Thursday, 30 October

Debed River Fish: Risky Eating but the Poor Have Few Options

Larisa Paremuzyan


17:09, August 22, 2011

The old guys fishing the Debed River from the banks in the town of Alaverdi say that the catch has never been better. The fish are bigger than ever and the number of species has even increased, they say.

These factors have also led to an increase in the number of fisherman who can sell what they catch to local residents.

One month ago a guy caught a 6 kilo tchal and rumour has it that he sold it for 40,000 AMD. They say this species of river fish is quite delectable.

But not everyone is willing to take the risk and eat fish caught from the river which serves as a dumping ground for the waste materials of the Akhtala Mining Combine and stone processors in the area.

Then there's the raw sewage from the communities of Vanadzor, Pampak, Tumanyan, Alaverdi and Akhtala that's dumped as well.

Perhaps it's this organic-toxic mix that has affected the DNA of the fish – making them bigger as a result.

Recently, Armen Saghatelyan, Director of Ecological Noosphere Studies of the RA National Academy of Sciences, pointed to the organic wastes as a main factor in the increase in the size of local fish.

A majority of the fisherman don't eat what they catch. They probably are turned off by what they see floating down the river as they fish.

They prefer to sell their catch to local restaurants where locally caught fish is much in demand.

So far, it's up to the consumer to decide whether fish from Debed are safe to eat or not. The government hasn't yet issued any health advisories.

Caveat emptor (Buyer beware) seems to be the catchword of the day.

Armen Saghatelyan told me that samples of Debed fish were examined three years ago and that large concentrations of heavy metals were found in their livers. The scientist assured me that those eating the fish remove the liver along with the guts before cooking, thus removing any potential health threat.

He did say that more detailed studies on Debed fish were in order.

Fisherman Levon Avagyan said that while prices for the tchal fish had increased, he preferred to see his catch on the family dinner table.

Like many fishers around the world, Levon said that the real reason he sits at the river bank with the long pole is to find a bit of rest and relaxation.

Similar sentiments were expressed by Robert Mnatsakanyan, another local fisher.

"It calms my nerves. I suffer from high blood pressure. Fishing has a calming effect. I fish because it's an interesting pursuit. I always come to the same spot. But I don't eat what I catch. A fisherman really doesn't eat fish.

Robert says that he wouldn't risk eating fish from the Debed.

"Instead, I give them away to those who ask. There are many people who want the fish I catch."

Most of the guys say that fishing is best during the evening hours.

I caught up with Rafik Arakelyan fishing from the bank of the road paralleling the river.

"It's been an hour so far without a bite," Rafik groaned.

The 63 year-old, who has cardiac problems, says he got into fishing 5 years ago on the advice of his doctor.

Rafik also doesn't eat what he catches. He's seen what flows in the river alongside the fish.

"It was a bag full of, whatchama calls it, human intestines and such. Probably from some morgue upstream. Others have spotted the same type of innards. It turned my stomach something fierce."

After his morbid description, I was surprised when he told me that his children and grandchildren eat the fish he pulls out of the Debed. I asked him why.

"Hey, what can I do about it? They eat the whole fish. Me? I'm disgusted by them," Rafik answered.

Sourik Shakhkyan, another fisherman, confirmed the story of bags of human body parts bobbing down the river.

He said that with the high price of meat, many of Alaverdi's poorest have turned to Debed fish as a substitute.

"Hey, whether that's good or bad is somewhat beside the point. Poor people eat the fish because they can't afford meat nowadays. Can you really blame them?"


