HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

Ծիծեռնակների սերն ու մարդկանց օրենքները

Մհեր Ենոքյան, «Հետքի» թղթակիցը «Նուբարաշեն» բանտից

Այս անգամ երկու լավ նորության մասին եմ պատմելու ձեզ: Ազգային ժողովն արդեն ընդունել, իսկ Նախագահը ստորագրել է ցմահ ազատազրկվածների պահման ռեժիմների փոփոխության վերաբերյալ տարիներ շարունակ բարձրաձայնվող անհրաժեշտ օրենսդրական փոփոխությունը: Սա կարևոր է, քանի որ որևէ մեկը չի պատկերացնում, թե ինչ ասել է 20 և ավելի տարիներ լինել փակ ռեժիմում՝ խցում 23 ժամ փակված (1 ժամ զբոսանք, այն էլ՝ դարձյալ քարե վանդակում), իսկ մահապատժի տարիներին այդ 1-ժամյա զբոսանքը, հարազատների հետ անգամ տարեկան 1-անգամյա երկարատև տեսակցությունը չկային պարզապես:

Այսպես` ցմահ ազատազրկվածը 20 տարի փակ ռեժիմում պատիժը կրելուց հետո միայն կարող էր անցնել կիսափակ ռեժիմային գոտի, իսկ քրեակատարողական օրենսգրքի վերջին փոփոխությունից հետո՝ 15 տարի անց: Սա, ըստ էության, նշանակում է, որ 1 ժամ զբոսանքի փոխարեն կտրամադրվի 3-ժամյա զբոսանք և հարազատների հետ ամենամսյա կարճատև ու տարեկան 6 անգամ երկարատև (մինչև 3 օրով) տեսակցություններ: Ներկայումս տասնյակից ավելի ցմահականեր այդ ռեժիմային գոտում են:

25 տարի անց կիսափակից կիսաբաց ռեժիմ փոխելու ժամկետը նոր փոփոխությամբ կրճատվել է մինչև 18 տարի: Չնայած նրան, որ մի շարք ցմահականներ հատել են պատժի կրման 25 տարվա շեմը, այնուամենայնիվ մինչ օրս որևէ մեկին չեն տեղափոխել կիսաբաց ռեժիմային գոտի, որը իրենից ներկայացնում է սովորական, այսպես ասած, գաղութային ռեժիմը: Նման հիմնարկներում դատապարտյալը գտնվում է բավական մեծ տարածքում` շրջապատված արգելագոտով, որտեղ ցերեկվա ողջ ընթացքում կարող է լինել բաց երկնքի տակ: Հարազատների հետ տեսակցությունների քանակը և տևողությունը մնում է նույնը: Ներկայիս օրենսդրական փոփոխության շնորհիվ, կարծում եմ, շատ ցմահականների, ում պատժի կրման 18 տարվա շեմը լրացել է, արդեն կտեղափոխեն գաղութներ, այն է` կիսաբաց ռեժիմային գոտի:

Եվ վերջապես՝ երկար տարիներ սպասված հեղափոխական մոտեցման մասին: Ցմահ դատապարտյալների համար նոր փոփոխությամբ նախատեսվել է բաց ռեժիմ, որը կարող է կիրառվել պատժի առնվազն 20 տարին կրելուց հետո: Ի՞նչ է սա նշանակում: Ցմահ ազատազրկվածը կարող է, որքանով ինձ հայտնի է, առավոտյան դուրս գալ քրեակատարողական հիմնարկից և լինել ազատատության մեջ մինչև երեկո: Իսկ երեկոյան պարտավոր է վերադառնալ քրեակատարողական հիմնարկ:

Վերջապես պետությունը քաղաքակիրթ աշխարհին բնորոշ մոտեցում ցուցաբերեց` դատապարտված քաղաքացուն հնարավորություն տալով վերադառնալ հասարակություն: Շնորհավորում եմ բոլոր ցմահ ազատազրկվածներիս և մեր ընտանիքներին, հատկապես նրանց, ովքեր անցել են մահապատժի տարիների դժոխքի միջով:

Օրենսգրքի այս փոփոխությունը հեղափոխական մոտեցում է, սակայն… մենք մտահոգ ենք, որ հանկարծ այս օրենքը, մասնավորապես, բաց ռեժիմի հետ կապված՝ չմնա միայն թղթին գրված կամ կիրառվի հազվադեպ` կախված կոռուպցիոն ռիսկերից, սուբյեկտիվորեն, կամ այս ու այն ոչ իրավական, ոչ օրինական գործոններից ելնելով, այլ հիմնված լինի օրենքով հստակ սահմանված առողջ, օբյեկտիվ, իրավաչափ գնահատականի վրա: Հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ ներկայումս էլ որպես խրախուսանքի ձև կարող էր կիրառվել ռեժիմների փոփոխությունը, բայց երբևէ չի կիրառվել:

Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ որոշակի տարիների պատիժ կրելուց հետո հենց ցմահ ազատազրկվածներն են ամենաանվտանգ խումբը, որտեղ կրակնահանցագործությունները ազատություն վերադառնալուց հետո գրեթե զրոյական են: Օրինակ՝ Իտալիայում ցմահ ազատազրկվածը մոտ 5 տարի անց ստանում է տարվա մեջ 45 օր արձակուրդի իրավունք: Այդ օրերին նա միանգամից կամ տարվա մեջ մասերի բաժանած ազատության մեջ է լինում` իր ընտանիքի հետ: Ավելի հետաքրքիր մոդել կիրառվում է Անգլիայում, կարդացել եմ D տիպի բանտի մասին, նույնն է, թե մեր բաց ռեժիմը մեկ տարբերությամբ՝ դատապարտյալն այնտեղ ապրում է ընտանիքի անդամների հետ: Եվ ամենևին կարևոր չէ, թե անձը քանի տարի է անցկացրել A, B կամ C տիպի բանտերում, կարևորը անհատական նկարագիրն է ու աճը բանտում՝ նրա վարքագիծը, ուսումը, հասարակական լինելը, միջոցառումներին մասնակցելը, ակտիվությունը: Սա մոտիվացնում է դատապարտյալին, ու հաճախ նա կարող է անգամ 9-10 տարի անց հասնել իր ընտանիքի հետ D տիպի բանտում ապրելու հնարավորության: Ավելին՝ մի շարք եվրոպական երկրներում կան առաձնացված գոտիներ, որոնք հիշեցնում են գյուղատիպ ավաններ, որտեղ որոշակի տարիներ պատիժը կրելուց հետո նաև առանձնապես ծանր հանցանք կատարած անձանց թույլատրված է իրենց ընտանիքների հետ ապրել: Այնտեղ կան 1-2 հարկանի տնակներ, որոնց դռները մշտապես բաց են, մարդիկ կարող են հողագործությամբ զբաղվել, աշխատել, հանրային բարիք ստեղծել և այլն: Անշուշտ, կարևորագույն գործոն է աշխատանքը: Ներկայումս էլ Հայաստանում բաց ռեժիմային գոտում պատիժը կրելու անհրաժեշտ պայման է աշխատանքի առկայությունը: Եվ սա միանշանակ ճիշտ մոտեցում է: Բայց հարց է առաջանում, թե ինչպես մարդիկ պիտի գտնեն աշխատանք, երբ 20 և ավելի տարիներ փակված են եղել խցերում, անգամ համակարգչային դարից առաջ: Այստեղ ընդամենը մի քանի ցմահ դատապարտյալներ են, որ ունեն աշխատանք: Պրոբացիայի ծառայությունը այստեղ մեծ անելիքներ պիտի ունենա, որպեսզի աջակցի դատապարտյալներին աշխատանք գտնելու հարցում:   

Հիմա մյուս լավ նորության մասին. մեկ ամիս առաջ համակարգչային սենյակում, որտեղ երկու ժամ աշխատում եմ, ազատության խորհրդանիշ համարվող երկու ծիծեռնակ սկսեցին բույն հյուսել: Այստեղ համեմատած խցերի՝ ճաղերը միաշերտ են ու մեծ անցքեր կան: Ծիծեռնակները թռչում էին դուրս, կտուցներին ճյուղեր առած՝ ներս գալիս նորից, իսկ երբ հոգնում էին, ուղիղ համակարգչիս մոտ էին նստում իմ աշխատելու ժամերին ու սիրում իրար: Եվ ահա, ինչ-որ կախարդական զուգադիպությամբ հենց այս օրենսդրական փոփոխության ընդունման օրերին նրանք երկու ձագուկ ունեցան: Էնքան լավն են բռաչափ դեղնակտուցները` մեծերն անընդհատ ուտելիք են բերում, ճուտիկներն էլ բերանները մեծ բացած՝ սպասում են, որ բերանից բերան կերակրեն իրենց, մինչև ինքուրույն թռչել սովորեն…

Մեկնաբանություններ (4)

Դավիթ Հարությունյան
Շնորհավոր Մհեր ջան հավատում եմ, որ օրենսդրական փոփոխությունը կյանքի կկոչվիառնվազն քո և առժանի շատ դատապարտյալների համար, Հուսով եմ, որ ծիծեռնակների այցելությունը լավ սկզբի նշան է։ Միևնույն ժամանակ հորդորում եմ Շատ հարգելի ընթերցողներին ու մեր հայրենակիցներին սիրեք այս կյանքը ու եղեք ավելի լավատես, որովհետև մեր լավատեսությամբ ենք լուսավորելու մեր կյանքը, իսկ վատատեսությամբ տեսնում ենք այն ինչ ցանկանում ենքեղեք մի փոքր բարի ու սիրենք մեր երկիրը ։
Լեյլի
Աստված քեզ պահի ու պահպանի:Ազատություն քեզ Մհեր ջան:
Լեյլի
Բարև իմ շատ սիրելի ու թանկագին Մհեր տա աստված,սր այդ օրենքը չմնա թղթի վրա օրենքի ուժ ստանա և դու ապրես քո հրաշք ընտրյալի հետ,թեկուզ այդ պայմաններուվ և ալն ծիծեռնակների նման դուք էլ ունենաք ձեր ձագուկներին և անպայման դա իրականանալու է,որովհետև քո մարդ տեսակը պետք է զգա կյանքի քաղցրություը: Դու անմեղ զոհ էս և աստված արդար է դատելու: Ազատություն Մհեր ջան մենք քեզ շատ սիրում ենք:
Maria
Արդեն արդարադատության նաարարության մեկնաբանությունը ցույց տվեց , որ այս օրենքը ոչ մի ցմահականի վրա չի տարածվելու: Ոչ մի տարբերություն Սերժի ու նեկայիս արդարադատությունների միջև ու թող մեղքը չգցեն միայն Սերժի վրա, մեկնաբանություն տվողները հենց ներկաներն են: Եզարակացություն՝ ոչինչ չի փոխվել, իսկ օրենքի ընդունումը գիտենք ինչի համար է, դա թոզ փչելու , դրսի համար է, ոչ ցմահների...

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։