HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

Գրիշա Բալասանյան

Մեծամորում բնական գազը երազանք է. կանայք դեռ օջախ են վառում

Ամառվա ամիսներն իսկական տանջանք են Իզաբելլա Մինասյանի և Արմավիրի մարզի Մեծամոր գյուղի մյուս կանանց համար․ գյուղը գազիֆիկացված չէ, իսկ պահածոների սեզոնին կանայք ստիպված են օջախը վառել և կանգնել կրակի առջև: Գրեթե բոլորի տան բակերից ծուխ է դուրս գալիս: Ոմանք փայտ են վառում, մյուսները ջերմոցներից մնացած պոլիէթիլենային տոպրակներ, պլաստիկե տարաներ և այն ամենն ինչը հնարավոր է այրել:

«Շոգին ստիպված օջախով ենք անում: Իսկ եթե գազ լինի, գազօջախի դիմաց, հովին իմ աշխատանքը կանեմ, հարմարությունները կստեղծենք»,- ասում է Իզաբելլա Մինասյանը: Մեծամորում էինք ժամը 13:00-ի սահմաններում, երբ դրսում արդեն շոգ էր, սակայն Իզաբելլան, հագուստի ծայրով քրտինքը սրբելով, շարունակում էր օջախի կողքին աշխատել: Նա ձմեռվա համար մոշի կոմպոտ էր պահածոյացնում:

«30 տարի է՝ այս գյուղում հարս եմ, միշտ այս վիճակն է եղել: Երևի դրանից առաջ էլ նույնն է եղել, քանի որ գյուղում գազ չի եղել»,- ասում է Իզաբելլա Մինասյանը: Նա Մեծամոր հարս է եկել Երևանից: Ասում է՝ արդեն հարմարվել է պայմաններին, սակայն երազանք է մնացել բնական գազ ունենալը:

Տիկնոջ պատմելով՝ ճաշը պատրաստում են հեղուկ վառելիքով, սակայն, ըստ նրա՝ բալոններով գազ գնելը համեմատաբար թանկ հաճույք է և ոչ շահավետ: Իսկ ով տանը գազօջախ չունի, էլեկտրաէներգիա է օգտագործում:

Մեծամոր գյուղի համայնքապետարանի աշխատակազմի քարտուղար Անահիտ Գրիգորյանը «Հետք»-ի հետ զրույցում ասաց, որ արդեն չի հիշում, թե պատկան մարմիններին քանի անգամ են դիմել գյուղը բնական գազով ապահովելու խնդրանքով: Սակայն, միշտ ստացել են բացասական պատասխան: Միայն երկու անգամ դիմել են նոր կառավարությանը, մարզից ընտրված պատգամավոր Արգիշտի Մեխակյանին: Իսկ պատճառաբանությունը եղել է ֆինանսական միջոցների բացակայությունը, քանի որ մեծ ծախսերի հետ է կապված:

Պատգամավորը հարցը բարձրացրել է, սակայն մեծամորցիները դժգոհ են վարչապետի պատասխանից, թե «սուրճ դնելու» համար ծախսատար է գյուղը գազիֆիկացնելը: Մինչդեռ գյուղացիները մեզ հետ զրույցում փաստում էին, որ իրենք տնտեսություն են զարգացնում, ոչ թե գազով սուրճ եփում, ինչպես պատկերացնում են Կառավարության ներկայացուցիչները՝ աշխատասենյակներում նստած:

«Մեր գյուղը վճարունակ գյուղ է և կարող է իր սպառած գազի դիմաց վճարել: Ամեն ամիս մոտ 17-18 մլն դրամի էլեկտրաէներգիա ենք օգտագործում: Ձմռան ամիսներին ջերմոցները տաքացնում ենք էլեկտրաէներգիայով, ինչը մեր ապրանքը դարձնում է անմրցունակ նույնիսկ հարևան գյուղերի հետ համեմատ»,- ասում է Անահիտ Գրիգորյանը:

