Հինգշաբթի, 24 ապրիլի

«Հովի՞վը»


00:42, 19 փետրվարի, 2012

Անի Մարտիրոսյան

Փետրվարի 15-ին «Մոսկվա» կինոթատրոնում կայացավ «Հովիվը» ֆիլմի անդրանիկ ցուցադրությունը: Դեռ նախօրեին համացանցում զետեղված ազդագրից քաղում եմ, որ ֆիլմը Սբ. Գրիգոր Նարեկացու մասին է, և առաջին տարակուսանքս արդեն խանգարում է ինձ ուրախություն ապրել ստեղծագործական նման գովելի ձեռնարկի համար: Որքանո՞վ բնորոշիչ կարող է լինել ֆիլմի «Հովիվը» անվանումը մի սրբի համար, ով առավել հայտնի է իր ճգնակեցությամբ, քան հովվական` ասել է թե ժողովրդին մերձ ու մոտ ապրած կյանքով:

Որոշեցի չշտապել, մանավանդ, կարդում եմ` ֆիլմի պրոդյուսեր` Ռաֆայել արքեպիսկոպոս Մինասյան, ասել է թե` անհանգստանալու կարիք չկա, հոգևորականի խորհրդատվական հոգածությունը միայն բավական պիտի եղած լինի խմբագրելու ֆիլմի ստեղծագործական կազմի` հոգևոր կյանքի վերաբերյալ հնարավոր անտեղյակությունն ու սիրողական վերաբերմունքը:

Սակայն ֆիլմի դիտումը հաստատեց իմ բոլոր տարակուսանքները: Այն ոչ միայն արժանի չէր Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու մեծագույն սրբին ներկայացնելու, այլև որպես կինոարտադրանք` էկրան բարձրանալու:

Հայկական մեռնող կինոյի թշշացող մոխրից վերջին տարիներին վեր հառած սերիալային «վերածնունդն» իր խոր կնիքն էր թողել ֆիլմի վրա թե´ տեխնիկական, թե´ դերասանական կազմի ընտրության, թե´ կիտչային անբնական միջավայրերի, թե´ հագուստների ձևավորման, թե՛ լեզվական և բազում այլ առումներով:

Շատ ափսոս: Աշխատանք է կատարվել, մտածում ես` ինչո՞ւ պիտի այսպես լիներ: Մի պատասխան ունեմ. երբ հավակնություններդ գերազանցում են ասելիքդ, երբ նյութին մոտենալու ակնածանքը տրորվում է շուտափույթ էժանագին ծափեր ու շահույթ ստանալու հանդգնությամբ, երբ անտեղյակությանդ մասին տեղյակ չես, երբ առավելապաշտությունդ ստիպում է քեզ բաժին հասնող հողակտորդ հերկելը թողնել ու մոտենալ այլոց խորախորհուրդ շտեմարանների բարիքները քննելու:

Այս միտումը միայն մերօրյա «կինոարվեստին» վերագրելը սխալ կլիներ: Այն լայնորեն առկա է մեր կյանքի բոլոր ոլորտներում` առօրյայից մինչև ընկերային, հասարակական, մշակութային, քաղաքական հարթություններ:

Հետխորհրդային տարիներին առաջացած արժեքային մեծ վակուումը փութով լցվեց ամեն տեսակ դյուրամարս ու քայքայիչ գաղափարներով ու հոսանքներով, և այս գործընթացն այլևս անդառնալիորեն անվերահսկելի էր. ի դեպ` հարմարավետության տեսակետից` իդեալական:

Վերադառնանք ֆիլմին, որին չանդրադառնալ չենք կարող, քանի որ գործ ունենք ոչ միայն ուղղակի անհաջող ռեժիսուրայի հետ, այլև, ցավոք, միտումնավորության, որը չտեսնելու տալը հերթական անգամ ոմանց պիտի թույլ տա շարունակել տրորելով անդրադառնալ մեր մեծերին:

Հենց այս համատեքստում կուզենայի հիշեցնել, թե վերջին տարիներին որքան տենդագին փորձեր արվեցին վերախմբագրելու մեծն Խորենացուն, իբր` սխալ ժամանակաշրջանում «տեղադրված» պատմագրի, Սուրբ Վարդան զորավարին` իբր տաքարյուն արկածախնդրի, Գարեգին Նժդեհին` քահանայի որդուն, իբր` հեթանոսի, Եղիշե Չարենցին` իբր արվամոլի, և վերջապես` մեր եկեղեցու մեծագույն դեմքերին` Մեսրոպ Մաշտոցին, Կոմիտասին ու հիմա էլ բացահայտորեն այս ֆիլմով Սբ. Գրիգոր Նարեկացուն` իբր նույն այդ եկեղեցու կողմից մերժվածների:

Ֆիլմում անթաքույց կերպով Գրիգոր վանականը ներկայացվում է որպես, թող ներվի ինձ ասել, ժողովրդականություն վայելող պոպ-աստղ` ժողովրդին խորթ և անգամ Աստծուն ու եկեղեցական կյանքին անհաղորդ մյուս եկեղեցականների հակադրության ֆոնին:

Բողոքական այս պաթոսի մեջ Եկեղեցին և լայն առումով եկեղեցական կյանքն այս ֆիլմում նվազեցված են վանքի ավերակների ու անշունչ միջավայրի: Ուղերձը մեկն է` Նարեկացուն ներկայացնել որպես ժամանակի Հայ առաքելական եկեղեցու «ինկվիզիցիոն» զոհի (այն դեպքում, երբ սյուժետային իմաստով հեղինակին չէր հաջողվել անգամ վեր հանել որևէ մեկ շարժառիթ` այս էժանագին դրույթը կամ վարկածը ներկայացնելու համար)` այդպիսով կանաչ լույս վառելով երկրումս վխտացող աղանդավորական շարժումների համար:

Աղանդավորական ծանոթներ ունենալով՝ կարող եմ հաստատել, որ բացարձակապես մերժելով սրբերին` աղանդավորներն ընդունում են Սբ. Գրիգոր Նարեկացուն բացառապես այն պատճառով, որ նա իբր Հայ առաքելական եկեղեցու հալածյալ է եղել:

Առանց այդ էլ սյուժետային ոչ մի տրամաբանության չենթարկվող, բայց խաղարկային համարվող այս ֆիլմն աչքի է ընկնում նաև ակնհայտ խարիզմատիկ-աղանդավորական ոճաբանությամբ. մասնավորապես` եթե ժողովրդական ասք ու պատումի մեջ բանահյուսական կանոններով միանգամայն արդարացված կարող է լինել մեծագույն սրբի հրաշագործ վարքաբանության որոշակի չափազանցվածությունը, ապա որպես Նարեկացի հոգևորականի առանցքային հատկանիշներ՝ ֆիլմի ձևաչափով դրանց պարզունակ, «նատուրալիստական» մատուցումը խոսում է ռեժիսորի` այս չափազանց բարդ թեմային մակերեսայնորեն և անպատասխանատու անփութությամբ վերաբերվելու մասին:

Աղանդավորական բուժսեանս կամ աճպարարական հնարք հիշեցնող տեսարանները հոգևոր էժանագին գովազդ են հիշեցնում և կարող են էականորեն խաթարել մեր հասարակության հիմնականում դեռևս անկայուն ու նվազ հոգևոր գիտելիքներն ու պատկերացումները:

Հրաշագործությունը երբևէ ավանդական եկեղեցում, մանավանդ մեր եկեղեցում այդքան պարզունակ չի ներկայացվել` առանց հոգևոր խորը իմաստի և բովանդակության:

Անապատական ինքնաքննության, խոկումի ու աղոթքի, երկնային արքայության հասնելու հանապազօրյա անդուլ ջանքերի ու խիզախումի մեջ է հյուսվել նրանց երկրային կյանքը, և այդ ճանապարհով քայլելու կտակը մեզ հասել է ոչ միայն նրանց թողած գրավոր ժառանգության, այլև մեր եկեղեցու միջոցով, որն իր հավատացյալին մշտապես հորդորել և հորդորում է օրինակ վերցնել իր սրբերից` մանավանդ ներկա փոթորկալից կյանքում այլ հոսանքներից չնավաբեկվելու ու ապահով Ափ հասնելու համար:

Նարեկացին հայ ժողովրդի համար այն մեծագույն սուրբն է, որի մասին կամ պիտի նկարահանել կատարյալ ֆիլմ, կամ առհասարակ հանձն չառնել նման ձեռնարկ:

Ընթերցողը կհարցնի. «Ո՞րն էր հապա Ռաֆայել արքեպիսկոպոս Մինասյանի դերն այս ֆիլմի ստեղծման մեջ, եթե այսչափ աղաղակող թերությունները չեն կանխվել»:

Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` փաստեմ միայն, որ սրբազան հայրը Հայաստանում Հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդն է:

Ձեռնպահ եմ մնում որևէ մեկնաբանությունից, բայց հարցնելու իրավունք ունեմ. 

- Սրբազա՛ն Հայր, այս ֆիլմո՞վ եք ցանկանում ներկայանալ Հայ առաքելական եկեղեցու հավատավոր հոտին` հայ ժողովրդին: Սա՞ է Մայր եկեղեցու հետ անկեղծորեն համագործակցելու Ձեր մեծ ցանկության այցեքարտը: 


