HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

Ջիլիզացիները Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են Ջիլիզայում բացել սահմանային անցակետ

Հայ-վրացական 225 կմ երկարությամբ հյուսիսային սահմանի 65 կմ սահմանագծի սահմանազատման հարցն առ այսօր չի լուծվել` անհամաձայնության պատճառով: Չհամաձայնեցված հատվածներն են Բավրա եւ Ջիլիզա գյուղերի մոտ գտնվող տեղանքի, Սադախլո բնակավայր-Դեբեդ գետի, Խոժոռնի գյուղի, Ախքյորփի-Չանախչի-Բրդաձոր հատվածները:

Այդ անհամաձայնության պատաճառով առ այսօր չկա Ջիլիզա գյուղի սահմանային անցակետը։ Ըստ Ջիլիզայի բնակիչների՝ անցակետի բացումը նախեւառաջ կապահովի Ջիլիզայի և սահմանամերձ վրացահայ գյուղերի բնակիչների շփումը, վերջիններիս հայապահպանումը և Ջիլիզայի զարգացումը:

Գյուղացիները համոզված են, որ անցակետի բացման արդյունքում կդադարի նաև վրացական սահմանի կողմից Ջիլիզայից անասնագողությունը։ Գյուղացիները մեզ հետ զրույցում ասացին, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են բացել Ջիլիզայի անցակետը և սահմանի վրա կանխել իրենց անասունների գողությունը:

Ջիլիզայում ապրում է 117 մարդ: Վերջին տարիներին սահմանամերձ գյուղի միակ «ձեռքբերումը» շաբաթը մեկ անգամ Ալավերդի գնացող ավտոբուսն է:

«Մեզ ընդամենը սահմանային անցակետով մի ոտքի ճանապարհ է պետք՝ վրացական կողմում գտնվող հայկական գյուղերում ապրող մեր հարազատների հետ շփվելու համար»,- ասում է Արտաշես Հակոբյանը:

Վարչական ղեկավար Մհեր Վարդանյանի խոսքով՝ Ջիլիզայի ամենացավոտ հարցը անասնագողությունն է: Վերջին երեք տարիներին գյուղից 25 խոշոր եղջերավոր անասուն են գողացել: «Անցակետը բացելու դեպքում կարող ենք արագ արձագանքել մեր անասունների գողությանը»,- ասում է Մհեր Վարդանյանը:

Վերջինս նաև պատմում է, որ անասնագողերը անարգել հատում են վրացական սահմանը, օրերով հետևում են սահմանը հսկող Ջիլիզայի սահմանապահ ուղեկալի վերակարգին: Նրանց հաջողվում է վերակարգին շրջանցել և անասունները տեղափոխել Վրաստան: Վարչական ղեկավարը կառավարությունից ակնկալում է Ջիլիզայի սահմանապահ ուղեկալը տեխնիկապես վերազինել, սահմանագծի վրա տեղադրել ավելի շատ տեսախցիկներ, ավելացնել նաև սահմանապահների թիվը: Նրա կարծիքով՝ միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի կանխել Ջիլիզայի անասնագողությունը:

«Իմ անասունների գողության փաստը 2018թ.-ի ապրիլի 12-ին սահմանի տեսախցիկներն են ցույց տվել»,- հայտնեց Մ. Վարդանյանը: Նրա խոսքով՝ սահմանապահ ուղեկալի տեսախցիկով իր անասունները գողացող մի ադրբեջանցու լուսանկար է ֆիքսվել:

«Եթե մենք անցնենք սահմանը և այդ ադրբեջանցու հետ ինչ-որ խոսակցություն ունենանք, հնարավոր է՝ հարցն ավելի բարդանա: Մեր անասունների հետ կապված սահմանապահ ուղեկալում կա նաև 2-րդ նկարը: Ճիշտն ասած, պարզ չի հասկացվում, թե ով է նա, բայց չեմ խուսափում հայտնել, որ անասունների գողության գործում հաստատ մեր կողմից մարդ կա: Այն տարածքով, որ մեր անասունները փոխադրել են Վրաստան, հնարավոր չէ, որ հասարակ մարդը կարողանա դա տեղափոխել: Հաստատ ներսից օգնում են դրսի գողերին: Ոստիկանությունն այդ մարդուն կամ մարդկանց չի բացահայտում»,- ասում է Մհեր Վարդանյանը:

