Չորեքշաբթի, 26 սեպտեմբերի

Միլիոնները ծախսվում են, իսկ արդյունք չկա



Սանահինի վանական համալիրում պետբյուջեի միջոցներով 2012-2016թթ. համար նախատեսված վերականգնման և ամրակայման աշխատանքները չեն վերահսկվում նախագծի հեղինակի կողմից: Վանական համալիրի ամրակայման և վերականգնման նպատակով պետբյուջեից 2012-2013թթ. հատկացված 40,5 մլն դրամը ՀՀ մշակույթի նախարարության ակնհայտ թողտվությամբ վատնվել և չի ծառայել նպատակին:

Համալիրի Սբ. Աստվածածին (10-դ դար), Սբ. Ամենափրկիչ (966թ.) եկեղեցիների, հարակից նախագավիթ -տապանատան, գավթի և Գրիգոր Մագիստրոսի ճեմարանի վերականգնման և ամրակայման աշխատանքները վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի հրահանգով մեկնարկել են 2012-ի 3-րդ եռամսյակից: Աշխատանքների իրականացման համար պետբյուջեից 2012 թ.-ին հատկացվել է 18 մլն դրամ: Հատկացված այս գումարով մասնակիորեն պետք է վերականգնվեր համալիրի Սբ. Աստվածածին 10-րդ դարի եկեղեցին, հեռացվեր տանիքի և պատերի բուսածածկը: Նախատեսվել է ամրակայել և վերականգնվել եկեղեցու պատերի և ծածկասալերի առանձին հատվածներ:

Նախատեսված այս աշխատանքներից 2012թ. Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու տանիքից համալիրի 70-ամյա պահակ Հովիկ Վերանյանի ջանքերով մաքրվել է խոտածածկի և ծառերի արտաքին շերտը: Վերջինիս չի հաջողվել մաքրել եկեղեցու տանիքի տակի և պատերի խորքում տարածված ծառերի և խոտածածկույթի արմատները, որոնք կարող են վերաճել և պոտենցիալ վտանգ ներկայացնել եկեղեցու ամրության համար: «Եկեղեցու տանիքը ես եմ մաքրել, արմատները հանելու համար տանիքի բետոնը պետք է քանդեինք, պատերից քարեր էլ պետք է տեղաշարժեինք: Իրանք ասել են մենակ ծառերը կտրի»,- ասաց Հովիկ Վերանյանը:

Շինարարները 2012-ին հանել են եկեղեցու հին ծածկասալերը, դրանցից պահպանվածները կրկին շարվել են եկեղեցու տանիքի մի մասում: Մնացած բաց մասը շինարարները ծածկել են ցելոֆանով և դադարեցրել աշխատանքները: Սրանով ավարտվել են Սբ. Աստվածածին եկեղեցում 2012թ. նախատեսված 18 մլն դրամի մասնակի վերականգնման և ամրակայման աշխատանքները: Սբ. Աստվածածին եկեղեցու նախագավթի և Գրիգոր Մագիստրոսի ճեմարանի մասնակի վերականգնման և ամրակայման համար 2013-ին պետբյուջեից հատկացվել է 22,5 մլն. դրամ:

«Հետքը» պարզեց, որ 2013թ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցու նախագավթում մասնակի վերականգնման և ամրակայման որևէ աշխատանք չի կատարվել: Մասնակի վերանորոգման ենթարկված Մագիստրոսի ճեմարանի տանիքից և պատերից շարունակվում են ջրահոսքերը: Նախատեսված աշխատանքների փոխարեն շինարարների կողմից սալիկապատվել է Սբ. Աստվածածին եկեղեցու տանիքի՝ 2012-ին անավարտ մնացած մասը: Եկեղեցու ճակատային պատից մի քանի ընկնող քարեր են հանվել և դրանց տակը մաքրելուց հետո տեղադրվել: Ապաշնորհ տեղադրման արդյունքում առանց այդ էլ քայքայված քարերը ավելի են վնասվել:

Ալավերդու հոգևոր հովիվ Տեր Միքայել քահանա Շաղոյանը «Հետքին» հայտնեց, որ արդեն ավարտվել են վանական համալիրի վերանորոգման և ամրակայման 1-ին և 2-րդ փուլերը, գարնանը սկսվելու է 3-րդ փուլը: Ըստ Տեր Միքայելի՝ մասնագետ շինարարները Սբ. Աստածածին եկեղեցու տանիքի և նախագավիթի, Գրիգոր Մագիստրոսի ճեմարանի մասնակի վերականգնման և ամրակայման աշխատանքերից շատ գոհ են եղել:

ՀՀ մշակույթի նախարարության՝ 2011թ. հայտարարված Սանահինի վանական համալիրի կառույցների վերականգնման և ամրակայման նախագծային աշխատանքների ձեռք բերման մրցույթում հաղթել է «Ահանա» ՍՊԸ-ն: Նախագիծը 2012թ. մայիսին արժանացել է մշակույթի նախարարության գիտամեթոդական հանձնաժողովի հավանությանը: Նախագծի հեղինակ Աշոտ Հովսեփյանը աշխատանքների 1-ին և 2-րդ փուլերում հսկողություն չի իրականացրել: Ըստ Սանահինում տարածված լուրերի՝ նախագծի հեղինակը աշխատանքների ընթացքում Սանահին չի այցելել իր առողջական խնդիրների պատճառով: Իրենց հնարավորության սահմաններում շինարարների անորակ աշխատանքների կապակցությամբ բողոքել են Սանահինի վանական համալիրի աշխատողները:

«Սբ. Աստվածածին եկեղեցու տանիքի համար Ծաթերի քարհանքից բերված բազալտե ծածկասալերը ավտոմեքենայից դատարկելիս նկատեցի, որ դրանք շատ փխրուն են, ձեռքիս փշրվում են: Ես այդ մասին անմիջապես տեղեկացրի մոմավաճառ Սոխակ Սիմոնյանին: Սոխակը շինարարներին արգելեց Սբ. Աստվածածին եկեղեցու տանիքին տեղադրել Ծաթերի անորակ ծածկասալերը: Շինարարները ստիպված բերեցին ավելի ամուր ծածկասալեր»,- պատմեց պահակ Հովիկը, ում Սանահին գյուղում նաև Պեպո են կոչում:

Սանահինի վանքի բակում հանդիպեցինք Սերգեյ Փարաջանովի տուն-թանգարնի տնօրեն, լուսանկարիչ Զավեն Սարգսյանին: Խնդրեցինք նրա կարծիքը Սանահինի վանական համալիրի վիճակի և կատարված վերականգնման աշխատանքների մասին: Պարոն Սարգսյանը մշակույթի նախարարությանը չնեղացնելու համար խուսափեց գնահատականներից, սակայն ասաց, որ մշակույթի նախարարությունը պետք է ուժեղ հսկողություն սահմանի Սանահինի վերականգնման և ամրակայման աշխատանքների նկատմամբ: Զավեն Սարգսյանն իր մտահոգությունը հայտնեց Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցու հյուսիսային պատի վթարային վիճակի առնչությամբ:

«Ամենափրկչի ներսում անձրևներից հետո լճակներ են առաջանում, ամենամեծ վտանգը եկեղեցու ավագ խորանի կամարների անձրևներից քայքայված` ամեն րոպե ընկնելու պատրաստ քարերն են»,- ասաց վանական համալիրի մոմավաճառ Սոխակ Սիմոնյանը: Սբ. Ամենափրկչի ողջ տանիքը քայքայված է: Եկեղեցու ներսում անձրևաջրերի հորդառատ հոսքեր չեն լինում միայն գմբեթի տակ: Սանահինի վանական համալիրը հանձնված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տնօրինությանը: Կաթողիկոսարանը առայժմ չի միջամտում Սանահինի վանական համալիրի վերականգնման և ամրակայման անփառունակ աշխատանքներին:

Առաջին լուսանկարում՝ Սբ. Ամենափրկիչը՝ խոտածածկ տանիքով


Գլխավոր էջ

Տպել    |  In English



Մեկնաբանություններ (6)
1. Հասմիկ18:49 - 29 հունվարի, 2014
Շատ շհորհակալ եմ Լարիսա Փարեմուզյանին, որ պապբերաբար Լոռվա սրբավայրերի վերականգնման աշխատանքների, հավաստի, լուսաբանմամբ է զբաղվում, ապրելով Սնահինի Սարահարթ հիշում եմ, որ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը 2010թ-ի ապրիլի 13-ին 200 միլիոնի հատկացման մասին էր խոստանում, ցավոք, իր խոսքին տեր չեղավ:Դրանից անմիջապես հետո լսեցի հուշարձաններ ուսումնասիրող հիմնադրամի տնօրեն Սամվել Կարապետյանի զրպարտիչ հայտարարությունը կաթողիկոսի հասցին: Կարծում եմ, որ սրանք իրար հետ կապ ունեն: Եկեղեցուն կարելի է մեղադրել Սանահինում հոգևոր սպասավորներ չունենալու հարցում, բայց ոչ վերականգնման, որոհետև դա ՀՀ օրենսդրությամբ մշակույթի նախարարության մենաշնորհն է, որը, ավաղ, իր պարտականությունները պատշաճ չի կատարում:
2. Արեն21:34 - 29 հունվարի, 2014
Հարգելի Լ. Փարեմուզյան, խնդրում եմ, որ Օձունի եկեղեցու վերականգնմանն էլ ժամանակ առ ժամանակ անդրադառնաք: Մանավանդ, կատարվող աշխատանքների որակին և ճարտարապետական տեսքին: Գիտեմ, որ խնդիրներ կան հիմնադրամի տնօրենի և ճարտարապետի միջև: Չեմ ուզում, որ նրանց պռոբլեմների պատճառով եկեղեցին տուժի:
3. Աշոտ21:59 - 29 հունվարի, 2014
Սանահինի վանքը բազմաթիվ հայ և օտարազգի այցելուներ ունի, որոնք դժգոհ են Ս. Հարություն եկեղեցու ժանգոտած և քայքայված տանիքից ներս թափվող անձրևաջրերից, վանքի տարածք մխրճվող գերեզմաններից, Ս. Հակոբ եկեղեցու, Զաքարյանների և Արղությանների դամբարանների անմխիթար վիճակից: Եթե քայլեր չձեռնարկվի Ս. Ամենափրկիչ եկեղեցու հարավայի պատը կքանդվի, իսկ որմնանկարներն անձրևաջրերից եղծվում են:Սանահինի վանքը համաշխարհային հուշարձաններ ցանկ մտած սրբավայր է և մշակույթի նախարարուհին պարտավոր հետևողական լինել:
4. Լարիսա00:01 - 30 հունվարի, 2014
Աշոտ, Ձեր նշած հուշարձանների մասին հոդվածը մի քանի օրից կուղարկվի : Ես դրանց վիճակին տեղյակ եմ:
5. Steve01:07 - 5 փետրվարի, 2014
I have fond memories of the day I visited Sanahin and nearby Haghpat monasteries with Zaven Sargsyan and his wife (and the head of a museum in England whose name I forget). It was nice to see his photo in the article. I take doom-laden reports about the condition of Armenian monuments with a pinch of salt. "Restoration" projects seem to be often just moneymaking scams rather than architectural or archaeological necessities. Armenia's monuments urgently need impartial surveys done by conservation experts trained to European standards - people who know the difference between "restoration" and "conservation". The amount of repeated lifting and resetting or replacing of roof tiles that goes on in some of Armenia's monuments seems crazy - yet there are buildings unmaintained for centuries that still have perfectly watertight roofs.
6. Steve01:27 - 5 փետրվարի, 2014
And regarding Ashot’s "foreign visitors" comment - I was a foreign visitor and on my visit to Sanahin (some 8 years ago) I found nothing there for Armenia to be embarrassed about, and nothing in its treatment or in its condition that was not consistent with the proper treatment and condition of a monument of that age. Zaven, for some reason, objected to the villagers' livestock straying onto the grounds, but for me this just added to the atmosphere. The only slightly troubling aspect was that the amount of vegetation around the monastery had dramatically increased compared to that shown in photographs from the 1970s. I have seen many "restoration" aftermaths in Armenia that would be regarded as horror stories by properly-trained conservation experts. Conservation practices in Armenia are currently so backward, and the Ministry of Culture’s conservation goals so under the heel of the Armenian Church and construction oligarchs, that, in my opinion, if a building is not in a state of near collapse it would be better to leave it well alone.
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։

Լրահոս

Բոլոր նորությունները

Արխիվ