Գլխավոր էջ



Մեկնաբանություններ (65)
1. Կարինե01:27 - 19 փետրվարի, 2012
Ապրես,Անի' Մարտիրոսյան:Տեղին էր:
2. Հայ04:39 - 19 փետրվարի, 2012
Կեցցես, Անի ջան: Ճիշտ քննադատություն և հռետորական հարցադրում` ուղղված գերապայծառին:
3. Գէորգ Հաւարեան11:38 - 19 փետրվարի, 2012
Անի Մարտիրոսեան, կրկին անգամ պատմութիւնը կարդալու եւ լաւ մը ուսումնասիրելու կարիքը ունիս. դիտողութեանդ մէջ արդար եղիր եւ միշտ փորձէ ճշմարտութիւնը բացատրել, շատ մը օտար բառեր Հաերէն տառերով մի գրեր, փորձէ այդ օտար բառերուն Հաերէն դարձուածքը գտնել եւ գրել: Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին իր ողջութեան հալածուեցաւ ինքնին Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ կղերականներէն, իբր քաղկեդոնակապ: Ան ամբաստանուեցաւ նաեւ որպէս թոնտրակեցի, բայց ան մինչ այս ամբաստանութեան դէմ ինքզինք պաշպանեց իր նշանաւոր Թուղթով, չփորձեց ինքզինք պաշպանել կամ արդարացնել քաղկեդոնական ամբաստանութեան դիմաց:
4. Նարինե16:33 - 19 փետրվարի, 2012
Գէորգ Հաւարեանին հարց՝ դուք ֆիլմը տեսե՞լ եք: Անին ֆիլմը տեսել է եւ իր կարծիքն է հայտնում, Դուք ասում եք՝ "պատմությունը կարդալու կարիք ունիս", իսկ Դուք ֆիլմը նայելու կարիքը չունե՞ք
5. Hayordi17:16 - 19 փետրվարի, 2012
Ըստ էության, սիրելիներ, չպետք է սա դարձնել Կաթոլիկների եւ Հայ ԵկեÕեցու հետեւորդների մեջ կոնֆլիկտ: Ռաֆայել Սրբազանն ինքն է դարձելզոհը այն դիլետանտների, որոնք այսօր ողողել են հայ կինոարվեստը էժան, անմակարդակ ֆիլմեր մատուցելով մեր հանդիսատեսին: Այստեղ երկու կարեւոր խնդիր կա. ա/ ինչ վիճակի մեջ է Հայ կինոմատորաֆիան; բ/ ովքեր են այն ուժերը, որոնք փորձում են նարեկացուն հակադրել իր Եկեղեցու հետ, ասելով, իբր թե Նարեկացուն հալածել են եւ մեղադրել թոնդրակյան աղանդի կամ քաղկեդոնական լինելու մեջ: Այո, նրան իր ժամանակակիցներից ոմանք մեղադրել են, սակայն սա Հայ Եկեղեցու պաշտոնական տեսակետը չի եղել երբեք: Թող ներեն մեր Կաթոլիկ քույրերն ու եղբայրները, սակայն Հայ Եկեղեցին սրբացրել է Նարեկացուն, այլ ոչ թե Կաթոլիկ Եկեղեցու նմանությամբ նզովել, ապա նոր սրբացրել, ինչպես դա պատահեց Ժանա Դարկի հետ: Այս ամենի հետեւում կանգնած է Կյանքի խոսք աղանդը եւ հայ շոուբիզնեսը հեղեղած նրա հետեւորդները` իրենց որոմները ցանելով ամենուրեք, ոչնչացնելով հայ ավանդական ընտանիքը` անմեղ, միջնադարյան հայ արյու կերպարի մեջ սեքս աստղ փնտրելով կամ պոռնկին արդարացնելով: Ֆիլմում կա անախրոնիզմ: Չենք կարողացել պատկերել միջնադարյան Հայաստանի կերպարներին, նրանց վարքն ու բարքը, կենցաղը, ինչպես նաեւ ստեղծել հոգեւոր մթնոլորտ: Ֆիլմը եւ նրա շուրջ բարձրացված շոուն ոչ այլ ինչ է, քան պոպուլիզմ: Անդրադառնալով հայ կինոարվեստին, պարզապես պիտի ասեմ, որ մեր կինոի երախտավորները գերեզմանում իսկ չեն հանդուրժի այս բարբարոսություններն ու այն ցածր արտադրանքը, որ մատուցվում է մեր հանրությանը: Սա պիտի ահազանգ լինի, միթե մեր ժողովուրդը սպառել է իրմտահոգեւոր ուժը: Իսկ Հովիվը ֆիլմը երկար կյանքի չի ունենա: Վստահ ենք, որ պիտի նոր ֆիլմ նկարվի Նարեկացու մասին` որպես աղոթողի եւ վանականի:
6. Rubina17:40 - 19 փետրվարի, 2012
հա բայց չի զգացվում որ Գեւորգը կամ աղանդավոր է կամ էլ այսպես կոչված հայ կաթողիկե
7. Կարէն17:41 - 19 փետրվարի, 2012
լաւ, խնդրում եմ հերիք է հիմա էլ առաքելական  ու կաթոլիկ հայերով պիտի ԲԱԶԱՐ անեք՞: բոլորդ էլ ՀԱՅԿ Նահապետի ժառանգ էք, թափթփուկ աղանդների, եհովաների բերանը լեզու մի դրեք, առանց էտ էլ ճահիճը խեղդում ա...
8. Լուսինե 19:28 - 19 փետրվարի, 2012
Վաղուց այսպիսի գրագետ և ճիշտ ու առողջ քննադատական մոտեցումով նյութ չէի ընթերցել...Կեցցեք..
9. Տիգրան21:49 - 19 փետրվարի, 2012
Անի ես շատ եմ ցավում, որ դու այս ֆիլմի մեջ ոչինչ չես նկատել գովելի։ Փաստը այս ֆիլմի ծնունդ առնելուն այս ժամանակներին՝ արդեն դա գովելի է, եթե հաշվի առնենք, որ տարիներ ի վեր նման քայլ նույնիսկ չէր էլ փորձվել ոչ մեկի կողմից։ Ինչ վերաբերվում է քո հոդվածին, ես եկա մի համոզման, որ դու անպայման ուզում էիր հանգել այս եզրակացությանը, որ այս ֆիլմը ստեղծվել է Հայաստանում Հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդի կողմից, կարծես թէ այդ իրավունքը նա չուներ: Ինչ վերաբերվում է քո այս հարցադրմանը, մեջբերում եմ - Սրբազա՛ն Հայր, այս ֆիլմո՞վ եք ցանկանում ներկայանալ Հայ առաքելական եկեղեցու հավատավոր հոտին` հայ ժողովրդին: Սա՞ է Մայր Եկեղեցու հետ անկեղծորեն համագործակցելու Ձեր մեծ ցանկության այցեքարտը: Քո հարցի պատասխանը կարող ես գտնել այստեղ http://www.armedia.am/?action=TV&what=list&lang=arm Մի բան միայն կարող եմ ասել, որ սրբազանի այս ֆիլմից մեր ժողովուրդը օգուտ կքաղի, արվել է մի լավ գործ, չնայած համաձայն եմ որ կարելի էր ավելի լավ պատրաստվել՝ տեխնիկապես…շատ փող ներդնելով միայն։ Իսկ քո հոդվածից միայն տհաճություն ստացա, չնայած ջանացել էիր առավելագույնս։ Հա մեկ էլ համոզված եմ, որ քեզ գովաբանողների 90 տոկոսը նույնիսկ չեն դիտել ֆիլմը։ Լավ մնացեք։
10. Meri08:07 - 20 փետրվարի, 2012
Ani, ko hodvazi mej bazahayt charutyun yev anhandurjoghakanutyun ka mer azgi katoghike pokramasnuytunneri nkatmamb. Mi morazir vor hay azgy shat pokr e yev. Menk voch te bajanum piti pntrenk ayl miazum. Amen depkum shat anhames kin es yete ko vre es verznum harzeri meknabanutyun vorunz mej gitelik chunes. Zavok mer azgy kandogh u kaykayogh asy charutyunn vra e himnvaz ko amboghj hodvzy. Aveli bari yeghek irar nkatmamb, hayer. Astvaz charutyn chi sirum yev patjum e. Guze sa e patjary vor menk chenk hasnum ayn Hayastanin vor yerazum enk? Inch verabervum e filmi rejisorin kam derasanakan kazmin. Bari kamgov hogevorakany meghavor chi vor aysor Hayastaum vorakov rejisor kam derananner chkan. Aveli lav e dra masin xosek kan te dzez nerkayaznek vorpes havatazyal "arakelakan" vor ibr gaghapar uni christoneakan bajanumneriz. Zer graziz shat parz e vor duk vochinch chek haskanum hogevor kyankiz kam hay yekeghezuz, yev havanabar Hayr Mern angam angir chgitek.
11. Heghine10:47 - 20 փետրվարի, 2012
Ani du inkd porcel es jartasanutyamb stegcel mi nyut vor@ ibr knnadatutyun e cacr vorakov filmi masin, bayc asem vor kez mot evs lav chi stacvel, es haskaca vor du uggaki handimanum es Hayr Rafael Minasyanin katolok linelu hamar, vor@ i dep hakarak ko govabanvac ekeghecu andamneri mi lav gorc e arel. Mec barer ogtagorcel@ hesht e, gorc irakanacneln e djvar, dra apacuycn el mer aysorva "kristonya" tshvar erkirn e. Isk Ani jan mi guce hima el mi hodvac gres mer Arakelakan ekexecun harcov, te erbe verjapes ir joxovrdin satar linelu ev vejapes nran carayelu?
12. Աննա11:37 - 20 փետրվարի, 2012
Հարգելի Անի Մարտիրոսյան, Ձեր հոդվածը կարդալուց հետո այն տպավորությունն ես ստանում, որ կատարում եք Հայ Առաքելական եկեղեցու ինչ-որ մոլեռանդ սրբազաններից մեկի պատվերը: Տարօրինակ է, որ Ձեր նման զարգացած աղջկան բարկացրել ու զարմացրել են ֆիլմի մեջ հնչող Նարեկացու աղոթքները: Գերադասելի է ֆիլմը նայողը լսի այդ աղոթքները, մտապահի դրանք և մտածի դրանց շուրջ: Բոլոր ժամանակներում և ամենուր եղել են մոլեռանդ հոգևորականներ, որոնք դուրս են եկել տաղանդների դեմ, վկան Նարեկացու, Կոմիտաս վարդապետի տառապանքները և այլն, որոնք միշտ էլ կուլ են գնացել մոլեռանդ փառքի, պատվի, դրամի հետևից գնացող այլ հոգևորականների կողմից: Եթե կարծում եք, որ ֆիլմը սխալ է մեկնաբանում Նարեկացուն, որն ի դեպ ոչ միայն Հայ Առաքելական եկեղեցու սուրբն է, այլև ամբողջ հայ ժողովրդինը, ապա Ձեզ պիտի խորհուրդ տայի, որ մեկ հոդված պատրաստեիք, որպեսզի եկեղեցու սրբազանները վաճառեն իրենց առանձնատներն ու թանկարժեք մեքենաները և Ձեր "սցենարով" մի հիասքանչ ֆիլմ նկարեին ոչ միայն Նարեկացու, այլ նաև Գրիգոր Լուսավորչի, Ներսես Շնորհալու Կոմիտաս վարդապետի և մեր այլ մեծերի մասին: Հ.Տ. Երեկ ֆիլմը ցուցադրվել է Գյումրիում և արժանացել է մեծ գովասանքի հանդիսատեսի կողմից, իսկ Գյումրիի հանդիսատեսը պահանջկոտ է:
13. Վահան12:20 - 20 փետրվարի, 2012
«Նարեկացին հայ ժողովրդի համար այն մեծագույն սուրբն է, որի մասին կամ պիտի նկարահանել կատարյալ ֆիլմ, կամ առհասարակ հանձն չառնել նման ձեռնարկ»: -------------- Ձեր այս տրամաբանությամբ մենք այսօր Աստվածաշունչը հայերեն չէինք ունենա: Մինչ օրս կինոյում և թատերական արվեստում Նարեկը հնչել է շեքսպիրյան Համլետի մենախոսության ոճով, իսկ այստեղ առաջին անգամ Նարեկը հնչում է ճիշտ, առ Աստված ուղղված շեշտադրումներով: Թանկագին Անի, փնովելու ջանք չեք խնայել: Ձեզ մոտ ամեն ինչ շատ մռայլ է, ՑԱՎՈՔ:
14. Koryoun12:29 - 20 փետրվարի, 2012
Rapael Arqeps-@ Hay Ekexecu hogevorakan ce, ail HAy Katolik Ekexecu hogevorakan, aid isk patjarov el Narekacu kerpar@ jisht ev hamaparpak cen karoxacel nranq nerkaiacenl. I dep` Narekacin Hay Katolik ekexecum orpes Surb @ndunvac ce.
15. Վահէ Ղազարեան13:08 - 20 փետրվարի, 2012
Այսպիսի անհեթեթ ու Քրիստոնէութիւնից ընդհանրապէս բան չհասկացող մէկի յօդուած կեանքումս չէի կարդացել։ Սրբերը -- իրական Սրբերը եւ ո՛չ պարզապէս ոմանց կողմից իդէալականացուածներն ու իդէոլոգիականացուածները -- միշտ էլ հալածուել են եւ միշտ էլ հալածուելու են, որովհետեւ իրական աշակերտներն են այն Քրիստոսի, որին Իր տասներկու աշակերտներից մէկը դաւաճանեց մտերիմ մի համբոյրով, իսկ միւսներն էլ թողեցին ու փախան։ Այդ նոյն խաչուած Քրիստոսն Իր աշակերտներին խոստացել է, որ հալածուելու են ամբողջ այս աշխարհում վխտացող Յուդաների կողմից ու խաչուելու են ամենատարբեր կերպերով։ Իսկ Յուդաների հարցում Հայաստանը բացառութիւն չէ, դա մարդկութեանը բնորոշ կէտ է. երանի՜ թէ մեր Մայր Եկեղեցին կազմուած լինէր միայն Լոյսի Որդիներից։ Բայց այդպէս չէ եւ ուզել ներկայացնել՝ թէ այդպէս է, կեղծիք է եւ Քրիստոսի առաջ տեղ չունի։ Եթէ յօդուածագիրը սրտանց մտահոգ լինէր Աստծոյ եւ Իր Սրբերի փառքով, այսպիսի տողեր չէր գրի։ Այս յօդուածը կուսակցական էժանագին պատուէրի է նման, ուրիշ ոչինչ։ Լիակատար համաձայն եմ թիւ 12 մեկնաբանութեան հետ։ Իսկ ֆիլմում մի շատ գեղեցիկ կերպար կայ. Հայր Գեւորգը, որ յետոյ Սրբազան դարձած ու զղջացած եկել ու իր վկայութիւնն էր տալիս։ Մեզնից իւրաքանչիւրը որքա՜ն կարիք ունի զղջումի։ Իսկ դուք փորձում էք վերացնել զղջումը, դրա համար էլ սայլը տեղից չի շարժւում։ Եւ վերջում. Նարեկացին Սուրբ է ո՛չ թէ նրա համար, որ ճգնակեցութիւններ է արել, ինչպէս ասում է յօդուածագիրը կամ իր ետեւում կանգնած պատուիրատուն, այլ որովհետեւ Քրիստոսին սիրահարուած հոգի է եղել, եւ այո՛, եղել է սրտերի ու հոգիների Հայր ու Հովիւ։