«Իմ 6 անասունը գողացել են, բայց ոստիկանությանը չեմ էլ դիմել: Այդ մասին մեր սահմանապահները գիտեն: Ոստիկանությանը ինչ հայտնեի, իմ կովերը գողանալուց առաջ մեր երկու ջիլիզցու կովեր տարան, նրանք ինչի հասան, որ ես ինչի հասնեի: 9 հատ կով Մհեր Վարդանյանից տարան, Սպանդար Ծատինյանից տարան 6 կովեր, Արարատ Հակոբյանից 5 կով են տարել: Տանելիս էլ մեկ կամ երկու կով չեն տանում, 6-9 հատով են տանում՝ գյուղացու մեջքը կոտրում»,- դժգոհեց գյուղի ավտոբուսի վարորդ Սուրիկ Վարդանյանը:

Ոստիկանության Թումանյանի բաժնի պետ Լեռնիկ Գիգոլյանը մեզ հայտնեց, որ նախորդ տարվա ապրիլի 12-ին Ջիլիզայում կատարված անասնագողության օրը սահմանապահ ուղեկալի տեսախցիկներում երևացած անձը Մառնեուլի շրջանի Բուրմա գյուղի ադրբեջանցի բնակիչ Թահիբ Մահմեդովն է, անձնագրով՝ Տախիբ Մախմեդով:

«Նա Վրաստանի քաղաքացի է»,- ասաց ոստիկանապետը: Ոստիկանության հասարակայնության հետ կապի և լրատվության վարչությունից հաղորդեցին, որ Ջիլիզայում կատարված անասնագողության հետ կապված քրեական գործ է հարուցվել: Գործը գտնվում է Թումանյանի քննչական բաժնում: Քննչական կոմիտեի դեպարտամենտի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Նաիրա Հարությունյանը այսօր հայտնեց, որ Ջիլիզայի անասնագողության քրեական գործով նախաքննությունը շարունակվում է: Կասկածյալ կամ մեղադրյալ դեռ չկա:

Ջիլիզայի դպրոցի փոխտնօրեն Ալիսա Խասիկյանը հայտնում է, որ տարիներ շարունակ կրկնվող անասնագողության վախից գյուղացիները չեն զբաղվում անանապահությամբ և հայտվել են աղքատության մեջ:

Մեր այցելության պահին Ալավերդի-Ջիլիզա ճանապարհի վրա մասնակի վերանորոգում էր կատարում «Թումանյան ՃՇՇՁ» ԲԲԸ-ն:

«Վերանորոգումը մեկ շաբաթ առաջ ենք սկսել, հիմա ճանապարհին խիճ ենք փռում: Նախագծով Ալավերդու Մադան թաղամասի հատվածում ճանապարհի վերելքը շրջանցելու ենք»,- հայտնեց աշխղեկ Խորեն Դավթյանը: Տնօրեն Մուկուչ Տիտանյանի խոսքով՝ «Թումանյան ՃՇՇՁ»-ի ճանապարհների պահպանության գումարներից մոտ 30 մլն դրամ է հատկացվել Մադան-Ջիլիզա 28,5 կմ ճանապարհի վերանորոգման համար:

«Ճանապարհին կատարելու ենք ջրահեռացման կանավների մաքրման աշխատանքեր, էքսկավատորով հանույթներ ենք հանում, որից հետո ճանապարհը կհարթեցնենք գրեյդերով»,- ասաց Մ. Տիտանյանը: Վերջինս նշեց նաև, որ մասնակի վերանորոգված ճանապարհը ջիլիզացիներին կծառայի մինչև մեկ տարի: Ալավերդի-Ջիլիզա ճանապարհը սահմանային ռազամավարական նշանակության ճանապարհ է: Անձրևներից գրունտային ճանապարհը արագ դառնում է անանցանելի:

«Եթե ճանապարհը կապիտալ վերանորոգվի, մենք պատմամշակութային հայտնի հուշարձաններ շատ ունենք, Ջիլիզայում զբոսաշրջությունը կզարգանա»,- ասում է Վարդան Բազազյանը:

Ուսուցչուհի Նատալի Հարությունյանը Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանն ավարտելուց հետո «Դասավանդիր Հայաստան» ծրագրով երկու տարի առաջ Ջիլիզայի դպրոցում անգլերեն և ռուսերեն դասավանդելու է եկել:

«Ջիլիզայում աշխատելը առաջին հերթին ինձ համար մեծ փորձ էր, ես այստեղ հասկացա կյանքի դժվարությունները: Գյուղում բնակվելը շատ բարդ է՝ մանավանդ սահմանային գյուղում»,- ասաց Նատալին:

Ջիլիզայում երիտասարդ ուսուցչուհին շատ դժվարությունների միջով է անցել: Բայց իր ասելով՝ դժվարությունները հեշտ է տարել, քանի որ ջիլիզացիները բարի մարդիկ են և իրեն բարեհոգաբար աջակցել են: Նատալին թվարկում է, թե առաջնային ինչ է պետք անել Ջիլիզայում նորմալ ապրելու համար՝ ջուր, վառելիք, Ալավերդի-Ջիլիզա ճանապարհ:

«Ջիլիզայում մթերային խանութ չկա, այստեղ գյուղացիներն անգամ կարտոֆիլ չեն մշակում»,- ասաց ուսուցչուհին: Ամեն անգամ, երբ ինչ-որ բան է պետք լինում, Նատալին քաղաք գնացողներից մեկին խնդրում է, որ բերեն, կամ ինքն է գնում Ալավերդի՝ գնումներ անելու: Նատալին ասում է՝ Ջիլիզայում ապրելու պայմաններին ծանոթ է եղել մինչև գալը։

«Ինքս ինձ պատրաստել էի ամեն ինչին»,- ասաց նա: Հունիսի վերջին կլրանա Նատալիի աշխատանքի երկու տարին և նա կմեկնի Երևան։

«Չեմ ասի, որ ուրախ եմ աշխատանքս Ջիլիզայում ավարտելու համար: Տխրում եմ, բայց իմ կյանքում ունեմ նաև այլ ծրագրեր: Ջիլիզացիներն ազնիվ ու աշխատասեր մարդիկ են: Նրանք արժանի են հարուստ և բարեկարգ ապրելու: Ամենադժվար տարիներին ջիլիզացիները չեն արտագաղթել, նրանք ամուր կառչած են սահմանային իրենց գյուղին»,- պատմեց Նատալին:

Մեկնաբանություններ (2)

Սամվել
Գողը որ տանից ա լինում,եզը երդիկից ա հանում
Ռուբեն Մարգարյան
Չափազանց պատկերավոր և համակողմանի վերլուծությամբ լեցուն հոդված էր: Ջիլիզայի և ջիլիզեցիների վերաբերյալ Լարիսա Փարեմուզյանի մտահոգությունները լավագույնս կհասկանան նրանք, ովքեր գոնե մեկ անգամ հասել ու տեսել են հեռավոր ու հրաշալի այդ գյուղը, որի բնակիչները տասնյակ տարիներ համբերատար հաղթահարել են իրենց վիճակված տնտեսական ու կոմունիկացիոն դժվարությունները և իրենց գոյությամբ ամրացրել են մեր պետական սահմանի այդ կարևոր հատվածը: Բայց եթե Ջիլիզայի մաքսակետը և Ջիլիզայից դեպի Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր գնացող ճանապարհը չբացվի, ապա կնոսրանա ինչպես Ջիլիզայի, այնպես էլ սահմանի մյուս կողմի հայկական գյուղերի բնակչությունը: Եթե Արցախի հզորությունը պայմանավորում է հայ-ադրբեջանական սահմանի ամրությունը, ապա Ջիլիզայի հարատևումն էլ պայմանավորում է հայ-վրացական սահմանի ոչ փոքր հատվածի ամրությունը: Փորձենք հուսալ, որ նոր կազմավորվող՝ ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը լուրջ ուշադրություն կդարձնի սահմանի պռնկին մաքառող ջիլիզեցիների հիմնախնդիրներին:

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։