Աշխատակազմի քարտուղարը վստահ է, որ գյուղը կարող է զարգանալ միայն գազիֆիկացման շնորհիվ: Մեծամորցիների հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն է: Բացի տնամերձ հողատարածքներից գյուղացիները ջերմոցային տնտեսություններ են հիմնում նաև սեփականաշնորհված հողատարածքներում: Անահիտ Գրիգորյանի ասելով՝ ձեռքի մատների վրա կարելի է հաշվել այն գյուղացիներին, ովքեր ջերմոցային տնտեսություն չունեն: Սակայն, ձմռան ամիսներին ջերմոցներին տաքություն է պետք, ինչը հնարավոր չէ էլեկտրաէներգիայով ապահովել:

Մեծամորցիների մեծ մասի տանիքներին տեղադրված են արևային ջրատաքացուցիչներ, սակայն, նշում են, որ դրանք պետք են գալիս միայն ամռան ամիսներին, իսկ ձմռանը դարձյալ փաստի առաջ են կանգնում: Աշխատակազմի քարտուղարն ասում է, որ 1988թ. գազը մոտեցրել են գյուղին, սակայն Սպիտակի երկրաշարժից հետո աշխատանքները չեն շարունակվել և գյուղը չի գազիֆիկացվել:

Անահիտ Գրիգորյանն ասում է, որ Մեծամորից բացի, գազ չունեն նաև հարևան Արաքս և Հայկաշեն համայնքները: Երեք համայնքապետերը բազմիցս առաջարկել են գազը բերել հարևան Ակնաշեն համայնքի գլխավոր խողովակաշարից: Դարձյալ մերժում են ստացել՝ ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառաբանությամբ:

Մարզի Լեռնամերձ համայնքը ևս գազիֆիկացված չէ: Տարիներ առաջ Կառավարությունը որոշեց էներգիայի այլընտրանքային տարբերակ առաջարկել: Կապույտ վառելիքի փոխարեն տեղադրվեցին ջրատաքացուցիչներ և արևային էլեկտրակայաններ: Անահիտ Գրիգորյանից հետաքրքրվեցինք, արդյոք իրենց գյուղում այդ տարբերակի ընտրությունը համարժեք կլինի գազին:

«Ոչ, իհարկե համարժեք չէ: Չեմ կարծում, որ դրանով հնարավոր է տունը ջեռուցել, կամ ջերմոցային տնտեսությունը ջեռուցել, եկամուտ ապահովել: Շատ կցանկանայի, որ մտնեիք հարևան Գայ գյուղ և տեսնեիք իրենց ջերմոցները, իրենց ապրելը, կենցաղային պայմանները: Ժամանակին մեր գյուղն ավելի առաջ էր, քան Գայը, իսկ այժմ գազի շնորհիվ շատ առաջ են անցել»,- ասում է Անահիտ Գրիգորյանը:

Գազ չունեցող համայնքների համար այդպես էլ հասկանալի չի դառնում Կառավարության որդեգրած քաղաքականությունը՝ տարածքները զարգացնել համաչափ: Բազմաթիվ օրինակներ են բերվում և ապացուցում հակառակը:

Աշխատակազմի քարտուղարը հակադարձում է գումար չունենալու Կառավարության անդամների պատճառաբանություններին: Ասում է, որ այժմ ավելի մեծ խողովակներով Ակնաշենից գազ են տանում արդեն գազիֆիկացված Գայ համայնք:

«Եթե այդ հնարավորությունը չունեն մեր համայնքները գազիֆիկացնելու, արդեն գազ ունեցող համայնքներին ո՞նց են կրկնակի տալիս: Գայի ջերմոցներին գազը չի բավարարում դրա համար էլ ծավալն ավելացնում են: Լավ են անում, բա մեր գյուղերին հեչ չի՞ հասնում գազ»,- ասում է Ա. Գրիգորյանը:

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։