HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

Երանուհի Սողոյան

Լեւոն Հովհաննիսյան. «Կավի հետ աշխատելիս դու էլ մի պահ արարիչ ես դառնում»

«Ինձնից այդպես էլ դիվանագետ չստացվեց»,-ծիծաղելով ասում է 34-ամյա Լեւոն Հովհաննիսյանը՝ ձեռքի մեջ պտտեցնելով կավի փոքր գունդը, որ քիչ հետո չարխի կախարդական շրջապտույտում նոր ձեւ ու բովանդակություն էր ստանալու: «Բայց սա էլ իր տեսակով կարելի է դիվանագիտություն համարել՝ ավանդույթների, մշակույթի»,-նկատում եմ ես՝ զգուշորեն տեղավորվելով պատին ամրացված թարեքների տակ դրված թախտին: Լեւոնը գլխով է անում, որպես համաձայնության նշան ու միացնում բրուտանիվը՝ մեղմ գվվոցով լցնելով արհեստանոցը: Սկսվում է կախարդանքը՝ ձեռքի ու կավի սերտ միահյուսումից, վեր ու վար շարժումներից: Կավի ձեւավորվող ու փոփոխվող տեսքից փորձում ենք հասկանալ, թե ինչ առարկայի է ծնունդ տալու բրուտի երեւակայությունը: 

Մեր աչքի առաջ, 10-15 րոպեի ընթացքում ծնվում է հերթական կավե սափորը: Լեւոնը մետաղալարով անջատում է այն՝ դնելով չորանալու, հետո ձեռքերը սրբելով տեղավորվում է սեղանի մոտ: «Մտքիս ծայրով անգամ չէր անցնի, թե բրուտագործությամբ պիտի զբաղվեմ: Ես իմ հասակակիցների մեջ ամենաուշ կողմնորոշվողներից եմ եղել մասնագիտության ընտրության հարցում,-ասում է Լեւոնը,-դպրոցից հետո գործերս մանկավարժականի կերպարվեստի բաժինն էի տվել, բայց կտրվեցի: Գնացել եմ բանակ, եկել եմ ու ընդունվել Երեւանի Հայբուսակի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը: Սկզբից սիրում էի, հետո հիասթափվեցի ընտրածս մասնագիտությունից: Տարբեր բաներով կզբաղվեի, ընդհանրապես պատկերացում չունեի, թե ապագաս ինչ պետք է լինի: Լրիվ ուրիշ բան կմտածեի, լրիվ ուրիշ բան դուրս եկավ»:

2006թ-ին ընկերը հայտնում է, որ Գյումրիում Իտալիայի հյուպատոս Անտոնիո Մոնտալտոյի աջակցությամբ գործող կերամիկայի արհեստանոցում բանվորի կարիք կա, սակայն պահանջ է դրված, որ թեկնածուն ունենա նկարելու կարողություն: Լեւոնին սկզբում տարօրինակ է թվում այդ պահանջը, մանավանդ որ աշխատանքը բնավ էլ ստեղծագործական պրոցես չէր ընթադրում՝ ընդամենը կավ պիտի շաղախեր: 

«Դե ես նկարչական դպրոց չէի գնացել, բայց նկարում էի: Մի երկու գործ ունեի, հետս տարա, նայեցին, ասին լավ՝ ընդունված ես: Ընկերս արհեստանոցում պիտի քանդակագործ աշխատեր, ես՝ բանվոր»,-հիշում է զրուցակիցս: Չորս ամիս աշխատել է՝ կավից ծնվող իրերի ողջ գործընթացին կողքից հետեւելով: Պատմում է, որ այդ ժամանակ՝ նկատելով իր հետաքրքվածությունը, արհեստանոցի ղեկավարն առաջարկել է որեւէ բան պատրաստել: 

«Փորձեցի՝ չստացվավ, ըսեցին ավելի է լավ է դու քո գործով զբաղվես,-Լեւոնը ծիծաղում է,-դե ես օրավարձով աշխատող էի, իմ ֆունկցիաներն ունեի՝ կավը մաղել, ջրով թրջել, ձեռքով շաղվել, պատրաստել բուն աշխատանքի համար: Ինձի չէին սորվցնե, որովհետեւ ես աշակերտ չէի՝ բանվոր էի: Ինչ էլ, որ էդ 4 ամիսների ընթացքում սովորել եմ՝ նայելով է եղել»:

2006թ-ի դեկտեմբերին առաջարկ է ստանում գեղանկարչ Վազգեն Գեւորգյանից աշխատել իր նորաբաց արվեստանոցում եւ պատրաստել կավե իրեր: Համագործակցությունը տեւում է մոտ 4 տարի: Մեկնարկը տրվում է ծաղկամաններից, հետո անցում են կատարում պահանջարկ վայելող կավե ամանեղենին: Աշխատանքային գործունեության սկիզբը հիշելիս Լեւոնը չի կարողանում ժպիտը զսպել: 

«Մի հատ չարխ ուներ Վազգենը՝ նկարիչ Պողոսյան Սամվելն էր տվել,  վրեն կալոսի բանդաժ էր, լվացքի մեքենայի մոտոր՝ մի խայտառակ բան, բայց կաշխատեր,-պատմում է Լեւոնը ծիծաղելով,-ես դրա վրա սկսեցի պարապել, անընդհատ աշխատելով հմտացա: Բացի դրանից շատ էի ուսումնասիրում կավի տեսակները, փորձարկումներ անում: Ես հմի կավին օր ձեռք կուդամ, կզգամ լավն է, վատն է, վրան գործ կեղնի թե չէ, օդ կա մեջը թե չէ՝ ինչխոր մարմնիդ մասն էղնի, ինչխոր ես իմ ձեռքը բռնեմ»:

Երկու տարի ՌԴ-ում ապրելուց հետո Լեւոնը 2014թ-ին վերադառնում է Գյումրի ու հստակ որոշում սեփական արհեստանոցը բացել: Նպատակին ծառայում է տան չօգտագործվող սենյակներից մեկը: Արհեստանոցում առկա գործիքների մեծ մասն իր ձեռքով է պատրաստել՝ ընդհուպ թրծման վառարանները: 

«Ես ինքս իմ աշխատելու տեխնոլոգիան եմ ստեղծել, որը բավական հեշտացրել է իմ գործն ու դա բազմաթիվ փորձերի արդյունքում է ծնվել: Կերամիկա բառը լատիներենից թարգմանած կնշանակե՝ կավ, մյուս թարգմանությունը՝ բրուտագործական արվեստ: Ինքը բարդ  ճյուղ է, ինքը գիտություն է, իր մասին 7000 հատ գիրք կա գրված ու դեռ գրվում է, որովհետեւ ամեն մասնագետ իր նորմածությունը կբերե էս ոլորտ: Եթե ամեն վարպետ իր պրակտիկան գրի առնի, հետո տպագրե, հաստատ իր պրակտիկայով ստացածը տարբերվելու է մեկ ուրիշ մասնագետի օգտագործած տեխնոլոգիայից: Թվում է, որ ես էլ անում եմ նույնը ինչ մյուսները, բայց վստահեցնում եմ, որ մեկ է՝ տարբեր է»,-պնդում է զրուցակիցս:

Կավե ամանեղեն նախատեսված հիմնականում խաշի, չանախի պատրաստամն համար, բաժակներ, կուժ-կուլա, փոքր թոնիր խորոված պատրաստելու համար եւ շատ քիչ դեկորատիվ առարկաներ՝ ահա այն իրերի ոչ լիարժեք ցանկը, որ պատրաստում է Լեւոնը: 

Երազում է Գյումրիում արմատավորել բրուտագործությունն, ավելի մեծ արհեստանոց ունենալ, աշակերտներ՝ իր գործը շարունակողներ պատրաստել: Մտածում է կավաթերապիայի դասերի մասին: Ասում է՝ մարդկանց մեծ մասը գիտեն, որ կավը լավ բան է, քանի որ բնական նյութ է, սակայն մեծ մասը տեղյակ չեն բուժիչ հատկությունների մասին: Կավով աշխատանքը մարդուն ինչ որ բան ստեղծելու զգացողություն է պարգեւում, ինչ որ բան փոխելու, վերակառուցելու: «Չմոռանանք, որ Աստված մարդուն կավից է ստեղծել,-ասում է Լեւոնը,-կավի հետ աշխատելիս դու էլ մի պահ արարիչ ես դառնում՝ քո իսկ մտածածին կենդանություն տվող»:

 

Լուսանկարները եւ տեսանյութը՝ Հակոբ Պողոսյանի

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։