16. Վահէ Ղազարեան13:37 - 20 փետրվարի, 2012
Մոռացայ մի բան էլ աւելացնել, մի բան, որ ցոյց է տալիս, որ այս յօդուածի հեղինակը ֆիլմը չի դիտել, իսկ իր պատուիրատուն՝ դիտել ու բան չի հասկացել։ Ֆիլմում Նարեկացին կոչւում է Հովիւ ո՛չ թէ որովհետեւ զբաղուել է հովուական կեանքով (եկեղեցական իմաստով), այսինքն՝ քահանայական հովւութեամբ, այլ որովհետեւ (ըստ սցենարի) տեսնելով մահացած հովիւի ընտանիքի, եօթը որբ զաւակների ծանր վիճակը, եւ որ ոչ ոք չէր կամենում յանձն առնել այդ ծանր ու պատասխանատու գործը, ինքն է յանձն առնում, Եպիսկոպոսի արտօնութեամբ (սա ֆիլմում շեշտւում է), կատարել այդ գործը, այդպիսով թիկունք կանգնելով այրիին ու որբին, ինչպէս պատուիրում է Աստուածաշունչը։ Այսօր յարմարաւէտ ''ճգնակեցութեամբ'' ապրող քանի՞ կուսակրօն վանական պատրաստ կը լինի այդ կերպ թիկունք կանգնել այրիին ու որբին։ Յօդուածագիր, կարո՞ղ էք պատասխանել։
17. Anna15:43 - 20 փետրվարի, 2012
Koryoun, ete du tsanot ches Hay Katoghike Ekeghetsu davanabanutyane apa lrir !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
18. Վահէ Ղազարեան15:47 - 20 փետրվարի, 2012
Թիւ 14 մեկնաբանութիւնը գրած Կորիւնին. Իտալական ասացուածք կայ, որ ասում է. «Լաւ է բերանդ փակ պահես ու քեզ անմիտ համարեն, քան բերանդ բացես ու վերացնես ամէն կասկած»։ Այնպէս էք գրել, կարծես Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցու մասնագէտ էք, մինչդեռ միայն ապատեղեկատուութիւն էք տարածում։ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցու տօնելի ու մեծապէս մեծարուած Սրբերից է։ Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին առաջին անգամ լինելով 18րդ դարում ստանձնեց Նարեկացու մատենագրութեան հրատարակումը, 20րդ դարում առաջին անգամ լինելով Նարեկացին թարգմանեց իտալերէնի ու ֆրանսերէնի, այդպիսով ճանաչելի դարձնելով եւրոպական աշխարհին, 21րդ դարում էլ առաջինը լինելով նկարահանեց ֆիլմ նրա մասին։ Խնդրում եմ, յիշէք իտալական քիչ առաջ մէջբերածս ասացուածքը։
19. Հ Մ16:40 - 20 փետրվարի, 2012
Աննա ջան, դուք այնպես վստահ եք խոսում հոգևարականների առանձնատներից, ասես այնտես հաճախակի եք հյուր եղել, կամ էլ մեքենաներն եք նստում: Ու որ շատ խնդրեմ մոլեռանդ մեկին ցույց կտաք? Հետո թանկարժեք մեքենաններ ու առանձնատներ շատերը ունեն, ինչու շատերից չեք խոսում, ու կենտրոնանում եք միայն հոգևորականների վրա: Եթե դուք ամեն ամիս ձեր աշխատավարձի տասանորդը եկեղեցուն նվիրաբերած լինեիք, ես կհասկանայի ձեր մտահոգությունը, բայց քանի որ վստահ եմ, որ դա այդպես չէ, խնդրում եմ բոլորին, ավելի կոռեկտ արտահայտվել հոգևորականների մասին: Ու եթե հոդվածն եք քննարկում / որը գրելու իրավունք ցանկացած մեկը ունի/ քննարկեք հոդվածը, ոչ թե հոգևարականներին:
20. Anush18:17 - 20 փետրվարի, 2012
ֆիլմը չեմ դիտել բայց ողջունում եմ Անիի մեկնաբանությունը. թող լինեն նոր մեկնաբանություններ եւ որ կարեւոր է փորձեն որդեգրել քննադատական կեցվածք, որի կարիքն այնքան ունենք: Նողկալի են միասնության, միմյանց գովերգելու, լավը տեսնելու սովետի հոտ փչող կոչերը որոնք ոչ մի զարգացում ու առաջընթաց չեն խոստանում: Եւ հոդվածի մեկնաբանությունների մեջ տեսնում եմ այս հիվանդագին անհանդուրժողականությունը` լսելու քննադատություն: Հակված եմ հավատալու որ այս ֆիլը մեր սերիալների էժանագին մշակույթից չի ազդվել: Թող երեւան առողջ, պրոֆեսիոնալ կինո քննադատներ որոնց օգնությամբ միայն, կամաց-կամաց կմոտենանք այն օրվան երբ կկարողանանք Նարեկացու մասին իսկական մշակութային արժեք ներկայացնել հանրությանը:
21. Առաքելական ընտանիքից19:46 - 20 փետրվարի, 2012
Հարգելի Անուշ Անին ոչ թէ ֆիլմն է քննադատում, թե ինչպես է իր որակով ու սցենարով, այլ օգտագործելով առիթը իմ կարծիքով քարկոծում է մի ամողջ ժողովուրդի 10 տոկոսին՝ ամբողջ աշխարհի հայության 10 տոկոսը Հայ կաթողիկէ եկեղեցու հետևորդներ են։ Հարցադրումների մեջ դա լավ հասկանալի է, նրա խոսքերն են «Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` փաստեմ միայն, որ սրբազան հայրը Հայաստանում Հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդն է: Ձեռնպահ եմ մնում որևէ մեկնաբանությունից, բայց հարցնելու իրավունք ունեմ. - Սրբազա՛ն Հայր, այս ֆիլմո՞վ եք ցանկանում ներկայանալ Հայ առաքելական եկեղեցու հավատավոր հոտին` հայ ժողովրդին: Սա՞ է Մայր եկեղեցու հետ անկեղծորեն համագործակցելու Ձեր մեծ ցանկության այցեքարտը: » Պարզապես խորհուրդ կտաի Անիին իսկապես զգույշ լինել իր արտահայտությունների մեջ։ Դու կարող ես քննադատել ում ուզես, բայց ոչ մի ամբողջ համայնք իր եկեղեցական պատկանելիության համար, որոնք նույնպես հայ են, և մեր ժողովրդին տվել են իր ժողովրդին արժանի զավակներ։ Եվ ընդհանրապես Անին իրավունք էլ չունի խոսելու մի հարցի շուրջ, որից ընդհանրապես գաղափար չունի։ Պարզապես գռգռում է կրքեր։
22. Վահէ Ղազարեան20:31 - 20 փետրվարի, 2012
Թիւ 20 մեկնաբանութեան Անուշը տիպիկ օրինակն է քանդող մտայնութիւնների։ Ի՞նչ է նշանակում. «Ֆիլմը չեմ դիտել, բայց ողջունում եմ Անիի մեկնաբանությունը»։ Նախեւառաջ նշանակում է սեփական մտածելակերպ ու դատողութիւն չունենալ, քանի որ սեփական դատողութիւն ունեցող հասուն անձը կ'ուզենայ նախ անձամբ ծանօթանալ հարցին, ապա նոր միայն կարծիք հնչեցնել։ Երկրորդ, նշանակում է քանդող մտայնութեան ներկայացուցիչ լինել, որովհետեւ գործելաոճը, մեթոդը, որ որդեգրում էք -- միշտ եւ միայն քննադատութիւն -- , դա ոչ մի լաւ բանի չի բերում, դրանով որակական բարելաւման չէք հասնի։ Երբ շատ էք քննադատում, էն քիչ լաւն անողն էլ է վհատւում ու վերջում, իրաւացիօրէն, ասում. «Դուք էլ ... ձեր քննադատութիւններն էլ ... ։ Ես գնացի»։ Եթէ բարելաւում էք ուզում, որդեգրէք ո՛չ թէ քննադատական, այլ ԿԱՌՈՒՑՈՂԱԿԱՆ մոտեցում։ Ասէք. «Որպէս առաջին փորձ լաւ էր, յաջորդ քայլը մաղթում ենք աւելի լաւը լինի։ Կեցցէք, կարող էք աւելին էլ անել։ Արէ՛ք»։ Եւ կուսակցական միակողմանի դիրքորոշումների փոխարէն, գոնէ մի քիչ գործադրեցէք խոնարհութեան առաքինութիւնը։ Քառասնորդացի առաջին օրն է, ի վերջոյ։ Իրաւացի էին Անապատի Հայրերը, որ ասում էին. «Լաւ է ուտել միս եւ խմել գինի, քան թէ չարախօսութիւններով ուտել եղբայրների միսը»։
23. Հայր Սերովբէ21:45 - 20 փետրվարի, 2012
Facebook-ի մէջ գրածս երկու մեկնաբանութիւնները տեղադրում եմ նաեւ այստեղ... Ֆիլմը չեմ դիտել, եթէ առիթ ունենամ կը դիտեմ եւ հաւանաբար նաեւ կարծիքս կը յայտնեմ: Այնուհանդերձ մի քիչ տարօրինակ է, որ հռովմէադաւան հայ կաթոլիիկների առաջնորդ Ռաֆայէլ արքեպս. Մինասեանը հայ ժողովրդին է փորձում ներկայանալ Հայ Առաքելական Եկեղեցու եռամեծար սրբի կեանքին եւ գործունէութեանը վերաբերուող սցենարով: Մինչ շարունակելը նշեմ, որ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին Ընդհանրական Եկեղեցու սուրբ չէ, այլ միայն Հայ Եկեղեցու: Այլ հարց է, որ նա իր մաքրամաքուր կեանքով, գործով, աղօթքով, սրբութեամբ, հրաշագործութիւններով արժանի է համալրելու ընդհանրական եկեղեցու սրբերի շարքը, այնուհանդերձ նա է եւ մնում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու կողմից սրբադասուած, յարգուած ու մեծարուած անձը: Ինչ վերաբերւում է հռովմեադաւան հայ կաթոլիկներին, նշեմ, որ նրանք շատ ու շատ բաներ են փորձել "սեփականաշնորհել" Հայ Եկեղեցուց: Թէ ինչո՞ւ եւ ի՞նչ նպատակով` դա ուրիշ հարց է, որի մասին բազմիցս գրուել է ու ասուել, եւ այստեղ տեղը չէ այս նիւթը նորից արծարծելու: Անշուշտ գեղարուեստական ֆիլմը տարբերւում է փաստա-վաւերագրական ֆիլմից եւ սցենարիստներն ու հեղինակները ազատ են իրենց երեւակայութեան կամ ճաշակին համարժեք ֆիլմով ներկայանալ հանդիսատեսին եւ ֆիլմը յանձնել նրա դատին: Այնուհանդերձ, երբ ֆիլմի սցենարիստը հոգեւորական է եւ սցենար է գրում պատմական մի անձի մասին, որ միաժամանակ սուրբն է մէկ ուրիշ եկեղեցու, պէտք է ուշադիր լինի իր սցենարի մէջ, որպէսզի չստեղծի հակակրութիւն տուեալ եկեղեցու հոգեւորականների եւ հաւատացեալների շրջանում: Եթէ գերապայծառ արքեպիսկոպոսն օժտուած է գրական ձիրքերով, ինչ որ շատ ուրախալի է, եւ իր գրական-ստեղծագործական գործունէութեան սահմաններում ցանկութիւն ունի նաեւ սցենարներ գրել պատմական դէմքերի կամ սրբակենցաղ անձերի մասին, ապա իրեն կարելի է խորհուրդ տալ, ներկայացնել հռովմէադաւան եկեղեցու բազմահազար սրբերից մէկի կեանքն ու գործը: Իսկ Հայ Եկեղեցու, որի հետեւորդ չէ ինքը, սրբի մասին գրելիս, բոլոր դէպքերում նա պէտք է ժողովրդական բառով "եօթը չափի, մէկը կտրի", որպէսզի սցենար կարդացողն ու ֆիլմ դիտողը այն տպաւորութիւնը չստանայ, որ "Նարեկացին ներկայացւում է որպէս ժամանակի Հայ Առաքելական Եկեղեցու «ինկվիզիցիոն» զոհի": * * * Հաւանաբար գերապայծառ արքեպիսկոպոսը "ընդհանրական Եկեղեցի" ասելուց նկատի ունի Հռովմէադաւան Կաթոլիկ Եկեղեցին, որի մի "մասնաճիւղն" է Հայ Կաթոլիկ Եկեղեցին, որովհետեւ մինչեւ հիմա շատ բան չի փոխուել կաթոլիկ եկեղեցու գաղափարախօսութեան եւ եկեղեցաբանութեան մէջ: Մինչեւ հիմա էլ կաթոլիկ եկեղեցին միայն իրեն է նկատում ընդհանրական եկեղեցի: Ինչ վերաբերւում է "առաքելականների եւ կաթոլիկների երկպառակտութեանը", ապա դա չի վերանայ խօսքով, ոչ էլ Սբ. Ծնունդը յունուար 6-ին նշելու փաստով: Իրական եւ գործնական միութիւնը` հայ կաթոլիկ մեր քոյրերի եւ եղբայրների վերադարձն է դէպի Հայ Առաքելական մեր մայր եկեղեցին, ինչպէս դա արեց օրինակի համար նշանաւոր Մաղաքիա Արքեպս. Օրմանեանը: Եթէ գերապայծառ արքեպիսկոպոսը ինձ բացատրի ու համոզի, թէ Հռովմէադաւան Կաթողիկէ Եկեղեցին իր դաւանաբանութեամբ, աստուածաբանութեամբ, եկեղեցաբանութեամբ ինչով է նախընտրելի Հայ Առաքելական Եկեղեցուց, գուցէ ես էլ դառնամ իրենց հետեւորդը: Իսկ եթէ ասի, որ այդ եկեղեցին էլ, որի նկատմամբ ես յարգանք ունեմ, մեր քոյր եկեղեցին է եւ նոյնպէս առաքելահաստատ, այդ դէպքում հայ մարդու համար ինչ կարիք կայ անդամագրուել, դառնալ ու մնալ այդ եկեղեցու հետեւորդը եւ յետոյ էլ փորձել պատարագի երգեցողութեամբ, ծէսերով, շարականներով, Սբ. Ծնունդը յունուար 6-ին նշելով եւ այլ բաներով նմանուել Հայ Առաքելական Եկեղեցուն... Վերադառնալով ֆիլմին եւ նրա սցենարին ասեմ, որ Հայ Կաթոլիկ Եկեղեցին զանազան միջոցներով (օրինակ` ֆիլմերի նկարահանմամբ) փորձում է Գրիգոր Լուսաւորչից մինչեւ Գրիգոր Նարեկացի, Ներսէս Լամբրոնացի ու Ներսէս Շնորհալի ներկայացնել որպէս իրենց սուրբերը: Հետաքրքիր է, եթէ նրանք հասնում են մինչեւ 13-րդ դար, ապա ի՞նչու մի քիչ էլ առաջ չեն գնում օրինակ մինչեւ Գրիգոր Տաթեւացի, թէ դա արդէն մի քիչ շատ կը լինէր... Իրականութիւնն այն է, որ միայն 300 տարի առաջ ինչ-ինչ պատճառներով առաջ եկած Հայ Կաթոլիկ Եկեղեցին իրաւունք չունի Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբերին, մեր շարականները, ծէսը, պատարագը եւ այլն "սեփականաշնորհել": Էլ չեմ ասում, որ այս եկեղեցին փորձում է աւելի առաջ գնալ եւ սեփականաշնորհել Հայ Առաքելական Եկեղեցու անցեալի պատմութիւնը: Յիշո՞ւմ էք մի 20 տարի առաջ այն ժամանակուայ հայ կաթոլիկ պատրիարքը իրենց նկատեց որպէս հայութեան ճշմարիտ եկեղեցին, իսկ Հայաստանն էլ հռչակեց քրիստոնէական քարոզութեան "կոյս դաշտ", որտեղ իրենք պիտի վերադառնային եւ կրկին դարձի բերէին մեր ժողովրդին: Ականջդ կանչի երջանկայիշատակ Վազգէն Վեհափառ: Եւ այս մտածելակերպից ոչինչ չի փոխուել առ այսօր: Ահաւասիկ թէ ինչ են գրում հայ կաթոլիկները իրենց պաշտօնական կայքէջում` "Մեր օրերուն Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին, որպէս ժառանգորդը այն Եկեղեցիին զոր Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ կանգնեց եւ զոր պահպանեց Ս. Սահակ, Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եւ անոնց հաւատարիմ հետեւորդ Հայրապետները..." Իսկ մենք միամիտներս կարծում էինք թէ մենք ենք ժառանգորդը Լուսաւորչի, Սահակի ու Մեսրոպի...
