«Հայրս Անդրանիկ զորավարի զինվորի զենքը գողանալու իր պատճառն ուներ»,- ժպիտով ասում է զենք գողացող Արտաշեսի որդին՝ Վայոց ձորի մարզի Ազատեկ գյուղի բնակիչ, 80-ամյա Մարկոս Եղոյանը:

Այս պատմության մասին Ազատեկ գյուղում բոլորը գիտեն: Լսել են իրենց մեծերից: Այսօր արդեն միակ ականատեսը գյուղում ապրող ծեր ընկուզենին է: Այդ ծառի շուրջն էր բանակ դրել Անդրանիկ զորավարը:

Պատմությունը ներկայացնում ենք Մարկոս Եղոյանի խոսքով.

«Անդրանիկ զորավարը զորքով Նախիջևան էր գնում: Գիշերելու նպատակով կանգ է առնում մեր գյուղում: Գյուղի մեծերից լսել եմ, որ զորավարին շատ էին սիրում: Յուրաքանչյուրն իր տանն ունեցած համեղ ուտելիքներից (դե, էն ժամանակ ինչ որ ունեին) հյուրասիրում էր զորավարին, ապուր էր պատրաստում նրա համար: Այդ մեկ գիշերվա ընթացքում հորս հաջողվում է գողանալ Անդրանիկի զինվորի զենքն ու փախչել սար: Մի քանի ժամ անց արդեն գյուղում գիտեին, որ զինվորից մեկը զենք է գողացել: Գյուղի նահապետը պարզում է, որ Ազատեկից բացակայում է միայն Արտաշեսը: Գյուղացիները սկսում են փնտրել Արտաշեսին: Հորեղբայրներս սար են բարձրանում ու գտնում են հորս՝ զենքը ձեռքին: Համոզում են, որ գյուղ իջնի ու զենքը վերադարձնի: Արտաշեսին ստիպելով իջեցնում են: Նահապետը խնդրում է հորս, որ իրեն տա զենքը Անդրանիկին հանձնելու համար: Բայց հայրս ինքն է ներկայանում զորավարին: Առաջին հարցը, որ Օզանյանը տալիս է հորս՝ քանի՞ տարեկան ես: Հայրս պատասխանում է՝ 14: Զորավարն ասում է. «Ափսոս, եթե 18 տարեկան լինեիր, ես քեզ ինձ հետ կտանեի»: Անդրանիկը զենքը հորս է նվիրում: Հայրս էլ պատմում է, որ զենքն իրեն պետք է, որ վախեցնի այլ գյուղերից իրենց գյուղ եկող մարդկանց, որոնք գալիս էին զենքով, մարդկանց ստիպում իրենց տալ տանն ունեցած վերջին ուտելիքները: Ազատեկ գյուղում այդ ժամանակ զենք ոչ ոք չուներ»:

Անդրանիկ զորավարը հաջորդ օրը շարունակում է Նախիջևան տանող ճանապարհը՝ ազատեկցիներին թողնելով զենքն ու մինչ օրս պատմվող այս պատմությունը:

Մարկոս պապն այս ամենի մասին լսել է իր հորից: Որպես հուշ և ապացույց՝ մինչ վերջերս տանը պահպանում էր Անդրանիկ զորավարի զինվորի զենքը, իսկ այժմ զենքը տանը չէ: Ինչո՞ւ: Տխուր պատմություն է. չպատմեց…

Նունե Հովսեփյան
ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ, 4-րդ կուրս