Home page



Comments (11)
1. haykUS21:49 - 23 August, 2011
Fish in Debed always were bad. Debed is one of the most poluted rivers in Armenia. At Soviet times no one cared that much. Now that companies make millions they do not care even more. All they care is profit, Armenian nature and ecology is secondary nowdays. Shame on our people.
2. Մարի22:52 - 23 August, 2011
Հայերս էկոլոգիալկան մաքուր սննդի անհրաժեշտությունը չենք գիտակցում: Դուրս է գալիս մեր առաջ ինչ գցում են, ուտում ենք: Չենք կարևորում մաքուր ջուրն ու օդը: Այս առումով շատ ողորմելի վիճակ է տիրում Ալավերդու մթերային խանութներում, խանութների տերեը իրենց խանութի երշիկեղենից չեն ուտում,բա շուկաններում դրված պոմիդորն ու մյուս բանջարեղենները, այնքան պարարտանյութ է լցված, ով է պետք է ստուգի դրա վտանգները, տեր ու տիրական չկա: Ովքեր են լցնում դիահերձված մարդկանց փորոտիքը գետը, որտեղ է առողջապահության նախարարությունը, բա կարելի է այսքան անտարբեր լինել սեփական ժողովրդի նկատմամբ:Հազար ամոթ մեր կառավարությանը իր ժողովրդի նկատմամբ ցուցաբերած անտարբերության համար: Երկիրը կառավարիչներ չունի:
3. Karen22:58 - 23 August, 2011
Տեսնես ՀՀ բնապահպանության ու առողջապահության նախարարություններում ինչքան ձրիակերներ են պետբյուջեից աշխատավարձ ստանում ու իրենց պարտականությունները մոռանում:
4. Susanna00:09 - 24 August, 2011
ԵԱՀԿ-ն, որ Օրհուս կենտրոններ է ստեղծել, բա դրանք ինչ-որ բան չեն անում։ Բա ԱԼավերդիում Օրհուս կենտրոնը չգիտի, թե ինչ էկոլոգիական խնդիրներ կան, որ չի էլ բարձրաձայնում։ Չեմ հասկանում ում համար են աշխատում։ Խոսեք է, խոսեք, հարգելիներս, թե վախենում եք։
5. Լարիսա Փարեմուզյան16:48 - 24 August, 2011
Սուսաննա, թույլ տուր քեզ հետ չհամաձայնել: Ալավերդու Օրհուս կենտրոնը բավականին հետևողական է քաղաքի բնապահպանական հիմնախնդիրների հարցում: Ներիր, կարծում եմ դու նրանց աշխատանքի մասին քիչ տեղեկություններ ունես: Այցելիր Ալավերդու Օրհուս կենտրոն, այնտեղ հուսով եմ քեզ կպատմեն իրենց աշխատանքների մասին:
6. Անուշ Էվոյան21:23 - 24 August, 2011
Հարգելի Սուսաննա ես Ալավերդու Օրհուս կենտրոնի համակարգողն եմ: Ուզում եմ Ձեզ տեղեկացնել , որ ԵԱՀԿ Ալավերդու Օրհուս կենտրոնը բնապահպանական տեղեկատվությսն հասարակական կենտրոն է, արդեն երկու տարուց ավելի աշխատանքային գործունեություն ունի: Համագործակցում է լրատվամիջոցների, հկ-ների, բնակչության, միջազգային եւ այլ կազմակերպությունների հետ: Կոչված է Օրհուսի կոնվենցիայի երեք հիմնասյուների` տեղեկատվության մատչելիության, հասարակության մասնակցության եւ արդարադատության մատչելիությանն ուղղված գործունեությանը նպաստող խթան հանդիսանալու, ինչպես նաեւ հարթակ է բոլոր խնդիրները քննարկելու, որոշումներ կայացնելուն մասնակից դառնալու ու խնդիրների լուծման ուղիներ գտնելու համար: Կենտրոնի աշխատանքները մշտապես հետեւողականորեն լուսաբանվում են ,,Հետք,,-ում: Նշեմ դրանցից մի քանիսը.