Չորեքշաբթի, 19 սեպտեմբերի

Միջնադարյան ժառանգությունն անտերության է մատնված



Սանահինի վանական համալիրի պարիսպներից դուրս՝ ընդամենը 50 մետր հեռավորության վրա, Սանահին գյուղի գերեզմանոցի տարածքում է գտնվում 12-13-րդ դարերի կառույց Զաքարյանների դամբարանը (տապանատուն): Շքամուտքի արձանագրության համաձայն՝ դամբարանը կառուցվել է 1189 թ.-ին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանների կողմից: Դամբարանում թաղված են Վահրամ, Սարգիս, Մեծ Զաքարե Զաքարյանները և նրանց սերնդակից Արղության-Երկայնաբազուկների տոհմի ներկայացուցիչներ:

Հիշեցնենք, որ 12-րդ դարի վերջին Զաքարյանների իշխանապետության օրոք Սանահինը կրկին դարձել է գիտամշակութային կենտրոն: Դամբարանի հարևանությամբ է գտնվում նաև 10-րդ դարի կառույց Սբ. Հակոբ ավերված եկեղեցին: Վերջինիս հարևանությամբ գտնվում են 13-րդ դարի կառույց Սբ. Հարություն, 11-րդ դարի կառույց Սբ. Կարապետ եկեղեցիները, Սբ. Սարգիս13-րդ դարի կառույց մատուռը, Գրիգոր Տուտեորդու Սբ. Հարություն եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ տեղադրված արժեքավոր խաչքարը (1184 թ.) և հնագույն այլ խաչքարեր: Հուշարձանները բոլորն էլ պատմական արժեքներ են: Նրանք մտնում են Սանահինի վանական համալիրի կազմի մեջ և վերջինիս հետ գրանցված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության կազմում:

Խորհրդային տարիներին Զաքարյանների դամբարանը, Սբ. Հակոբ ավերված եկեղեցին, Սբ. Հարություն և մյուս արժեքավոր եկեղեցիները շրջափակվել են Սանահին գյուղի հանգուցյալ գյուղացիների գերեզմաններով, իսկ հետագայում դարձել են գերեզմանատան տարածք: Անխնամությունից եկեղեցիների և դամբարանի տանիքներին բուսել են հսկա ծառեր, դրանք շրջափակված են մացառուտներով և անմատչելի են զբոսաշրջիկների համար: Պատմամշակութային այս հրաշալի արժեքները նույնպես հանձնված են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տնօրինությանը, սակայն իրականում անտերության են մատնված:

Այսօր «Հետքը» Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի տեղեկատվական ծառայությունից փորձեց տեղեկություններ ստանալ Սանահինի վանական համալիրում ինչպես ՀՀ մշակույթի նախարարաության կողմից իրականացվող վերանորոգման, այնպես էլ վանական համալիրի կազմում գրանցված մյուս պատմական հուշարձանների պահպանության անմխիթար վիճակի պատճառների մասին: Տեղեկատվական ծառայությունից մեզ պատասխանեցին, որ հարցերին կարող է պատասխանել միայն լրատվական ծառայության ղեկավար Տեր Վահրամը, ով ներկայումս գտնվում է երկրի սահմաններից դուրս: Հայտնեցին նաև, որ Տեր Վահրամը Հայաստան կվերադառնա փետրվարի 15-ից հետո:

«Հետքը» հետամուտ կլինի Սանահինում տիրող իրավիճակի առումով Մայր Աթոռի վերաբերմունքը հստակեցնելուն: 


Գլխավոր էջ

Տպել    |  In English



Մեկնաբանություններ (3)
1. Աշոտ21:16 - 5 փետրվարի, 2014
Վերջապես մեկ հայ լրագրող համարձակություն ունեցավ իրականությունը գրել Սանահինի վանքի իրակն վիճակի մասին: Ցավոք սրտի, Հ Հարիապետության տարածքում պատմամշակութային մեծ արժեք ներկայացնող սրբավայրերն անմխիթար և բարձիթողի վիճակում են: ՀՀ Մշկույթի նախարարությունը, որի բուն պարտականությունն է այս հուշարձանների պահպանությունը, շատ չնչին աշխատանքներ է կատարում այս ուղությամբ: Այն կարգի, որ Հովհան Օձնեցու անվան հիմնադրամի տնօրեն Վանուշ Շերմազանյանն գրում է . «Օձունի եկեղեցու վերանորոգման նպատակի համար անհատ բարերարի ներդրումը զգալիորեն գերազանցում է Սանահինի վերանորոգման համար պետության հատկացրածը»:
2. Anahit21:35 - 5 փետրվարի, 2014
Ես արմատներով Օձնեցի եմ, այժմ ամուսնուս և տղաներիս հետ ապրում եմ Սարահարթում և շատ կուզեի, որ Օձունի քահանայի նման մի հոգևորական էլ Էջմիածինը Սանահին ուղարկեր: Եկեղեցին աղոթքով է շենանում, եթե մշտական հոգևորական ունենանք, ապա ամեն ինչ իր տեղը կընկնի:
3. Steve05:54 - 6 փետրվարի, 2014
The author needs to get better acquainted with the correct preservation of historical monuments. To repeat what I wrote as a comment in the Sanahin article: on my visit to Sanahin I found nothing there for Armenia to be embarrassed about, and nothing in its treatment or in its condition that was not consistent with the proper treatment and condition of a monument of that age. That opinion included the minor monuments that are talked about in this article. They are NOT in any way inaccessible as this article tries to suggest - nor is there vegetation doing damage and there are no "huge trees sprouting from the roofs". They are not "left to ruin" they are ruins! There is no need for EVERY historical site to be cleaned up and rebuilt as if it were a hospital operating room - people who like that sort of bland superficiality have the touristic reconstructed fakery of Noravank and many other sites. Visitors who make the long journey to Sanahin expect something more sophisticated, something more satisfying, and currently they get that.
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։

Լրահոս

Բոլոր նորությունները

Արխիվ