24. Գեորգի22:12 - 20 փետրվարի, 2012
Կարդացի հոդվածը և մեկնաբանությունները, որոնց գերակշիռ մասը հոդվածը չէր քննում: Մտածում եմ, որ մեզ դեռ երկար ժամանակ պետք կլինի քաղաքակիրթ վիճաբանության արվեստ սովորելու համար: Ֆիլմը չեմ տեսել: Նայեցի միայն այստեղ՝http://www.armedia.am/?action=TV&what=list&lang=arm եղած տեսանյութը (կրկին հասկացա, որ հարցազրույց ոչ բոլորը կարող են վարել): Զգացվում է, որ թե' հոգևորականը, և թե' ռեժիսորը փորձել են լավ բան անել ու դեռ սպասում են հանդիսատեսի պատասխան արձագանքի: Դրա համար տարօրինակ եմ համարում մյուսների ագրեսիվությունը հոդվածագրի նկատմամբ: Համաձայն չէ ֆիլմի գաղափարի կամ ռեժիսորի հետ, դուք էլ իր հետ մի համաձայնվեք: Բայց էդ ամենը մի քիչ ավելի գրագետ կարելի է անել: Ֆիլմն ամբոջությամբ չդիտած՝ չեմ ուզում վերջնական կարծիք ասել: Գովելի է, երբ փորձ է արվում իրոք համաշխարհային մասշտաբի հոգու թռիչքը հենց համաշխարհայնացնել: Գաղափարը վատը չէ: Դա զգացվում է անգամ հարցազրույցից, երբ արքեպիսկոպոսը, չնայած հաղորդավարի սուր հարցադրումներին, էլի ուզում է մեղմել՝ ասելով, որ Մաշտոցին, Շնորհալուն ու Տաթևացուն (ինքն ասում է՝ մեր եկեղեցու հայրերին՝ չնայած պատմության գրանցած տարաձայնություններին) պետք է ներկայացնել օտարներին ու պետք է գնահատել այս լայնախոհությունը: Բայց քննադատելուց չեմ խուսափի, որովհետև իրական արվեստագետները հենց նման քննադատությունների են սպասում, որ ավելի որակյալ մոտեցում ունենան: Փաստ է, որ որակի խնդիր կա: Իսկ բոլորիդ էլ ավելի հաճելի կլիներ, որ այս ֆիլմը, որ արդեն թարգմանված է իտալերեն, ավելի շքեղ ու որակյալ մատուցվեր Վատիկանին ու աշխարհին: Հիմա ինձ հետ էլ կարող եք չհամաձայնվել: Ձեր իրավունքն է: Բայց հարգեք նաև ուրիշի՝ ազատ արտահայտվելու իրավունքը, եթե թեկուզ այդ արտահայտվելը քննադատական ոճի մեջ է:
25. Գեորգի22:33 - 20 փետրվարի, 2012
Գէորգ Հաւարեան. զարմացած եմ Ձեր ինքնավստահությամբ, որով խորհուրդ եք տալիս՝ "կրկին անգամ պատմութիւնը կարդալու եւ լաւ մը ուսումնասիրելու կարիքը ունիս. դիտողութեանդ մէջ արդար եղիր եւ միշտ փորձէ ճշմարտութիւնը բացատրել..." Այս խորհուրդը թերևս պետք է նաև Ձեզ: Որովհետև լավագույն պատասխանը կգտնեք ոչ թէ Նարեկացու մասին պատմողներից կամ գրողներից, այլ հենց Նարեկացուց՝ կարդալով Ձեր իսկ հիշած Թուղթը: "Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին իր ողջութեան հալածուեցաւ ինքնին Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ կղերականներէն, իբր քաղկեդոնակապ"-տպավորություն է ստեղծվում, որ ինքը նույն եկեղեցու, ինչպես Դուք եք ասում, կղերականներից չէր ու հալածվում էր խավարամիտներից: Այնպես, ինչպես հիմա մենք ենք քննարկում, բանավիճում, նույն իրավունքը, կարծում եմ, պիտի ունենային իրենք՝ վկան իրենց նամակները միմյանց՝ սկսած Նարեկացու ուսուցիչ Անանիա Նարեկացին: "Քաղկեդոնակապության" մասին բարի եղեք որևէ պատմական փաստ բերել, գուցե իրոք կա, տեղյակ չեմ: Նախապես շնորհակալ եմ:
26. Գեորգի22:43 - 20 փետրվարի, 2012
Հայր Սերովբէ. Մեր Եկեղեցու և հոգևորականների հանդեպ ամենայն խոնարհությամբ ուզում եմ ուղղակի մի թեթև հուշում անել. կներեք, իհարկե, բայց ինձ մի պահ թվում է, որ ինչ-որ երրորդ ուժ հակված է այս քննարկումների հողի վրա հենց բախման բերելու մեր հոգևորականներին Հայ կաթոլիկների առաջնորդի հետ և պղտոր ջրում ձկներ որսալ: Գուցե դա կնոջական որոշակի մասնակցությունն է հուշում, բայց եթե նման բան չկա՝ մեղա: Ամեն դեպքում ուզեցի անհանգստությունս հայտնել, որ պղտող ջուր ստեղծողներն ու ձուկ բռնողները շատացել են:
27. Aram23:17 - 20 փետրվարի, 2012
Hodvacum es voreve anhargalic verabermunq, aravel evs pghtor jrum dzuk vorsalu pah chtesa katolikneri handep. Katoliknern inchu en xarnvel irar, anharki davanabanakan vecher en sarqum? Meknabanutyunnerum filmi lav u vat koghmeri masin enqan ban kareli er grel, ete iharke qnnarkum kochvacy mez mot kstacvi, te che miangamic hesht e ir karciqy hajtnac mardun havati hoghi vra meghadranqner nerkayacnel
28. Nana23:22 - 20 փետրվարի, 2012
Ցավում եմ, որ այնքան ուժեղ չեմ գտնվում, նաև սեփական հավատքով, որ կարողանամ պահքի օրերին ինձ զսպել, և զզվանքս չարտահայտել Ձեր` , ծռված նկատմամաբ: Այն բոլոր մարդկանց համար, ովքեր ֆիլմը չեն դիտել ու համակարծիք են այս անհեթեթ հոդվածին ուզում եմ ասել, որ և նման այլ ամպագորգոռ, բայց դիլետանտական, Ձեր պարագայում` հարգելի Անի Մինասյան, արտահայտությունները դեռևս հոդվածի ճշմարտացիությունն ու արաժանավոր բովանդակությունը չեն փաստում…. Ձեր կողմից քննադատված վերնագիրը, այս պահին մեկ այլ մեկնաբանությամբ կարելի է նաև Ձեզ վերագրել, հարգելի Անի Մարտիրոսյան, այն առումով, որ հովվում եք մարդկանց մի հոտի, որն առանց որևէ բանից տեղյակ լինելու, անգամ առանց ֆիլմը դիտելու գալիս է Ձեր ետևից` սպառելու համար կյանքի տարբեր դաժանություններից իրենց մեջ կուտակված ատելությունը: Խոսում եք խորհուրդներից, բայց ինքներդ այնքան պարզամիտ եք, որ բառերի բուն իմաստից այն կողմ ոչինչ չեք տեսնում: Ոչ թե ֆիլմը այլ Ձեր նմաններն են իրենց անհիմն զրպարտանքներով հրահրում ատելություն երկու քույր եկեղեցիների` Հայ Առաքելական և Հայ Կաթոլիկ եկեղեցիների միջև… Իսկ ինչպես շատ ճիշտ է նկատում Վահէ Ղազարեանը 15-րդ մեկնաբանությունում, թվում է, թե Դուք պատվեր եք կատարում, սակայն, ոչ թե կուսակցական, այլ որոշ աղանդավոր ուղղվածության…հակագովազդը, նույնպես գովազդ է… Ես ինքս դիտել եմ ֆիլմը, և որպես Հայ Առաքելական եկեղեցու անդամ, կարող եմ ասել, որ նկատել եմ ոչ թե այն ինչ ուզել եմ, ի տարբերություն ոմանց, այլ այն ինչ իրականում պատկերած է, որ Նարեկացին ոչ թե անջատված է եկեղեցուց, այլ նա հանդիսանում է Առաքելական եկեղեցու մեծագույն դեմքերից մեկը, ի վերջո հոգևորականները նույնպես մարդիկ են, և բոլորն էլ մեղավոր, այլապես` մեկ Սուրբ Նարեկացու փոխարեն, հարյուրավոր սրբեր պետք է ունենայինք: Իսկ ինչ է սպասում էիք, որ նա բոլորին հավասար և ոչնչով չտարբերվող մեկը պետք է լիեր???? Կարծեմ ինքներդ էիք արդեն մեծ վրդովմունք հայտնում, որ նա ֆիլմում ժողովրդին չափից դուրս մոտ էր կանգնած…. այնինչ հենց նույն ժողովրդի մեջ տեսած մեղքերն են Նարեկացուն իր Ողբը գրել ներշնչել…. Իսկ Հայր Սերովբէին, որքան որ ես կարողմ եմ ինձ իրավունք վերապահել, կհորդորեմ միայն նայել ֆիլմը ու նոր միայն քննադատել այն, մանավանդ, որ, Դուք հավանաբար մոլորության մեջ եք ընկել այն առումով, որ մի քանի տեղ շեշտում եք, թե Հայր Ռաֆայելն ինքն է գրել ֆիլմի սցենարը: Շեշտեմ, որ դա իրականությանը չի համապատասխանում, սցենարը գրել է այլ մարդ: Եվ վերջապես ինչ վատ բան կա, եթե ընդհանրական եկեղեցին, թող այն թեկուզ հասկացվի միայն Կաթոլիկ եկեղեցու անվան տակ, ևս ուզում է Սուրբ Գրիգորին սրբերի շարքին դասել, Ներսես Շնորհալին ևս այդ դասին է պատկանում…. Իրականում տպավորությունն այն է, որ ոչ թե Կաթոլիկ եկեղեցին է մեզանից վերցնել և ցանկանում Սուրբ Գրիգորին, այլ մենք նկրտումներից ելնելով չենք ուզում որ երկրագնդի վրա, Քրիստոնյա հավատավոր հոտի մի մասին ևս Սուրբ Գրիգորը որպես պաշտելի ներկայանա… կարծես թե նրանից մեզ գողանում են…. Մենք բոլորս Աստծո զավակներ ենք, անկախ ազգից, սեռից ու տարիքից…. Սուրբ Գրիգորի Մատյանն էլ նպատակ էր հետապնդում ապաշխարհության և զղջման բերել Աստծո մոլորված զավակներին…..և եթե ուշադիր նայած լինեիք ֆիլմը կնկատեիք, որ հենց Նրան հալածողն է ապաշխարհում….. այս հաղորդագրությունը ես տեսա ֆիլմում, այլ ոչ թե էժանագին քննարկումներ հայկական շոուբիզնեսի և սրա-նրա անկողնու մասին….
29. Վահէ Ղազարեան23:34 - 20 փետրվարի, 2012
Հոգեշնորհ Հայր Սերովբէ, Աստուած օգնական։ Հայաստանի քրիստոնէացման ամենամեծ խոչընդոտը հէնց այն ծայրայեղ դիրքորոշումն է, որով չենք ընդունում, որ Հայաստանի մեր ժողովուրդը, եւ ընդհանրապէս՝ Հայ ժողովուրդը, Աւետարանի քարոզութեան համար իրօք ''կոյս դաշտ'' է։ Ամէն մի նոր սերունդ իսկ Աւետարանի քարոզութեան կոյս դաշտ է, որին պէտք է աւանդել Հայրերի հաւատքը (դրա համար էլ կոչւում է Աւանդութիւն), ուր մնաց թէ 4-5 եւ աւելի սերունդ առանց կրօնական դաստիարակութեան մնացած եւ կոմունիստական ուղեղալուացման ենթարկուած եւ ապա միանգամից ու անպաշտպան կերպով վայրի կապիտալիզմի ճիրանները գցուած մի ժողովուրդ։ Ի՞նչ է, քրիստոնեայ առաջին երկիր ասելով Հայաստանը իրօք քրիստոնեա՞յ է դառնում. մի երկիր, ուր մի խումբ մարդիկ կրծում են մնացածի ոսկորները, ուր չկայ իրաւունք, ուր չկայ նուազագոյն արդարութիւն, ուր չկայ միմեանց օգնութեան հասնելու պատրաստակամութիւն, ուր այրին, որբը, աղքատը անտեսուած են, ուր վխտում է թմրամոլութիւնը, ընտանիքների քայքայումը, ուր երեխաներ չեն ծնւում, այլ ահաւոր չափերի հասնող աբորտներով հազարներով սպանւում են ամէն տարի իրենց իսկ մայրերի ու հայրերի ձեռքով, եւ այլն, եւ այլն, եւ այլն։ Հայաստանն անշուշտ թէ Աւետարանի քարոզութեան կոյս դաշտ է։ Մեզնից իւրաքանչիւրի կեանքը Աւետարանի քարոզութեան կոյս դաշտ է։ Ո՜ւր մնաց թէ հասարակութիւնը։ Իսկ եթէ չէք ուզում Նարեկացուն ''տալ'' Հայ Կաթողիկէներին, այն միակ պատճառով, որ նրանք կաթողիկէ են, արդեօք պէ՞տք է նոյն պատճառաբանութեամբ չգործածենք ասենք Հայկազեան Բառարանը կամ Հայր Ղեւոնդ Ալիշանի գործերը, սոսկ այն բանի համար, որ նրանք կաթողիկէներ են եղել։ Այս copyright-ի հարցը ինձ ինչ-որ մութ մնաց ու անհասկանալի։ Իսկ Գէորգիի թիւ 26 մեկնաբանութեան հետ լիովին համաձայն եմ. Առաքելական ու Կաթողիկէ եղբայրների հակադրումից միայն շահելու են պղտոր ջրերում ձուկ որսացողները։ Անցեալը անցեալում է. հիմա այս երկուսի միասին լինելու ժամանակն է։
