Օրերս Թուրքիայի Եվրամիության հարցերով նախարար Էգեմեն Բաղըշը հանդես էր եկել հայտարարությամբ, որում առաջարկում էր բացել գերմանական արխիվները` Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող նյութերն ուսումնասիրելու նպատակով: Նրա խոսքով` գերմանական արխիվներում պետք է որ լինեն Օսմանյան Թուրքիայում 1915թ.-ի դեպքերն ապացուցող նյութեր, որոնց ուսումնասիրությունը կլուծի բազում բանավեճեր:

Այս հայտարարությանն այսօր անդրադարձավ թուրքագետ Կարեն Սիրունյանը: Նրա խոսքերով, նմանատիպ հայտարարություններ միշտ էլ կարելի է լսել` հատկապես թուրքական պաշտոնական շրջանակներում:

«Գերմանական արխիվները երբեք էլ  փակ չեն եղել: Հայոց ցեղասպանության խնդրի շուրջ ինչպես հայ, այնպես էլ օտարերկրացի շատ պատմաբաններ այսօր էլ աշխատում են գերմանական արխիվներում»,- ասում է Կարեն Սիրունյանը:

Անդրադառնալով Բաղըշի հայտարարությանը ` թուրքագետը նշեց, որ թուրք պաշտոնյայի հայտարարությունն արդյունք չի տա, քանի որ գերմանական պառլամենտն արդեն 2005թ.-ին ճանաչել է է Հայոց ցեղասպանությունը, և նա դժվար թե շրջանցեր  իր արխիվները ու դիմեր այլ երկրների օգնությանը: «Դա նշանակում է, որ Գերմանիան ճանաչել է հայոց ցեղասպանությունը`հիմք ընդունելով սեփական արխիվների ուսումնասիրությունը»,-ասում է թուրքագետը:

Վերջինիս խոսքերով, թուրքական կառավարական շրջանակներն ու ընդդիմությունը միշտ էլ կողմ են եղել նմանատիպ հայտարարություններին: Եվ նույնիսկ ընդդիմադիր «Ազգային միասնություն» և «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցությունները պատրաստվում են դատական հայց ներկայացնել բոլոր այն երկրների դեմ, ովքեր ճանաչել են Հայոց ցեղասպանութունը: Նրանց կարժիքով, այդ երկրները խախտել են անմեղության կանխավարկածը: Նրանք առաջարկում են պատմաբաններից բաղկացած հանձնաժողով կազմել, որոնց բերած փաստերի հիման վրա էլ կքննարկվի Հայոց ցեղասպանության լինել-չլինելու հարցը:

«Ի՞նչ է նշանակում «ինչ-որ փաստ բերել»: Եթե ես մի փաստ բերեմ, որտեղ ամրագրված է Հայոց ցեղասպանության իրողությունը, ապա ես ի՞նչ պետք է քննարկեմ:Բացի այդ, մենք այդ քննարկումներով կասկածի տակ կդնենք այն քսանից ավել երկրների գործելակերպը, որոնք ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը»,- ասում է թուրքագետը:

Գերմանական արխիվներում Հայոց ցեղասպանության իրողության անհերքելիության շուրջ բազմաթիվ փաստաթղթեր լինելու մասին վկայում է 2010 թ.-ին նկարահանած գերմանացի ռեժիսոր Էրիկ Ֆրիդլերի «Աղետ» փաստավավերագրական ֆիլմը: Միջազգային հեղինակավոր մրցույթներում բազմաթիվ  մրցանակներ շահած այս ֆիլմն ամբողջությամբ ստեղծվել է վերոհիշյալ արխիվային նյութերի հիման վրա, որոնց միջոցով ևս մեկ անգամ հաստատվում է, որ1915 թ-ի իրադարձությունները Ցեղասպանություն են: 

Թուրքագետ Կարեն Սիրունյանը նաև անդրադարձավ Թուրքիայի` «Զրո խնդիր հարևանների հետ» քաղաքականությանը: Նրա կարծիքով, այն ձախողված է: «Եթե կա ցանկություն, պետք է լինի նաև համարժեք գործելակերպ, ինչն այսօր մենք չենք տեսնում թուրքական կառավարության կողմից»,-ասում է թուրքագետը:

Կ. Սիրունյանը չբացառեց, որ գուցե Գերմանիայի`«Հայոց ցեղասպանության հերքումը քրեականացնող օրինագծի»  շուրջ ծավալվող շշուկներն իրողություն դառնան: «Ցեղասպաության ուղղությամբ բուն իրադարձությունները տեղի են ունեցել Եվրոպայում, և սա կարող է շղթայական ռեակցիա առաջացնել»:

Արմինե Հովհաննիսյան