Կիրակի, 23 սեպտեմբերի

«Թբիլիսիում այսօր հայերն այն տեղը չունեն, ինչպես նախկինում»



Առավոտյան Թբիլիսիի Էջմիածնեցոց Սբ. Գևորգ եկեղեցին կամաց-կամաց լցվում էր երեխաներով: Դեռ ժամը 10-ը չկար, իսկ եկեղեցու նստարաններն արդեն զբաղված էին:

Դրանցից մեկին մի պապիկ էր նստել: Գետնին դրված սպիտակ պայուսակից՝ լի ապրանքներով, թափանցիկ տոպրակով թեյի կոնֆետներ հանեց, դրեց նստարանին: Քիչ անց վեր կացավ, կոնֆետներն սկսեց բաժանել երեխաներին: Ժամերգությանն այլևս չէի հետևում: Այնուհետ պապը ձեռքի մի խուրձ մոմը սկսեց վառել տարբեր տեղերում՝ ամեն անգամ ծնկի իջնելով ու ինչ-որ բան շշնջալով:

Եկեղեցում երբեմն շրջում էր մանուշակագույն գլխաշորով փոքրամարմին մի կին: Նա հետևում էր եկեղեցու մաքրությանը, այնուհետ մոտենալով երեխաներից մեկին՝ քնքշությամբ խնդրեց հանել գլխարկը, երեխան միանգամից վերցրեց այն: Ժամերգության վերջում երեխաները միասին բարձրաձայն աղոթեցին:

Մանուշակագույն գլխաշորով կինը եկեղեցու հավաքարար Աիդա Շիրինյանն էր: 4 տարի է՝ աշխատում է եկեղեցում: Ասում է՝ փառք Աստծու, գոնե աշխատանք ունի: Վրաստանում էլ, ինչպես Հայաստանում, աշխատանքի խնդիր կա: Մարդիկ, գործ չգտնվելով, հեռանում են երկրից: Այս մասին պատմում է տիկին Աիդան: Նա մեր զրույցի ընթացքում մատնացույց է անում Հավլաբարում ապրած հայտնի մարդկանց տները, որոնք այսօր արդեն պատկանում են պետությանը: Տիկին Աիդան անմիջական է: Պատմում է, որ նախկինում վրացիների կողմից տարբերակում չկար հայերի հանդեպ: Իսկ այսօր հայերն այն տեղը չունեն, ինչպես նախկինում: Օրինակ է բերում իր մանկության Թբիլիսին՝ Թիֆլիսը: Այդ ժամանակ, ասում է, հայ-վրացի տարբերակում դարձյալ կար, բայց այնքան ակնառու չէր, ինչպես հիմա է: Հայկական դպրոցներից միայն մեկն է մնացել Թբիլիսիում, իսկ տեղի հայերից շատերն էլ նախընտրում են իրենց երեխաներին տանել կամ վրացական, կամ ռուսական դպրոց: Ասում է՝ աղջիկն էլ իր երեխային հայկական դպրոց չի տանում:

Մենք քայլում ենք Հավլաբարի վերնասլաց փողոցներով: Տիկին Աիդան հարցուփորձ է անում Հայաստանից, հետո ասում, որ բարեկամներ ունեն հայրենիքում, ամեն ինչից էլ տեղյակ են: «Մենակ Երևանում չէ, Հայաստանում չէ, ամեն տեղ էլ վիճակը լավ չէ: Կարծում եմ՝ լավ կէղնի»,- նշում է նա:

68 տարեկան է տիկին Աիդան: Ծնողները Ստեփանավանից են փոխադրվել Թբիլիսի, բայց չգիտի՝ ինչո՞ւ: Երկու աղջիկ ունի, ովքեր ամուսանցել են Թբիլիսիում:

Տիկին Աիդան նախկինում աշխատում էր Թիֆլիսի կարի ֆաբրիկայում, վերարկուներ, բաճկոններ էր կարում: Հիմա էլ տանը երբեմն կարուձև է անում թոռների, աղջիկների համար, բայց մատներն արդեն ցավում են: «19 տարեկանից կար եմ արել, ինչ հիշում եմ ինձ՝ կարով եմ զբաղվել, բայց հիմա դժվարացել է: Վրաստանում էլ աշխատանքի են ընդունում երիտասարդներին»,- ասում է ու նայում մատներին:

Ամբողջ մեր զրույցի ընթացքում մի աննկատ անհանգստություն էի նկատում նրա մեջ, այն երբեմն կծկվում էր, երբեմն թույլ հուզմունք առաջացնում: «Էրեխեքս ապագա չունեն էստեղ, եսիմ, չգիտեմ՝ աշխատանք կտան, չեն տան»,- սա, կարծես, դուրս է պրծնում նրա հոգուց: Արագորեն վեր է կենում պանթեոնի այգու նստարանից, ձեռքերով մաքրում դեմքը, հետո թե՝ «Շատ խոսեցի, գնա՞նք»: Ժպտում եմ ու միասին նորից քայլում ենք դեպի եկեղեցի: Տիկին Աիդայի մեջ կարոտը նստվածք է տվել, երբ սկսում ես խոսել այդ մասին, կարծես, ամեն բան խառնվում է իրար:


Գլխավոր էջ



Մեկնաբանություններ (4)
1. Bill17:27 - 24 մայիսի, 2015
There wasn't exactly very much to this article, and whatever it is that it is trying to convey isn't very clear, either. I love nonsensical comments like, "During our conversation she points out the homes in the Havlabar neighborhood on Tbilisi where prominent people once resided. The homes have now reverted to the state." Homes have "reverted" to the state because a large number of homes in Avlabari are in disrepair and would collapse in even a small earthquake. Reverting "to the state" sounds positively Soviet, and doesn't accurately reflect reality.
2. Anti Bill09:08 - 26 մայիսի, 2015
What about "only one school left" and the shortage of jobs you hipocrite.
3. Bill18:17 - 1 հունիսի, 2015
I'm surprised someone took the time to comment on my comment. Someone wrote, "What about "only one school left" and the shortage of jobs you hipocrite." I'm not exactly sure why i'm a hypocrite for what I said. I still don't think the article above actually said anything. I think there's probably "only one school left" because there aren't that many Armenians left in Tbilisi. The Georgian school system is bizarre, and probably already has more primary schools than they already need. I've met many Armenians who live in Georgia, and I don't believe there is systematic discrimination in employment. There's a "shortage of jobs" for all people in Georgia - regardless of background. I find it interesting that the article avoided any mention of religion. One of the areas of contention between Armenians and Georgians is in the area of religious faith. There have been issues regarding members of the Georgian Orthodox church and members of the Armenian Apostolic church - but any of those complaints aren't mentioned in this article. Once again, i'd argue that this article is typical of journalism that comes out of the Post-Soviet space. It's vaguely conspiratorial and doesn't assert anything. Yes, during Soviet times, relations between "Soviet Men and Women" meant that relations between different nationalities were perhaps different than today. Yet if there's complaints between Armenians and Georgians, those complaints aren't communicated very well in this article. The use of the language "reverted to the state" is ominous, and I don't believe that either the current Georgian government or the previous one sought out to "seize" the property of Armenians in a Bolshevik manner. It's disingenuous to imply that. I'm not a Georgian, i'm an American. I have a deep love and respect for both Georgian and Armenian people - and I was raised among many Armenian-Americans in California. I will state, once again, that this doesn't convey much information, and is written in the opaque and conspiratorial language of the Soviet oriented mindset.
4. Hagop22:56 - 4 հունիսի, 2015
Bill, I can understand why as an American you would feel that way, but as Armenians we view both our situation and history from the perspective of our experience since we lived through it. Perhaps if you learned our history, you would have a better understanding. Before the Soviets took over, Yerevan was not a big, developed city like Tbilisi. And yet Tbilisi at this time was more of an Armenian city than anything else, since it was the Armenians that actually built the historic city and the Georgians there were the minority. A lot happened since then, and history was very cruel to us, in the form of us losing more than half our population to the Armenian Genocide, and losing 90% of our historic homeland. This can only mean that those that surround Armenia are the ones occupying Armenian lands, and Georgia is no exception, although not as bad as Turkey and Azerbaijan. Yet, these three countries today are "friends", and the reasons are obvious. The ethnic Georgian Stalin caused a lot of destruction to our nation, which we can still feel today, namely allowing the Armenian Javakhk to be annexed by Georgia, and Nakhichevan and Karabakh by Azerbaijan, right after making deals with Turkey to take western Armenia. When we look at it from this context, then we understand why these three countries are holding military drills together. All are guilty of abusing Armenia in history. That is why the Armenians in Javakhk have no freedom to practice their own culture and why Georgia makes it very difficult for Armenia to send them Armenian books so the children can learn Armenian. So long as those Armenians become "Georgianized" and forget they are Armenians, then all is OK. Same with all the illegal confiscation of Armenian church properties by the Georgian church, it is politically motivated to prevent Armenians from practicing their culture. In this process, like Turkey and Azerbaijan, Georgia engages in lies and deception and falsification of history against Armenia in order to meet their political aims.
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։

Լրահոս

Բոլոր նորությունները

Արխիվ