30. կինոռեժիսոր00:37 - 21 փետրվարի, 2012
: Անի ջան, այսքանով ամեն բան ասված է: Ավելացնելու բան չունեմ: Այո, ֆիլմը որպես կինոարտադրանք էկրան բարձրանալու իրավունք չուներ, այնքան թերի ու չմշակված կադրեր կային, որ ակամայից ուզում էիր տեղում նորից մոնտաժել: Զայրացնող էր մի շարք դերասանների ընտրությունը, ժամանակաշրջանի սխալ մեկնաբանությունը և այլն: Ոգևորված մտա դահլիճ ու կրկնակի հիասթափված դուրս եկա: Շատ արագ, շտապողականությամբ նկարված ու աճապարանքով մոնտաժված ֆիլմ էր, որ սխալ հասցեում էր հայտնվել: Մի խոսքով, շատ եմ ափսոսում կատառված աշխատանքի համար, որ այսքան թերություններով է :((((((((((((((((((((((( Ինձ շատ է հետաքրքրում, թե ինչ է մտածում ՄԱՅՐ ԱԹՈՌԸ?????
31. Kevork Hawarian07:28 - 21 փետրվարի, 2012
Baron կինոռեժիսոր Mayr atore hankisd ir dagh tseke. Yerp ko Mayr atore mi lourch achkhadank gadare, ayt jamanag gernas kenatadel baron կինոռեժիսոր. Hayasdan inch magartagi FILM-er ge badraste... Yerp mage tide Haygagan herousdadesil gayannere, ge dasne keghjoutyoune ayt gayaneroun, irents haydakirov yev MONTAJOV vonts Hayasdani metch gesek.
32. Անուշ09:42 - 21 փետրվարի, 2012
Գէորգ Հավարյան, հասկանում եմ կաթոլիկ ես, բայց չեմ հասկանում ինչպես ես քեզ թույլ տալիս ընդհանրապես հայացք նետել ՀԱԵ: Դու տանդ հայերեն անգամ չես խոսում, երեխայիդ հետ հայերեն չես խոսում, կնոջդ հետ հայերեն չես խոսում /քանի որ ինչպես ժամանակին պապերդ նպատակային կաթոլիկ են դարձել, դու էլ նպատակային ամուսնություն ես արել օտարի հետ/, դու քեզ ի՞նչ իրավունք ես վերապահում խոսել Հայ առաքելական եկեղեցու մասին: Գնա քո աղանդը տարածիր, առանց որեւէ մեկին դիպչելու: Բանիդ գնա:
33. Գեորգի11:19 - 21 փետրվարի, 2012
Հայր Սերովբեին ուղղած հուշումս թերևս պետք է բոլորին ուղղեմ, ովքեր մտահոգ են հայաստանյան այժմյան հոգևոր իրավիճակով: Չմշակված դաշտ կոչել Հայաստանը թերևս ճիշտ չէ, բայց հաստատ ճիշտ է Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու գլխավորությամբ միասնականորեն հերկել նոր սերունդի հոգևոր խոպանությունը՝ օգնելով նույն եկեղեցուն: Սա անգամ հասկացան գերմանացի բողոքականները, երբ Հայաստանի և մեր Եկեղեցու ծանր շրջաններից մեկում անգամ օժանդակեցին նույն Եկեղեցու հոգևորականներից շատերի ուսումնառությունն իրենց մոտ՝ Գերմանիայում: Ինչ եմ ուզում ասել. ֆիլմի քննարկումը դրա սահմաններից չպիտի դուրս գա՝ վերածվելով դավանաբանական կամ մեկ այլ վեճի: Ցավում եմ, որ Գևորգ Հավարյանը գուցե գիտակցաբար, գուցե անգիտակցորեն դեռ ջուր է լցնում այլ ջրաղացների: Դավանաբանական հարցերի վերաբերյալ որքան ուզում եք՝ մենք կարող ենք դեռ վիճել, պարոն Հավարյան (ասեմ, որ Ձեր լատինատառ հայերենը գրեթե անհասկանալի էր, իսկ Մայր Աթոռին քննադատելու ձեր անխոնջությունը՝ "գովելի". կարծում եմ՝ Մայր Աթոռն էնքան իմաստուն կգտնվի, որ ոչ մի խոսք էլ չի ասի, հատկապես այսքանից հետո), իսկ այժմ, կարծում եմ, դրա ժամանակը չէ: Հ.Գ. Ես որքան էլ որ Ձեզ հետ 100%-ով համաձայն չեմ դավանաբանական հարցերում, չեմ ծանրաբեռնում այս հոդվածն ընթերցողներին ու գրառողներին իմ կրոնագիտական գիտելիքներով:
34. Գեորգի12:12 - 21 փետրվարի, 2012
Գևորգ Հավարյանին. Ի դեպ, Դուք դեռ չեք պատասխանել Նարեկացուն քաղկեդոնականության մեջ մեղադրելուն վերաբերող իմ հարցին: Այլապես ստիպված պիտի լինեմ մեղադրելու Ձեզ Հայ Եկեղեցու վերաբերյալ հերյուրանք տարածելու մեջ:
35. Աննա12:45 - 21 փետրվարի, 2012
Հարգելի 19. Հ Մ կարդացեք հետևյալ հոդվածները` http://vahagnakanch.wordpress.com/2011/03/28/%D5%A5%D5%A9%D5%A5-%D5%A5%D5%AF%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%B6-%D5%BD%D5%B8%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%81%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3-%D5%B8/ http://hetq.am/arm/news/7371/chorrord-inqnishkhanutyun-ktchoyani-sanikin-ognel-en-yuracnel-gumary-ev-anpatizh-mnal.html Հոդվածում մատնանշվում է պրոդյուսերի կաթողիկե եւ ոչ առաքելական լինելու փաստը. "Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` փաստեմ միայն, որ սրբազան հայրը Հայաստանում Հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդն է:" Հարգելի Հայ Առաքելական եկեղեցու զավակներ խնդրում եմ մի սեփականաշնորհեք Հայ եկեղեցու սրբերին:
36. Վահէ Ղազարեան13:31 - 21 փետրվարի, 2012
Ցաւալի է, բայց որոմ ցանողներն արդէն հասան իրենց նպատակին, արդէն հրահրեցին անիմաստ յոյզեր, մանաւանդ մարդկանց մօտ, ովքեր մասնագիտական ոչ մի պատրաստուածութիւն չունեն այս հարցերի շուրջ արտայայտուելու համար։ Եւ Նարեկացին, որի շուրջը միաւորուելն էր միայն ճիշտ, դարձաւ գայթակղութեան քար՝ վիճաբանել սիրող անհանդարտ սրտերի ու լեզուների համար։ «Խաւարի որդիներն այս աշխարհում աւելի իմաստուն են, քան Լոյսի որդիները»։ Բայց թող որ ապահով լինեն Աստծոյ Եկեղեցուն եւ Սուրբ Նարեկացուն սիրողների սրտերը. «Դրունք դժոխոց զնա մի յաղթահարեսցեն» (դժոխքի դռները Եկեղեցուն չեն կարող յաղթել), խոստացել է Ճշմարտութիւնը։
37. Հայր Սերովբէ15:23 - 21 փետրվարի, 2012
28. Nana-ին` Ես ֆիլմի մասին որեւէ կարծիք չեմ յայտնել, քանի որ չեմ դիտել: Մի փոքրիկ կտոր դիտեցի համացանցի մէջ: Այդ մի կտորով մարդ որեւէ կարծիք բնականաբար չի կարող կազմել: Բացարձակապէս որեւէ արտայայտութիւն չեմ ունեցել նաեւ Ռաֆայէլ Արքեպիսկոսի անձի մասին: Ի՞նչ վերաբերւում է մեր ազգի միասնականութեանը, կարծիքս յայտնել եմ վերի մեկնաբանութեանս մէջ: Որպէս հայ մարդ ու հոգեւորական, պահելով հանդերձ յարգանքս Հռովմէական Կաթոլիկ Եկեղեցու հանդէպ, ես ոչ մի աստուածաբանական, դաւանաբանական, եկեղեցաբանական իմաստ ու պատճառ չեմ տեսնում, որ հայ մարդը մնայ կաթոլիկ եկեղեցու հետեւորդ: Եթէ որեւէ մէկը այդ իմաստն ու պատճառը տեսնում է, խնդրում եմ ինձ բացատրել: Այսօր Հայաստանում, երբ մէկը աղանդաւոր է դառնում (սխալ չհասկացուեմ` ես կաթոլիկ եկեղեցին աղանդ չեմ համարում եւ թող ներեն նրա բոլոր հետեւորդները, որ ստիպուած եմ միտքս նշելու համար նրան համամատել աղանդի հետ) որպէս պատճառ բերում է, թէ իբր Հայ Եկեղեցում միայն ծէս են կատարում, մոմ են վառում, Սբ. Գիրքը գրեթէ չեն քարոզում եւ այլ անհեթեթութիւններ: Հիմա խնդրում եմ ինձ բացատրել, ո՞րն է իմաստն ու պատճառը կամ պատճառաբանութիւնը, որ հայ մարդն այսօր հետեւորդն է կաթոլիկ եկեղեցու: Սիրելի Վահէ Վազարեան եղբայրս, երբեք պիտի չուզէի այստեղ գրուածները առիթ դարձնէինք առաքելական եւ կաթոլիկեան բանավէճի, քանի որ այն դուրս է այստեղ քննարկուող նիւթի շրջանակներից: Միայն ասեմ, որ ես copyright-ի խնդիր չունեմ: Հակառակը շատ ուրախ կը լինեմ, եթէ Հայ Եկեղեցու սուրբերը դառնան նաեւ ընդհանրական (բառի լայն իմաստով, ոչ միայն կաթոլիկեան) եկեղեցու "սեփականութիւնը", քանի որ գտնում եմ, որ նրանք իրենց կեանքով, առաքելութեամբ, վկայութեամբ ու սրբութեամբ արժանի են աւելի լայն ճանաչման եւ ցանկացած քրիստոնեայի համար կարող են լինել ներշնչանքի արդիւնք եւ օրինակ: Բայցեւայնպէս կարծում եմ, որ Հայ Կաթոլիկ Եկեղեցին լաւ կը լինի, որ մի քիչ համեստ լինի իր նկրտումների մէջ: Հայ Կաթոլիկ Եկեղեցին Հռովմէական Կաթոլիկ Եկեղեցու եւ նրա դաւանաբանութեան ու եկեղեցաբանութեան եւ միջնադարեան յաճախ ոչ անպայման քրիստոնէավայել առաքելութեան ծնունդն է եւ կապ չունի Գրիգոր Լուսաւորչի, Մեսրոպի, Սահակի, Գրիգոր Նարեկացու կամ Ներսէս Շնորհալու հետ: Ինչ վերաբերւում է Մխիթարեան Միաբանութեան եւ նրանց հայ դպրութեանն ու մշակոյթին բերած ահռելի ծառայութեան, պէտք չէ մոռանալ Միաբանութեան ծագման պատմութիւնը եւ նրա հիմնադրի ով լինելը: Ցանկացած հայ մարդ վստահ եմ խոնարհում եւ յարգանք ունի Միաբանութեան մեծութիւնների նկատմամբ: Այն որ Հայաստանում եւ այլուր հայ մարդը իրական քրիստոնեայ պիտի դառնայ եւ մենք պէտք ունենք վերաքրիստոնեացման, այն որ հայ մարդուն պէտք է ներարկել մեր հայրերի հաւատքը, ճշմարիտ է եւ անվիճելի: Բոլորի հետ միասին ես ել վստահ եմ, որ շատ ու շատ վատ ու անընդունելի, մերժելի ու պախարակելի երեւոյթներ մենք չէինք ունենայ Հայաստանում, եթէ այսօրուայ հայ մարդը իրապէս, հոգեպէս ու բարոյապէս ժառանգորդը լինէր "առաջին քրիստոնեայ" մեր հայրերի ու մայրերի: Բայց հայ կաթոլիկ պատրիարքի ժամանակին հրապարակած թուղթը, որի դէմ ընդվզեցին Վազգեն եւ Գարեգին Ա երջանկայիշատակ հայրապետները, բոլորովին այլ տեսակետով էր Հայաստանը քարոզութեան "կոյս դաշտ" նկատում: Անցեալը անցեալում է կամ անցեալում կը մնայ, եթէ փոխուեն մօտեցումներն ու մտածելակերպերը: Իսկ մեր ժողովրդի միասնականութիւնը չի կարող դեկլարատիւ ու ցուցադրական ձեւերով վերականգնուել կամ հաստատուել, այլ անցեալի եւ ներկայի սխալների խմբագրմամբ:
38. Lilit Poghosyan16:21 - 21 փետրվարի, 2012
Es voxjunum em ayn bolor qristonya hayerin ovqer arhasarak hogevor temanerov filmed piti nkaren u nerkayacnen hanrutyan@. Uzum em mek angam evs shnorhakalutyun haytnel filmi naxadzernoxnerin ev hovanavoroxnerin, Nman dzernarknern astichanabar lracnelelov meky myusin verj I verjo ksksen carayel irenc bari npatakin. Ev chtaranjatenq katolik kam hay Araqelakan ekexecu havatacyalner kam hogevorakanner, menq bolors el qristonya enq, ev havatum enq Surb errordutyann u tox hogevorn orecor achi mer srterum.
39. Aram17:47 - 21 փետրվարի, 2012
DU ASACIR ajs xosqery hima kareli e asel estegh meknabanutjunner toghac zur teghy borboqvac haj katoliknerin. Inqnerd pastum eq vor erbeq MEK cheq karogh linel Araqelakan ekeghecu het.
40. Արամ20:46 - 21 փետրվարի, 2012
Ես հասկացա մի բան, որ մեր ժողովրդի մեջ եկեղեցական պատկանելությունը շատ խոր արմատներ ունի, իզուր նման հոդվածներով կրքեր են բորբոքում: Միևնույն է լինել Հայ Առաքելական, Հայ Կաթողիկէ, Հայ Ավետարանական, բոլորն էլ քրիստոնեություն են քարոզում: Պարզապես հոգևոր հայրեր ու պետական այրեր ով իր գործը լավ կատարի, ժողովուրդը նրանց մոտ էլ կգնա: Կեցցես Սրբազան, լավ գործ ես սկսել:
41. Գէորգ Հաւարեան00:01 - 22 փետրվարի, 2012
Պարոն Գեորգի պատասխանելով ձեր հարցումին, կրկին անգամ կը կրկնեմ այո՝ պատմականօրէն անձին Սուրբն Գրիգոր Նարեկացին հալածանքի թիրախ դարձաւ ինքնին Հայ կղերին կողմէ մանաւանդ իր ապրած շրջանակակէն: Հալածանքի պատճառը այն էր իր Քաղկեդոնական հաւատքի արտայայտնութիւնը եւ պաշպանութիւնը: Արդ՝ կարող եմ ձեզի շատ մը աղբիւրներ տրամադրել, բայց պիտի ներեք զիս որովհետեւ այժմ կարող չեմ գործերուս պատճառավ. բայց ժամանակ մը ետք, սիրով ձեզի կը տրամդրեմ աղբիւիրներ: Իմ նպատակս չէ բոլորովին վերայիշել Հայ եկեղեցւոյ պատմութիւնը իր փառքի եւ գէշ օրերով. բայց ինչու՞ Արհի. Ռաֆայել Արք. սրբազանին դէմ այսքայն քննադատութիւն կը կատարուին, երբ Ան ուզեց անձնուէր նուիրում մը կատարել Հայ Սուրբի մը մասին, անկախ ով որ ըլլայ սուրբը, պէտք էր այսքան քննադատութեան արժանանալ. պատասխանը կ'ստանանք Քրիստոսի արդար դատաստանին օրը: Յօդուածագիրը ո՞րքանով արդար է իր դատման մէջ, կրկին անգամ Քրիստոսի արդատ դատաստանին օրուան կը կարօտինք: Յօդուածագիրին ետեւ կան մարդիկ (ինչու՞ ոչ կղերականներ) որ զինք մղեցին գրէ այսպիսի յօթուած մը: Որքանով Հայ առաքելականը Հայ է, նոյնութեամբ Հայ կաթողիկէն Հայ է, եւ զաւակ իր Ազգին եւ եկեղեցւոյ. Հաւատամք մի միայն ընդհարական առաքելական սուրբ եկեղեցի. երբ Հայ կաթողիկէն կըսէ ես ընդհանրական եկեղեցւոյ զաւակ եմ, այսինքն կը դաւանի «Հաւատամք մի միայն ընդհարական առաքելական սուրբ եկեղեցի» անդամ ըլլալով Քրիստոսի հիմնուած եկեղեցիին, իսկ եթէ Հայ առաքելական եկեղեցին կուզէ ինքզինք եւ իր հաւատացեալ ժողովուրդը զրկէլ այդ Քրիստոսահիմն ընդնարական եկեղեցէն, աբսոս կը ցաւիմ: Երբ կ'ըսէմ ընդհանրական եկեղեցի պէտք է հասկնալ բոլոր ուղղափառ եկեղեցիները այսինքն՝ Յոյն, Ռուս, Ասորի... եւ Հռոմեական բայց դուրս կը մնան բողոքականները: ՉԵՄ ՏՈՒԺԵՐ ԿՐՕՆՔՍ ԱԶԳԻՍ ՀԱՄԱՐ ԵՒ ՉԵՄ ՏՈՒԺԵՐ ԱԶԳՍ ԿՐՕՆՔԻՍ ՀԱՄԱՐ:
42. Գէորգ Հաւարեան08:34 - 22 փետրվարի, 2012
Տիկին կամ Օրիորդ 32. Անուշ խնդրեմ, կրնաք աւելի հստակացնել ձեր միտքը եւ նպատակը: Ինչ՞ է ձեր սրտին ցաւը, պարզապէս բացարտեցէք: Շնորհակալութիւն
43. Գեորգի09:52 - 22 փետրվարի, 2012
Չէի ուզենա, որ իրոք դավանական վեճի վերածվեր, բայց քանի որ սա կարդալու են նաև ուրիշները (և տպավորություն պիտի ստեղծվի, որ Դուք իրոք ճիշտ եք հասկացել Հայ Եկեղեցու՝ Ընդհանրական Եկեղեցու կազմում լինելու հանգամանքը), ստիպված եմ մեջբերել Ձեր վերջին այս գրառմանը հակասող ՖԲ-յան գրառումը." Հայ Կաթողիկէն այն հաւատարիմ Քրիստոնեան է որ պահել է Լուսաւրչեան Հայ Եկեղեցւոյ Սուրբ Հաւատքը, հետեւելով Քաղկեդոնի ժողովին ուսուցման, մնալով անդամ մի, սբւրբ, ընրհանրական առաքելական եկեղեցւոյ ծոցին մէջ": Ձեր պատախանը Մատենադարանում եղած ձեռագրերի կեսից ավելին կտան: Ուղղակի ստիպված եմ դեռևս հերյուրյանք դիտել Ձեր՝ Նարեկացուն քաղկեդոնականության մեջ մեղադրանքն այնքան ժամանակ, որքան որ Դուք Ձեր զբաղվածության պատճառով չեք կարողանա փաստեր մեջբերել:
44. Անուշ15:49 - 22 փետրվարի, 2012
Գեւորգ Հավարյան, փաստն եմ արձանագրել: Եթե գրածներիս մեջ հերյուրանք կա , կարող ես հակառակն ապացուցել եւ ես կհայցեմ քո ներողամտությունը:
45. Մերի20:55 - 22 փետրվարի, 2012
ինչ ամոթ է:Կարդում եմ մեկնաբանությունները ու ամաչում եմ բոլորիդ համար,շատ եմ ամաչում...ինչ եք ուզում...որ կաթոլիկ հայերին սպանենք,հանգիստ նստենք? ինչ է նշանակում "Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` փաստեմ միայն, որ սրբազան հայրը Հայաստանում Հայ կաթոլիկ համայնքի առաջնորդն է:" ??? Սա նորմալ մարդու նորմալ միտք է?Աղջիկ ջան,հոդվածի հեղինակ,զգույշ եղիր մի օր քո մասին խոսելիս ուրիշները չասեն "Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` ասեմ միայն,որ Անին հայ է"...Ամոթ է,դու կարող ես հասկանալ,որ այնպես է ստացվել,որ հայերի մեջ կաթոլիկներ էլ կան? բախտդ բերել է,Հայաստանցի ես,ուրիշ երկրում նույն կաթոլիկները քեզ դատի կհրավիրեին քո թշնամական նախադասությունների համար...նողկալի հոդված,նողկալի տրամադրվածությամբ...
46. Մերի20:57 - 22 փետրվարի, 2012
Ձեռնպահ մնալով որևէ մեկնաբանությունից` փաստեմ միայն, որ Անի Մարտիրոսյանից թշնամության հոտ է գալիս
47. Գէորգ Հաւարեան23:51 - 22 փետրվարի, 2012
Պարոն Գեորգի, այլեւս դաւաբանական վեճերը ընդհանրապէս անիմաստ եւ զուր են: կարելի է մեկնաբանել Հայ Եկեղեցւոյ ընդհանրականութիւնը այլ եւ այլ մեկնաբանութեամբ: Սուրբ Գրիգոր Նարեկացիի քաղկեդոնական ըլլալը, կարծեմ պէտք է քննագիտական աղբիւրներու մէջ գտնել եւ ոչ միայն միկողնանի աղբիւրներու մէջ. բայց պիտի տրամադրեմ ձեզի աղբիւրներ. կը հայցեմ քու համբերութեանդ: Շնորհակալութիւն
48. Հայր Սերովբէ02:40 - 23 փետրվարի, 2012
Պարոն Գէորգ Հաւարեան, կը ցաւիմ ըսելու, որ կարգ մը նիւթերու մասին կարծիքներ ու միտքեր կը յայտնէք, որոնք հաւանաբար ամբողջապէս հասու չեն Ձեր գիտութեան պաշարներուն: Քիչ մը խիստ է հաւանաբար բնութագրումս, բայց եւ այնպէս ստիպուեցայ կատարելու: Դուք ազատօրէն արտայայտուեցաք հոս, ունեցաք արտայատութիւններ, որոնք ամբողջապէս մերժելի են շատերու համար: Ազատ էք պաշտպանելու Ձերին պատկանած եկեղեցին: Չեմ գիտեր, եթէ նախնիներով կապուած էք այդ եկեղեցիին, թէ "նորադարձ" էք, զիս ադիկա շատ ալ չի հետաքրքրեր, այնուհանդերձ "պապէն աւելի պապական" ըլալու պէտք չկայ: Ձեզի հետ համաձայն չեղող անձերուն ալ պէտք չկայ վախցնելու Տիրոջ վերստին գալստեան ժամանակներով ու դատաստանով: Ձեր հետեւեալ միտքն ալ կարդալով` "Հայ Կաթողիկէն այն հաւատարիմ Քրիստոնեան է որ պահել է Լուսաւրչեան Հայ Եկեղեցւոյ Սուրբ Հաւատքը, հետեւելով Քաղկեդոնի ժողովին ուսուցման..." կարելի է կարծել, որ Սուրբն Գրիգոր Լուսաւորիչ Քաղկեդոնի Ժողովէն 150 տարիներ առաջ արդէն իսկ քաղկեդոնական եղած է, եւ հայ կաթոլիկն ալ պահած է այդ հաւատքը: Քիչ մը ծիծաղելի չէ՞ արդեօք: Եւ դժբախտաբար Դուք եւ Ձեր Եկեղեցւոյ պատասխնատուներն ալ նոյն ձեւով կաթոլիկ կամ քաղկեդոնական հռչակած էք Սահակ Պարթեւ Հայրապետն ու Մեսրոպ Մաշտոցը, Նարեկացին ու Շնորհալին եւ ուրիշներ: Ոչ մէկ կասկած ունի, որ հայ կաթոլիկն ալ հայ է, ոչ մէկ կ'ըսէ, որ հայ կաթոլիկը պէտք չէ հպարտանայ մեր ազգին սուրբերով, յանճարներով ու մեծութիւններով, ինչպէս որ Հայ Եկեղեցւոյ հետեւորդն ալ կը հպարտանայ Մխիթարեան Միաբանութեան անցեալին մեծութիւներով եւ կը խոնհարի անոնց յիշատակին առջեւ, բայց եւ այնպէս պէտք ալ չկայ փութաջանօրէն փորձել ապացուցել անապացուցանելին: Նարեկացին թէեւ երբեմն արժանացած է կարգ մը հայ եկեղեցականներու բամբասանքին ու յերիւրածին ամբաստանութեան, բայց ասիկա ապացոյց չէ բնաւ, որպէսզի Դուք եւ Ձեր նմաններ Ձեր ունեցած ու չունեցած "քննագիտական աղբիւրներով" Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ կողմէ սրբացուած Եռամեծար Սուրբը կոչէք քաղկեդոնական: Իսկ եթէ պահ մը ընդունինք Ձեր ըսածը եւ համաձայնինք, որ Նարեկացին քաղկեդոնական եղած է, այն ատեն ստիպուած կ'ըլլանք կասկածելու գերապայծառ արքեպիսկոպոսին անկեղծութեան եւ կարծելու, որ ֆիլմը նկարահանուած է մասնաւոր մտադրութեամբ եւ ետին նպատակով, ինչ որ Դուք եւ ուրիշներ կը փորձէիք բացառել ու ժխտել:
49. Նարինե11:06 - 23 փետրվարի, 2012
Մերի՛, դուք պրոֆեսիոնալ պրովոկատոր եք: Որտե՞ղ ու ո՞ւմ մեկնաբանության մեջ տեսաք կաթոլիկ հայերին կամ ընդհանրապես սպանելու կոչեր: Դուք այսօրվա իրականության մեջ իրոք պահանջված հմտություններ ունեք, շնորհավորում եմ:
50. Գէորգ Հաւարեան07:50 - 24 փետրվարի, 2012
Աստուած օգնական հայր սուրբ, անշուշտ հասու չեն իմ այն կարծիգները, որովհետեւ միկողմանի դատողութեամբ կը կարդաք գրածներս եւ զիս կը պատասխանէք այն ինչ որ սորված էք, այսինքն այն ինչ որ գրած եմ, սխալ է եւ գոյութիւն չէ ունեցած պատմութեան ընդացքին. Հայ Կաթողիկէն սխալ պատմութիւն գրած է, միշտ սխալներով եւ եւ խորթութեամբ Հայ եկեղեցւոյ մասին պատմութիւներ կը հնարէ: Ձեր արդար իրաւունքն է պաշպանել Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ պատմութիւնը, եւ ես թշնամի չեմ Հայ Արաքելական եկեղեցւոյ, խնդրեմ զիս թշնամիներու ցանկը մի դնէք: Նորադարձ չեմ եւ ոչ ալ դարձի պէտքը ունեմ, ես «Հայաստանեայց Սուրբ եկեղեցւոյ» զաւակ եմ, կրնամ ըսէլ որ չորս սերունդէ ի վեր գերդաստանս Հայ Կաթողիկ է: Պապէն աւելի պապական չեմ, քաւ լիցի, ոչ ալ կըլլամ: Կարծելու մէջ ազատ եք, բայց երբ կըսէմ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի հաւատարիմ եւ Քաղկեդոնի հետեւորդ ենք, չի նշակակեր թէ այս երկուքը իրար կը կապեմ իբր թէ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչ նալ Քաղկեդոնական է, շատ ծիծաղելի է այս ձեր կատարաց կապակցութիւնը: Կարելի՞ է ուրանալ եւ մերժել թէ Քաղկեդոնական Հայրապետներ գոյութիւն չունեցան Հայ Եկեղեցւոյ պատմութեան մէջ, Հայ եկեղեւոյ ուղղամիտ սուրբ հայրերուն հաւատքը ինչ՞ է: Կարող էք պարզաբանել թէ ինչ պատճառներու համար ( թէեւ երբեմն արժանացած է կարգ մը հայ եկեղեցականներու բամբասանքին ու յերիւրածին ամբաստանութեան ) ինչ՞ էին այդ հանցանքները որ գործած էր Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին: Շնորհակալութիւն:
51. Հայր Եղիա15:42 - 24 փետրվարի, 2012
Սիրելիներս, վաղ անցեալում նոյն ձեւով զրպարտում էին նաեւ Հայ Եկեղեցու սուրբերից Մովսէս Խորենացուն, թէ իբր վերջինս եղել է երկաբնակ քաղկեդոնական: Նման երեւոյթների դրդապատճառներն ու յետին նպատակները ծանօթ են մեզ նաեւ պատմութեան տուած դասերից, երբ ուսումնասիրում ենք միարարական (ունիթորական) շարժման առաջացումը Հայաստանում: Իսկ որ Հայ Եկեղեցին` իր բովանդակ Սուրբ Հայրերով, երբէք ու երբէք երկաբնակ (քաղկեդոնական) չի եղել, դա անառարկելի պատմական ճշմարտութիւն է: Սրանում համոզուելու համար պէտք է փոքր-ինչ ծանօթանալ Հայ Առաքելական Եկեղեցու ուղղափառ վարդապետութեանը, ինչպէս որ մեզ աւանդել են Սուրբ Հայրերը: Նմանապէս Հայ Եկեղեցին երբէք ու երբէք միաբնակ (monophysite) չի եղել` նզովելով դրա գաղափարակիր հերետիկոս Եւտիքէսին եւ նրա պիղծ ուսմունքը: Այլ Հայ Եկեղեցին մշտապէս եղել է եւ է միութենաբնակ (miaphysite)` հիմնուած Սուրբ Կիւրեղ Աղէքսանդրացու յայտնի տեսութեան վրայ (Մի է բնութիւն Բանին Աստուծոյ Մարմնացելոյ), ով իբրեւ Սուրբ եւ Վարդապետ ընդունուած է բոլոր Քրիստոնէական Աւանդական Եկեղեցիների կողմից` Կաթոլիկ թէ Ուղղափառ:
52. Հայր Սերովբէ01:40 - 25 փետրվարի, 2012
