«Ասա, որ նախկինում մեկ անգամ եւս  միավորել եք Տաթեւի հետ, դարձրել մի սովխոզ/պետական տնտեսություն/, ի՞նչ օգուտ տվեց: Ոչ մի օգուտ էլ չտվեց, ընդհակառակը, ավելի վատ եղավ գյուղի վիճակը»,-պատում է Միշա Համբարձումյանը, ով եղել է նախկին կոլխոզի նախագահ է: Հետո, երբ գյուղը 1972 թվականին միացել է Տաթեւին, դարձել է տեղամասի վարիչ/բրիգադիր/:

Նա պատմում, որ մինչ Տաթեւին միավորվելը, գյուղը երկու անգամ «բաժանվել» է առանձին կոլտնտեսությունների: «Ընտանիքում ոնց ա լինում, որ որդիները որոշում են ծնողներից բաժանվել, առանձին ընտանիք կազմել: Մեր գյուղացիները դիմել են կառավարություն, ասել են, ուզում ենք առանձին տնտեսություն դառնալ»,-ավելացնում է նա:

 Առաջին անգամ տանձատափցիները  «բաժանվել»  են 1931թվականին, երկրորդ անգամ՝ 1957-ին` կիսելով վարչատարածքային հողերը  ստեղծել են կոլտնտեսություններ Կապանի Աղվանի համայնքում եւ Գորիսի Մալդաշ, այժմ Քաշունի համայնքում:

Հիմա գյուղը կրկին կանգնել է միավորման առաջ, բայց այս անգամ կմիանան եւս 7 համայնք: Տաթևի համայնք անվանմամբ, Շինուհայր համայնքի կենտրոնով, Տանձատափ բնակավայր կոչվելով գյուղը կշարունակի պահպանել իր գոյությունը՝ այն հույսով, որ առաջիկայում կունենա բարեկարգ ճանապարհ:  

«Ցույց տուր մի գյուղ, որ էս մի քանի տարիների ընթացքում բնակչության թիվը ավելացել է, հակառակը, ես ինչքան գյուղ կարող եմ թվարկել, որ պակասել ա: Սա ինչի՞ արդյունք ա, ասեմ, ամեն մեկի գլխին ինչ փչում ա, իրականացնում ա»,-ասում Մ. Համբարձումյանը:

Նրա խոսքով՝ այսօրվա Հայաստանի ամենամեծ խնդիրն  արտագաղթն է:  Իշխանությունները մտածում են, որ գյուղերը միավորելով օգուտ են տալու: Ըստ նրա, միավորման պատճառն այն է, որ  «թե ինչ ա պետությունը մի քանի աշխատողների փող ա տալիս, որ ապրեն, որպեսզի էտ գումարներն էլ չտա, միավորում են, կրճատում, բայց դրանով հարցերը լուծվում ա՞»:

Նախկին կոլխոզի նախագահը համաձայն չէ ՀՀ Սահմանադրության մի կետի հետ. «էսօր գյուղում հանրաքվե  ա անցակցվում, եթե բոլորը «դեմ» դուրս գան, չե՞ն միավորելու, միավորելու են, բա՞ ինչ են անելու: Էնտեղ շատ սիրուն գրված է, բառացի մեջբերում եմ.«Շատ խոշոր համայնքները կարող են բաժանվել, իսկ փոքր համայնքները կարող են միանալ իրար, տվյալ դեպքում պետք է տվյալ համայնքներում անցկացվի հանրաքվե,-հետո հոգոց հանելով շարունակում է,-տակավն էլ կիրում ա, անկախ հանրաքվեի արդյունքներից՝ կարող ենք մենք միավորել համայնքները: Դե հիմա արի խելացի մտածենք, նպատակը որն ա՞ հանրաքվեի»:

Ժամանակին Տանձատափում ապրում էր 270 մարդ, այսօր`97:  

«Մեր գյուղ շատ պաշտոնավորներ են եկել, ասել են ձայն տվեք, լավ ա լինելու, անիմաստ բաներ են, էտ իմ կարծիքն ա, ոչ մի օգուտ էլ չի տա խոշորացում»,-ասում է 81 ամյա տանձատափցին:

Հարցին, թե որն է  համայնքի երեք ամենահրատապ լուծում պահանջող խնդիրները, Մ. Համբարձումյանը նշում է. գյուղտեխնիկայի ձեռբերում. «Արա, բա մի տրակտոր չլիներ հող մշակեինք»: Հետո ինքն իրեն ընդհատում. «Բա վարեցի, հետո որ գյուղմթերքը չեմ կարողանալու  իրացնեմ, ամբարներում փչանալու ա, խի չարչարվեմ:  Գոնե մի տեղ լինի տարածքում,  մարդիկ իրենց ունեցվաքն իրացնեն»:

Խոսելով ջրամատակարարման մասին,  նա փաստեց, որ  այդ հարցն իրենց մոտ շատ լավ լուծված է: Խնդրի լուրծման գործում իր ներդրումն է ունեցել նաև Մ. Համբարձումյանը: Դեռ իր  պաշտոնավարման տարիներին կարողացել է իր հայրենի գյուղի զարգացման հարցերում իր լուման ունենալ, մասնավորապես, այժմյան համայնքապետարանի շենքն իր նախագիծն ու ծրագիրն է եղել, խմելու եւ ոռոգման  ջրերը գուղամեջ է հասցրել,  ճանապարհներ է բարեկարգել, առավելապես, դաշտամիջյան ճանապարհները:

Ամփոփելով այսօրվա տեղական հանրաքվեի արդյունքները, պատկերը հետեւյալն է. Տանձատափ համայնքի 64 ընտրողներից ընտրատեղամաս է ներկայացել 48-ը, որից 47-ը կողմ է արտահայտվել համայնքների խոշարացմանը, մեկ ընտրաթերթիկ անվավեր է ճանաչվել, իսկ ահա հարեւան Սվարանց համայնքում 224 ընտրողներից իր ընտրական պարտքն է կատարել 145 ընտրող: Այստեղ ձայները տեղաբաշխվել են 145 կողմ, 2 դեմ դիրքորոշմամբ, 3 հարցաթերթիկ անվավեր է ճանաչվել:

Մարիամ Մաթեւոսյան