Ալավերդու մկնդեղի գերեզմանոցի ուսումնասիրության ծրագիրը, որը իրականացվել է ,,Անահիտ կանանց աջակցության կենտրոն,, հկ-ի հետ, տեսակավորված աղբի /պլաստիկի/ համար նախատեսված աղբարկղերի տեղադրման ծրագիրը առաջինն է հանրապետությունում, համայնքի բյուջեի բնապահպանական մասը եւ այլ շատ ու շատ կարեւորագույն արդյունավետ միջոցառումներ: Կենտրոնի կատարած ու չկատարած բոլոր աշխատանքների մասին մանրամասն կարող եք տեղեկանալ Օրհուս կենտրոնում: Շատ ուրախ եմ, որ սրտացավ եք եւ արձագանքում եք մեր քաղաքին վերաբերող հոդվածներին, բայց ավելի լավ կլիներ գոնե մեկ անգամ այցելեիք մեր կենտրոն: Համոզված եմ, որ կստանաք Ձեր բոլոր հարցերի պատասխանները: Եթե իսկապես մտահոգված եք մեր քաղաքի բնապահպանական խնդիրներով ` հոգ չէ համեցեք Օրհուս կենտրոն: Ուրախ եմ, որ նպաստելու եք խնդիրները բարձրաձայնելուն ու լուծման ուղիներ եք առաջարկելու: Հերոսական քայլ չէ, երբ մտածում եք թե` ,,Խոսեք է, խոսեք, հարգելիներս, թե վախենում եք,,: Համեցեք, փոքր բայց հաստատուն քայլերով միասին տեր կանգնենք մեր արժեքներին: ԵԱՀԿ-ն այդ կենտրոնները ստեղծել է հենց դրա համար: Սիրով սպասում ենք:
7. A.01:01 - 25 August, 2011
Հարգելի Սուսաննա. Անուշը լավ ներկայացեց Օրհուս կենտրոնների դերն ու առաքելությունը և նույնիսկ հարմար չեմ գտնում կրկնվելու: ուղղակի խորհուրդ կտամ, եթե լավ նայում եք ինտերնետում տեղեկատվությունները ցանկացած, մեկ անգամ այցելեք Օրհոսւների կայքը և կտեսնեք անելիքները: Նաև ուզում եմ ասել, որ ոքւնեք արտահայտվելու իրավունք, որը ես կամ մոյւսը չենք կարող արգելել, բայց առաջին հերթին մի հատ իմացեք թե ինչ դչվար համակարգման աշխատանք են տանում համակարհողները մենակ լինելով և ամեն ինչ պարզ կլինի: Հեշտ է քննադատելը համակարգչի առջև նստած, իսկ իրականության մեջ հայտբվելով հաստատ չեիք այսքանը գրառի: Գնացեք Օրհուս կենտրոն, ասեք ձեր առաջարկները, միգուցե ընթացք տրվեն , եթե իրատեսական են:
8. Լիաննա17:12 - 25 August, 2011
,,Երբ երիտասարդ էի, ուզում էի բարեփոխել աշխարհը, հասուն տարիքում ցանկանում էի փոխել իմ երկիրը, երբ տարիքս առա, ուզում էի ընտանիքս բարեփոխել, բայց միայն մահվան մահճում հասկացա, որ պիտի փոխեի ինքս ինձ, արդյունքում գուցե փոխվեին իմ ընտանիքը, երկիրն ու աշխարհը…,,Ուինսթոն Չերչիլ: Հարգելի Սուսաննա, եկեք մեծ-մեծ խոսքերի փոխարեն փորձենք ինքներս մեզանից սկսել, ինչու դու որպես այս հասարակության լիիրավ անդամ չես փորձում քո ներդրումն ունենալ? Դու բարձրաձայնիր այդ խնդրի մասին, ինչ որ մեկին մեղադրելու ու մատնացույց անելու փոխարեն, իսկ եթե ցանկություն ունես, բայց չգիտես ինչպես, այցելիր Ալավերդու Օրհուս կենտրոն, այնտեղ քեզ կօգնեն դիմել համապատասխան կառույցներին ու ստանալ քեզ հետաքրքրող հարցի պատասխանը, միգուցե նպաստես քո երկրի կայունացման և ժողովրդավարացման գործընթացների կայացմանը:
9. Ararat23:17 - 25 August, 2011
Liana jan,shat texin es grel:
10. Լիլիթ10:40 - 26 August, 2011
Հիշեցնենք, որ գետն են թափվում... Ախթալայի լեռնահարստացման կոմբինատի պոչանքները, ինչպես նաև գետամերձ տարածքներում գտնվող քարի արտադրամասերի թափոնները..Երբ կկտրվի վերջին ծառը,երբ կթունավորվի վերջին գետը, երբ կսպանվի վերջին թռչունը, այդժամ Դուք կհասկանաք, որ փողը հնարավոր չէ ուտել…
11. boka16:19 - 18 February, 2013
es shat em sirum cuky
Leave a comment
Thank you for your comment. Your comment must be confirmed by the administration.

Latest news

All news

Archive