Սիրելի պարոն Գէորգ Հաւարեան, կամքէս անկախ ստիպուած եմ Ձեզի նաեւ հայերէնի դաս տալու: Որովհետեւ վերի մեկնաբանութեանս գոնէ երկու նախադասութիւնները սխալ հասկցուած են Ձեր կողմէ: Նախ` ես չեմ գրած, որ Ձեր կարծիքները ինծի հասու կամ հասկնալի չեն: Ուշադիր կամ քանի մը անգամ կարդալէ ետք, թերեւս հասկնաք ըսելիքս: Երկրորդ` երբ մէկուն մասին "բամբասանք ու յերիւրածին ամբաստանութիւն" կ'ըլլայ, ըսել չէ երբեք, որ ադոր համար պատճառներ պէտք է ըլլան: Եթէ պատճառներ ըլլան, ադիկա այլեւս կը դադրի "բամբասանք եւ յերիւրածին ամբաստանութիւն" ըլլալէ: Նարեկացին առաջինը եւ դժբախտաբար վերջինը չէ մարդկութեան կեանքին մէջ, որուն մասին "բամբասանքներ եւ յերիւրածին ամբաստանութիւններ" եղած են: Հայ իրականութեան մէջ ալ շատ անձերու մասին նմանատիպ կեղծ ու շինծու ամբաստանութիւններ եղած են թէ անցեալին եւ թէ ներկայիս: Հայ Եկեղեցւոյ մէջ ալ դժբախտաբար նմանատիպ երեւոյթներ եղած են: Օրինակի համար` մեծն Կոմիտաս Վարդապետի մասին ալ ցաւալիօրէն զանազան բամբասանքներ եւ զրպարտութիւններ եղած են, ադիկա բնաւ չի նշանակեր, որ այդ անձերը իրական պատճառներ ունեցած են, եւ կամ Կոմիտասն ալ դադրած է Հայ Եկեղեցւոյ զաւակ ու վարդապետ ըլլալէ: Բամբասանքին եւ յերիւրածին ամբաստանութիւններու հիմնական պատճառը նախանձը եղած է: Նոյնն էր պարագան նաեւ Նարեկացիին: Միով բանիւ` եթէ Նարեկացին ամբաստանուած է քաղկեդոնական ըլլալու մէջ, ադիկա երբեք ու բնաւ չի նշանակեր, որ ան քաղկեդոնական եղած է: Կը խորհիմ թէ յստակ է հիմա ըսածս: Այնուհանդերձ օրինակ մըն ալ տամ` Եթէ ես ըսեմ, որ Դուք Հայ Եկեղեցւոյ զաւակ էք, ամբաստանութիւն ըրած կ'ըլլամ, որովհետեւ Դուք Հայ Եկեղեցւոյ զաւակ չէք, նոյնիսկ եթէ Դուք ինքներդ ադիկա ըսէք եւ կրկնէք: Դուք հայ կաթողիկէ էք, իսկ ինչպէս վերն ալ գրեցի, Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին մէկ "մասնաճիւղն" է Հռովմէական Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ եւ ծնունդն է անոր անցեալի գործունէութեան: Ըրածս հաստատումը բնաւ վիրաւորական չէ եւ ոեւէ մէկ գէշ նպատակ չի հետապնդեր: Քաւ լիցի: Ես իրական յարգանք ունիմ Հռովմէական Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ եւ անոր "հոգեզաւակ" Հայ կաթողիկէ Եկեղեցւոյ նկատմամբ: Պարզապէս չեմ կրնար ընդունիլ, երբ այդ "հոգեզաւակը" կը փորձէ իր 300-ամեայ պատմութիւնը տանիլ ետ եւ կապել Լուսաւորչին, Սահակին ու Մեսրոպին, Նարեկացիին եւ Շնորհալիին: Չեմ ընդունիր, երբ այդ Եկեղեցին կը փորձէ "սեփականութեան վկայական" հանել մեր եռամեծար սուրբերուն համար: Սխալ չհասկցուիմ` Ուրախ եմ, որ հայ կաթոլիկը յարգանք եւ ակնածանք ունի մեր սուրբերուն նկատմամբ, բայց այդ յարգանքն ու ակնածանքը չեն կրնար պատճառ ըլլալ իւրացնելու պատմութիւնը: Ես ալ յարգանք ունիմ օրինակի համար Ղեւոնդ Ալիշան մեծն վարդապետի նկատմամբ, բայց գիտեմ նաեւ որ ան Մխիթարեան Միաբան եղած է եւ կը խոնարհիմ անոր պատկառելի առաքելութեան եւ գործին առջեւ: Յարգանք ունիմ նաեւ օրինակի համար Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ մեծագոյն սուրբերէն Թովմաս Աքվինացիի (զինք կը բերեմ օրինակ, որովհետեւ որչափ հասկցայ, հոն ստացած էք Ձեր բարձրագոյն ուսումը) նկատմամբ, բայց ադիկա ինծի արտօնութիւն չի տար զինք Հայ Եկեղեցւոյ սուրբ հռչակելու: Վերադառնանք Ձեր հետեւեալ նշումին` "«Հայաստանեայց Սուրբ եկեղեցւոյ» զաւակ եմ": Կը ցաւիմ, բայց ստիպուած եմ նորէն նշելու, որ Դուք այդ եկեղեցւոյ զաւակը չէք: Գիտեմ ցաւալի է, բայց ի՞նչ կրնամ ընել, իրականութիւն է: Հայաստանեայց Եկեղեցին Թադէոս եւ Բարթուղիմէոս առաքելաներու, Լուսաւորչի, Մեսրոպի ու Սահակի, Նարեկացիի ու Շնորհալիի, մեր նահատակ միւս սուրբերու հաւատքի, վկայութեան, նահատակութեան հիման վրայ հիմնուած եւ դարերու հոլովոյթին մէջ մեր ժողովուրդին ծառայած, այդ ժողովուրդին հոգեւոր ու մարմնաւոր փրկութեան համար մաքառած` Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցին է, որն իր գոյութեամբ, առաքելութեամբ, ծառայութեամբ, նահատակութեամբ, իր նահատակներու սրբազան արիւնով Հայաստանեայց հողին սրբացմամբ իրաւունքն ու պատիւը շահած է "Հայաստանեայց Եկեղեցի" կոչուելու, իսկ Առաքելականը, Սուրբն ու Ուղղափառը անոր Առաքելականութեան, Սրբութեան ու Ուղղափառութեան ստորոգելիներ են: Չկայ Հայաստանեայց Եկեղեցի առանց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, ինչպէս որ չկայ Հռովմէական Կաթողիկէ Եկեղեցի առանց Հռոմի: Եւ պէտք չկայ ոչ դուռէն, ոչ պատուհանէն եւ ոչ ալ երդիկէն փորձել խցկուելու հոն: Իսկ եթէ կը փափաքիք` բաց են դուռներն ու սիրտը մեր Մայր Եկեղեցւոյ, պարզապէս պէտք է վերադառնալ հոն: Կը մաղթեմ Ձեզի Տիրոջ անսպառ օրհնութիւնները:
53. Լուսինե13:51 - 26 փետրվարի, 2012
Նարեկացին, խիստ ազգային լինելով, վեր է իր մարդկային տեսակով ազգային մանր ու փոքրոգի վերլուծություններից, որոնք տեսնում եմ ես այս մեկնաբանությունների մեջ: Նարեկացուն հասկանալու և գնահատելու համար մի կյանքն էլ հերիք չէ, առավել ևս, որ նա շատ առաջ է իր գաղափարներով նաև մեր դարաշրջանից: Ինչքան էլ տաղանդավոր ռեժիսոր լինի այս ֆիլմի վրա աշխատած, մեկ է չի կարող Նարեկացու կերպարը մատուցել իր ողջ խորությամբ, իր մեծ ողբերգությամբ, որը խորապես մարդկային է: Նարեկացին իր մարդասիրական գաղափարներով և առինքնող արվեստով վեր է եկեղեցակական -կրոնական գաղափարախոսությունից: Նա Մարդ է, որը, հայ լինելով, ազգություն չունի, Մարդ է` լցված անհուն մի սիրով մարդկության նկատմամբ և մարդ արարածին փրկելու անձնազոհ ու աներևակայելի երազանքով: Կարդացե'ք Նարկացու ստեղծագործությունները, որը հեշտ գործ չէ, փորձեք ձեր հոգու մե'ջ զգալ նրան, հասկանալ մեծ աղոթասացին: Դուք կտեսնեք, որ նա ոչ առաքելական է, ոչ կաթոլիկ, ոչ աղանդավոր, այլ մեր բոլորիս Նարեկացին է, մեր հոգիների բշիժկը, մեզ այնքան մոտիկ և այնքան հեռու: Դեռ հազարամյակներ են պետք, որ մենք հասնենք նրան և իրավունք ունենանք և կարողանանք գնահատենլ նրա անձն ու կյանքը: Նարեկացի կարդացած մարդը չի կարող այսքան մանր լինել, չար լինել, այսքան անհաշտ լինել իր հոգու և շրջապատի հետ: Նարեկացին այն աշխարհն է, որտեղ կգտնեք ձեզ, ձեր հոգու հանգստությունը և գոնե մի պահ հասու կլինեք, մոտ կլինեք աստվածային էությանը: Եթե այս ֆիլմը դիտելուց հետո մարդիկ խորհում են միայն , թե Նարեկացին առաքելական է եկեղեցու հետևորդ է, կաթոլիկ է, թե աղանդավոր, ուրեմն ֆիլմի արժեքավոր լինելը կասկածելու տեղիք է տալիս /մեղմ ասած/ և այն ամենևին էլ Նարեկացու մասին չէ...
54. Սուրիկ Ծառուկյան01:38 - 27 փետրվարի, 2012
Ապրես, Լուսինե: Շատ տեղին է մեկնաբանությունդ: Նարեկացին իսկապես համաշխարհային մեծություն է եւ վեր է ամէն տեսակի ճղճիմ դատողություններից: Նա երկնատուր նվեր է մեր ազգին եւ ամբողջ մարդկությանը: Նարեկացիով, եթե մարդը իսկապես հասկանա նրան, մենք մաքրվում ենք, ձերբազատվում մեր սին պատրանքներից եւ առաջնորդվում դեպի մեր արարիչը Աստված: Մարդը, եթե ուզում է իրեն կատարելապես ճանաչել, իր հոգին քննել, զգալ իր փոքրությունը իրեն ստեղծող Արարչի նկատմամբ, ապա պետք է Նարեկացուն դարձնի իր կյանքի ամենօրյա ուղեկիցը, ներշնչվի նրանով, իր ամբողջ էությամբ ու մարմնի յուրաքանչյուր բջիջով զգա նրա սրտի խորքերից խոսքը Աստծո հետ: Բայց Նարեկացուն ծնողն ու սնողը մեր Հայ Առաքելական Եկեղեցին է, որի մի փոքրիկ մասնիկն էլ ես եմ: Շնորհակալ եմ Աստծուց, որ տվել է ինձ այդ շնորհը:
55. Vahan15:38 - 27 փետրվարի, 2012
Ես էլ փառք եմ տալիս Աստծուն, որ մեր Եկեղեցու զավակ հանդիսացող նման լրագրողներ ունենք, ովքեր կարողանում են իրենց տաղանդը գործածելով հասարակությանը ճշմարտացիորեն բացատրել անցուդարձը... Նարեկացում մասին խոսելու իրավունք ունենալն արդեն իսկ պարտավորեցնող է
56. Գէորգ Հաւարեան15:52 - 27 փետրվարի, 2012
Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին «Միաբանո՞ղ Եկեղեցի» է: Արծիւեան հիմնադիրը չէ Հայ Կաթողիկէութեան: Իր ժամանակ ու իրմէ առաջ՝ արդէն քիչ մէ ամէն տեղ հայ կաթողիկէ կեդրոններ գոյութիւն ունէին: Կարապետ Եպս. Ամատունի, իր "L'Eglise Armռnienne et la Catholicitռ", (1978, Venise, Imp. T.L.A.) աշխատասիրութեան մէջ, կ՛եզրակացնէր ուրիշ հեղինակներու հետ. «Մեր օրերուն Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին, որպէս ժառանգորդը այն Եկեղեցիին զոր Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ կանգնեց եւ զոր պահպանեց Ս. Սահակ, Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եւ անոնց հաւատարիմ հետեւորդ Հայրապետները, չի կրնար դասուիլ այն կաթողիկէ եկեղեցիներուն շարքին, որոնք Արեւելքի մէջ ծնունդ առին ԺԶ. եւ ԺԷ. դարերուն՝ Բիւզանդական շրջագիծին մէջ եւ որոնք «Միաբանող» կը կոչուին: Հայ Կաթողիկէութիւնը Արծիւեանէն առաջ: Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքութիւնը վերահաստատող Աբրահամ Արծիւեանէն առաջ, Պոլսոյ, Մարտինի, Հալէպի, Տիարպեքիրի, Լեհաստանի, Թրանսիլվանիոյ, Իտալիոյ մէջ հաստատուած հայ կաթողիկէ ժողովուրդ կար, մերթ սակաւաթիւ, մերթ ստուարաթիւ, ենթակայ զանազան ու զարմանազան հայ թէ ոչ-հայ Առաջնորդներու. Հօտ մը առանց Հայ Կաթողիկէ Նուիրապետութեան: Պէ՞տք էր այդպէս շարունակել: Կարգ մը հայ եւ լատին եկեղեցականներ, համարելով որ Հայոց Եկեղեցին արդէն կը պատկանէր Տիեզերական Եկեղեցիին ու միայն տգիտութենէ կամ անգիտութենէ մղուած՝ Ֆիզիքապէս բաժնուած էր անկէ, կը նախընտրէին չխզուիլ Հայոց Եկեղեցիէն, այլ զայն ներսէն ներգրաւել լուսաբանութեան ուժով: Այս տեսակէտը նկատի չէր առներ, թէ Հայոց Եկեղեցին, ինք, ի՞նչ կը մտածէր այս հարցին շուրջ: Ուրիշ եկեղեցականներ, մանաւանդ Պոլսոյ Ֆրանսացի դեսպաններուն նախաձեռնութեամբ, համամիտ էին երկխօսութեան ճամբով՝ լեզու գտնելու Պոլսոյ Հայ Պատրիարքութեան հետ: 1701-էն սկսուած ու մինչեւ 1830 շարունակուած բանակցութիւնները մնացին ապարդիւն, մերթ այս կողմին, մերթ միւս կողմին յարուցած դժուարութիւններուն պատճառով: Հիմնահարցը հետեւեալն էր. արդեօք Հայոց Եկեղեցին Տիեզերականէն բաժնուա՞ծ թէ անոր միացած նկատուելու էր: Այս հարցումին տրուած դրական կամ ժխտական պատասխանին համաձայն, հայ կաթողիկէներուն թոյլ կը տրուէր կամ կը մերժուէր զայն յաճախել: Հայ կաթողիկէութիւնը, մանաւանդ Պոլսոյ մէջ, երկու հոսանքի բաժնուած էր: Դրական պատասխանին կողմնակիցները հանգիստ կը յաճախէին ազգային եկեղեցիները: Իսկ ժխտական պատասխանին կողմնակիցներուն համար՝ երկընտրանքը խղճի ծանր հարց կը դառնար, որ ի վերջոյ կրօնական ազատութեան պահանջ ու խղճի կաշկանդումի դէմ բողոքի ձեւ առնելով, հայ կաթողիկէ զանգուածները մղեց ուրոյն Համայնք մը դառնալու որոշումին: Անկախացումի առաջին փորձը կատարուեցաւ Մայրաքաղաքին մէջ, 1714-ին, Սուլթանին ու Հայ Պատրիարքին աչքերուն տակ ու վերջ գտաւ մասնակցողներուն աքսորով, բանտարկութեամբ կամ փախուստով: Բանտարկեալներուն մէջ էին Մելքոն Եպս. Թազպազեան, որ պատրիարք ընտրուած էր, եւ Հալէպի Եպիսկոպոս Աբրահամ Արծիւեան, եւ որոնք թիարանի դատապարտուեցան:
57. Արշակ20:50 - 27 փետրվարի, 2012
ՀԵՏՔԻՆ-ինչու չեք տպում իմ 26.02.2012 թ.մեկնաբանությունը,գոնէ ասեք որն է ձեր գրաքննության սկզբունքը
58. Հրահատ12:01 - 29 փետրվարի, 2012
Ապրես, Լուսինե ջան: Ֆիլմը չեմ դիտել, չեմ էլ դիտելու, բայց Նարեկը կարդում եմ ամեն օր: Այն համոզումն ունեմ, որ մեր եկեղեցու մեծագույն Սուրբի մասին հաճախ սիրում են խոսել հատկապես նրանք, ովքեր Նարեկը չեն կարդում: Իսկ մեզ բոլորիս, հատկապես հիմա, այնքան անհրաժեշտ է Նարեկ կարդալ: Հատկապես հիմա, երբ այսքան պակասել է Սերը միմյանց նկատմամբ, երբ պակասել է անկեղծ աղոթքը: Նարեկ կարդալուց հետո ամաչում ես գլուխդ վեր բարձրացնել, էլ որ մնաց, թե ցեխ շպրտել Հայ Առաքելական ՍՐԲԱԶՆԱԳՈՒՅՆ Եկեղեցու վրա:
59. ԱՐՇԱԿ00:56 - 1 մարտի, 2012
ֆիլմը դիտել եմ մեծագույն հաճույքով,ստանալով հոգեկան բավարարվածություն:Այն համարում եմ անկախ Հայաստանում նկարահանված լավագույն գործը:իհարկե այն կատարյալ չի կարելի համարել,քանի որ ցանկացած գործ չեր կարող հասնել սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կատարելիությանը:Սա ընդամենը հաջողված փորձ էր և պահանջվում է առավել կատարելագործված շարունակություն,այս կամ այլ հեղինակների կողմից: Ֆիլմը դեռ չստեղծված արդեն քննադատության թիրախում էր որոշ պառակտիչների կողմից քանի որ կաթողիկե եկեղեցին էր այն հովանավորում:Բայց ֆիլմում նույնիսկ փոքր ինչ ակնարկ չկար կաթոլիկության վերաբերյալ: ՄԻքանի խոսք մեկնաբանությունների վերաբերյալ. 14koryoun լրիվ անտեղյակ եք կաթողիկե եկեղեցուց և իրավունք եք վերապահում ձեզ խոսել նրա մասին,իբր Նարեկացին նրանց համար սուրբ չէ:Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին ամենահարգված և սիրված սրբերից է հայ կաթողիկեների համար և նույնիսկ ամենամեծ համայնքներից մեկի-Երեվանի կաթողիկե եկեղեցին սուրբ Գրիգոր Նարեկացու անվան հայ կաթողիկե եկեղեցի է անվանված: 20anush ֆիլմը չես դիտել և անհիմն խոսում ես:եթե դիտեիր ապա կհասկանայիր որ Անին ոչ թե ֆիլմն է քննադատում,այլ պատվեր ունի վնասելու կաթողիկե եկեղեցուն:Նա նույնիսկ ,,Մատյան ողբերգության..ն չի կարդացել, հակառակ դեպքում երբեք չէր փորձի թշնամանք սերմանել հայ կաթողիկեների նկատմամբ,քանի որ դա անհարիր է Նարեկացի կարդացողի հոգեբաբանությանը և վարվեցողությանը: 5hajordi լավ չես գուշակել- կյանքի խոսքը ոչ թե ֆիլմին է աջակցել,այլ հոդվածագիր Անիին: 23 Հայր Սերովբե ձեր մեկնաբանություններին շատ հգակաճառություններ ունեմ,բայց հարգելով ձեր դիրքը կասեմ միայն մի բան,բավարարվեք ձեր մոսկովյան թեմի մեջ երկպառակտություն մտցնելով և միք
60. Հայր Սերովբէ17:24 - 1 մարտի, 2012
Սիրելի Արշակ, Շնորհակալ եմ, որ յարգանք ունէք իմ դիրքի նկատմամբ, այնուհանդերձ կը նախընտրէի, որ յարգանքով առարկէք եւ հակաճառէք, քան թէ "յարգանքով" զրպարտէք: Ես չեմ կարծում, որ Ձեր յարգանքից որեւէ բան կը պակասի, եթէ Դուք Ձեր փաստերով ու փաստարկներով, պահելով քաղաքավարութեան չափանիշները, հակաճառէք ինձ եւ կամ որեւէ այլ հոգեւորականի: Եւ հակառակը, Ձեր յարգանքը կը մնայ փուչ խօսք, եթէ Դուք "յարգելով որեւէ մէկի դիրքը" զրպարտէք նրան: Եթէ Ձեր "բավարարվեք ձեր մոսկովյան թեմի մեջ երկպառակտություն մտցնելով" արտայայտութիւնը ակնարկ է "ՀԵՏՔ" մէջ նախկին Տիրան արքեպիսկոպոսի մասին ունեցածս արտայայտութիւնների, ապա մէկ անգամ եւս յստակօրէն արտայայտում եմ կարծիքս, տեսակէտս, համազումս` ես ուրախ եմ, որ Հայ Եկեղեցին ձերբազատուել է նրանից: Ես պատրաստ չեմ այս նիւթի մասին այստեղ աւելի արտայայտուելու: Ցանկացողները կարող են իմ տեսակէտներս գտնել "ՀԵՏՔ"-ի համապատասխան էջերում: Իսկ Մոսկուայի կամ Ռուսաստանի Թեմը յուրախութիւն ինձ, (կարծում եմ նաեւ Ձեզ) հանգիստ ու ներդաշնակ, առանց որեւէ "երկպառակտութեան" շարունակում է իր առաքելութիւնը: Ինչ վերաբերւում է ֆիլմի, ինչպէս նաեւ Հայ Կաթոլիկ եկեղեցու մասին Ձեր ունեցած վերաբերմունքին, ապա կարող եմ միայն ասել, որ յարգում եմ Ձեր տեսակէտը: Մնացէք խաղաղութեամբ:
61. MEKHITAR11:41 - 3 մարտի, 2012
Hedakrkragan megnapanoutiounner gan ays desajabaveni masin, sagain intch vor ngadetsi ays megnapanoutiounnere kroghnerou medz mase "amateur" yen yev Hayasdani angakhatsoumen yedk arit ounenalov gronagan hartserov zpaghelou, hrabarag nedvadz yen "gatolig-arakelagan" hartserou irents kidtsadzov gam tchikidtsadzov zirar knnatadelou, sagain katchalerili e vor menk, hayers al bedk e ays desag forumnerov irar hed haghottagtsink. gouzem GAREVOR ngadoghoutioun me enel, intch vor ngadetsi jabavene badrasdoghe yev ays commentnere kroghnere dzanot tchen NAREGATSII masin vorosh kraganoutian, aysinkn' HAGOP NALIAN badriarki badrasdadz NAREGI MEGNOUTIOUNE (BOLIS, 1745), Paits aveli garevor degh gue krave Mekhitarian miapanoutenen HAYR KAPRIEL AVEDIKIANI NAREGI MEGNOUTIOUNE (NAREGLOUDZ) yev Naregatsii ayl kordzerou megnoutioune. AVEDIKIAN badrasdadz e nayev SHARAGANNEROU MEGNOUTIOUNE vor shad garevor e mer yegeghetsvo vartabedoutian ousoutsoumi hamar. Hamarod hishetsnem vor Naregatssi kordzerou yev narego megnapanoutiounner kradz yen nayev Arakel Sunetsi, Kr. Datevatsi,sarkis shnorhali yev Nerses lampronatsi, sagayn amenagarevore gue mna Hayr Avedikiani NAREGLOUDZE, Arti heginagner al kradz yen naregatsii masin intchbes ARSHAG TCHOBANIAN, yev tartsial Mekhitarian HAYR GUREGH KIBARIAN. garevor e naregatsiii bes "mistique" me jantchnalou hamar dzanotanal verohishial kordzerou yev heghinagnerou. NAREGATSI PARTSR E YEV PARTSR BIDI MNA "GATOLIG-ARAKELAGAN" JGHJIM HARTSEREN, NAREGATSII SRPOUTIOUNE YEV HOKEVOR BADKAME GUE BADGANI HAMAYN MARTGOUTIAN. Khntrem azad zkatsek krelou tser commentnere. shnorhagaloutioun.
62. ՆԱՐԵԿ20:43 - 5 մարտի, 2012
Հարգելի Արշակ, ես ֆիլմը չեմ դիտել, ինձ իրավունք չեմ վերապահում մասնակցել քննարկմանը, թեև իրականում այս բոլորը չի կարելի քննարկում անվանել:Քննարկման դրված ա ,,ՀՈՎԻՎԸ,, ֆիլմը, ոչ թե Մեծն Նարեկացին, ինչը անում են բլոգում հավաքվածները՝ եկեղեցու ներկայացուցիչների հետ միասին: Արշակ, խնդրում եմ, պատմեք ֆիլմի, դերակատարների, սցենարի մասին:
63. Արշակ21:13 - 6 մարտի, 2012
Հարգելի Նարեկ ոչ մեկ չի քննարկել սուրբ Գրիգոր Նարեկացուն, քանի որ փառք աստծու բոլորն էլ աներկբա ընդունում են Մեծն Նարեկի սուրբ էությունը:իսկ ֆիլմը հնարավոր չէ ներկայացնել այս ձևաչափով և քանի որ բացի ձեզանից բազմաթիվ այլ ցանկացողներ կան ֆիմը դիտելու,ապա լավագույն լուծումը կլիներ եթե ֆիլմը ցուցադրվեր որևէ հեռուստաընկերությաքմբ:
64. Ruben01:14 - 21 մարտի, 2012
Es nyuti mej ka mi tarorinak bayc ev bavakanin sovorakan darcac erevuyt mer lragroghneri mot. Tarorinakn ayn e, vor nyuti heghinakin, kam te mnacac animast qnnadatoghnerin vor harcnes te ISK DU INCH ES AREL QO KYANQUM I OGUT VOREVE MEKI, I SHAH PETUTYAN, I SHATH MER MECERI HISHATAKI... ev ayln. u ays amenin havelel BACI QNNADATUTYUNIC artahaytutyun@. U sa inchqan el vor tarorinak e, apa nuynqan el sovorakan e arden mez mot... Es bard storadasakan barasharqov grac nyuti @ntercumn arden glxacavanq e patjarum. Lragroghakan etika goyutyun uni. Es inqs lragrogh chem, bayc poqrishate mot linelov ayd gorcin kasem mi ban, vor informacion dashtum shat karevor e, vor tesanyut@, kam lragroghakan teqst@ piti hasaneli lini amenqin, vor mard@ kardalov chxjjvi erkar u dzig naxadasutyunneri mej, kam el nyut@ haskanalu poxaren heghinaki barapashari vra. Es iravunq chunem hramayelu kam el pahanjelu bayc ete kareli e kuzenam dimel nyuti heghinakin (hargelov ir andz@ iharke). ete djvar chi gone ashxateq hasarak @ntercoghin hasaneli barapashar ogtagorceq dzer nyut@ grelis. duq ski mi nyut grelu hamar anhrajesht gramijocner cheq @ntrel, el ur eq khosum mecamec baneric...Es nyuti mej ka mi tarorinak bayc ev bavakanin sovorakan darcac erevuyt mer lragroghneri mot. Tarorinakn ayn e, vor nyuti heghinakin, kam te mnacac animast qnnadatoghnerin vor harcnes te ISK DU INCH ES AREL QO KYANQUM I OGUT VOREVE MEKI, I SHAH PETUTYAN, I SHATH MER MECERI HISHATAKI... ev ayln. u ays amenin havelel BACI QNNADATUTYUNIC artahaytutyun@. U sa inchqan el vor tarorinak e, apa nuynqan el sovorakan e arden mez mot... Es bard storadasakan barasharqov grac nyuti @ntercumn arden glxacavanq e patjarum. Lragroghakan etika goyutyun uni. Es inqs lragrogh chem, bayc poqrishate mot linelov ayd gorcin kasem mi ban, vor informacion dashtum shat karevor e, vor tesanyut@, kam lragroghakan teqst@ piti hasaneli lini amenqin, vor mard@ kardalov chxjjvi erkar u dzig naxadasutyunneri mej, kam el nyut@ haskanalu poxaren heghinaki barapashari vra. Es iravunq chunem hramayelu kam el pahanjelu bayc ete kareli e kuzenam dimel nyuti heghinakin (hargelov ir andz@ iharke). ete djvar chi gone ashxateq hasarak @ntercoghin hasaneli barapashar ogtagorceq dzer nyut@ grelis. duq ski mi nyut grelu hamar anhrajesht gramijocner cheq @ntrel, el ur eq khosum mecamec baneric...
65. Սուսաննա23:15 - 29 մարտի, 2012
Մեկնաբանությունների նման տարափ, այսքան հույզ ու փրփրակորույս մտքեր, կաթոլիկ ու առաքելական նման հակամարտություն: Ժողովուրդ, խաղաղվեք: Մի խումբ մարդիկ երեւի շատ են կամեցել «թույն» կինո նկարել շատ ազդեցիկ թեմայով, բայց ստացել են մեղմ ասած տխուր մի շարժապատկեր. Անժելա Սարգսյանն էլ ձեզ նվեր: Սույն հոդվածի հեղինակն էլ ամեն բան լավ նկատել ու բավականին կիրթ ձեւով արտահայտվել է: Երանի շատ լրագրողներ այսպես կիրթ ասելու կերպին հասու լինեին: Իսկ մոլությունն աններելի է ու անհանդուրժելի բոլոր դեպքերում` նույնիսկ հոդված մեկնաբանելիս: Քրիստոնեավայել պահվածքն այս դեպքում բոլորին է ցուցված: Թեման է պարտադրում:
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Արխիվ
 
 
  Պատրաստված է՝

Մեր մասին

Հասցե՝ Հայաստանի Հանրապետություն,
Երեւան-0010, Բուզանդի 1/3, 8-րդ հարկ
Հեռ.՝ +374 10 563363
Էլ-փոստ՝ info@hetq.am

Մեջբերումներ անելիս հղումը «Հետքին» պարտադիր է:
© 2014 Հետք online: Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են:
Աջակցեք «Հետքին»