Կորոնավիրուսի վարակի բռնկումից հետո ամբողջ աշխարհում գրանցվել է համաշխարհային զբոսաշրջության ժամանումների 74% անկում: ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 69% անկում, Եվրոպայում` 70%, Աֆրիկայում` 75%, Մերձավոր Արեւելքում` 75%, Հեռավոր Արեւելքում՝ 84%:

«Սա աննախադեպ անկում էր. մարդկության պատմության մեջ զբոսաշրջությունը նմանատիպ իրավիճակում չի եղել: Իրավիճակն այնպիսին էր, ինչպես 30 տարի առաջ՝ 90-ականներին ամբողջ աշխարհում: Ըստ կանխատեսումների՝ 2023-ին մենք կկարողանանք հասնել 2019-ի մակարդակին»,- ասում է «Պրոֆեսիոնալ զբոսավարների հայկական ասոցացիայի» վարչության անդամ Անահիտ Ավագյանը:

Նա այս վիճակագրությունը ներկայացրեց այսօր՝ փետրվարի 20-ին, Զբոսավարների միջազգային օրվա կապակցությամբ հրավիրված կոնֆերանսին։ Այն կրում էր «Հետպատերազմյան եւ քովիդյան զբոսաշրջությունը Հայաստանում․ վերլուծություններ, կանխատեսումներ» խորագիրը: Կոնֆերանսին ներկա էին զբոսավարներ, զբոսաշրջության ոլորտի այլ աշխատակիցներ, հյուրեր:

Բացման խոսքով հանդես եկան ասոցիացիայի փոխնախագահ Զարուհի Օրբելյանը, Էկոնոմիկայի նախարարության Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ Սիսիան Պողոսյանը եւ Երեւանի քաղաքապետարանի մշակույթի եւ զբոսաշրջության վարչության տուրիզմի բաժնի պետ Գեւորգ Օրբելյանը: Հայաստանի զբոսավարներին տեսաուղերձով ողջունեց Զբոսավարների եվրոպական ասոցիացիաների ֆեդերացիայի (FEG) նախագահ Էֆի Կալամպուկիդուն:

«Պրոֆեսիոնալ զբոսավարների հայկական ասոցացիայի» փոխնախագահ Զարուհի Օրբելյանը շնորհավորեց զբոսավարներին մասնագիտական տոնի կամպակցությամբ եւ խոսեց զբոսավարի աշխատանքի կարեւորության մասին:

Զարուհի Օրբելյան

«Եթե տուրօպերատորը կազմում է շրջագայությունը, առաջարկում, վաճառում  է ու տալիս զբոսավարին, ապա զբոսավարն ավելացնում է համապատասխան համեմունքներ, իլյուզիաներ, լավ տրամադրություն, սեր եւ նոր մատուցում է զբոսաշրջիկին: Սրա շնորհիվ է, որ կարողանում ենք մինչեւ այսօր մեր երկրին սիրահարված զբոսաշրջիկին ետ ճանապահել իրենց տուն»,- ասաց Զարուհի Օրբելյանը:

Երեւանի քաղաքապետարանի մշակույթի եւ զբոսաշրջության վարչության տուրիզմի բաժնի պետ Գեւորգ Օրբելյանի խոսքով՝ քաղաքապետարանը կարեւորում է հասարակական կազմակերպությունների նախաձեռնությունները։ Նա առանձնացրեց զբոսաշրջության ոլորտում նախորդ տարի իրականացված մի քանի նախագծեր:

Գևորգ Օրբելյան

«Քովիդյան ժամանակաշրջանում, առանց օնլայն հարթակների օգտագործման, դժվար էր դիմակայել այդ ամենին, եւ դրա համար մենք ստեղծեցինք «Visit Yerevan» զբոսաշրջային հարթակը, որը միտված էր զբոսաշրջության քաղաքային զարգացման տեսանկյունից նոր մարտահրավերներին դիմակայելուն: Մենք նաեւ պատրաստվում ենք «Զվարթնոց» օդանավակայանում ունենալ մեծ չափերով զբոսաշրջային տեղեկատվական «Ինֆո կետ» ժամանման սրահում, որը զբոսաշրջիկներին հնարավորություն կտա այնտեղից տեղեկատվություն ստանալ մայրաքաղաքի մասին»,- ընդգծեց  Գեւորգ Օրբելյանը:

Անահիտ Ավագյանի խոսքով՝ 2019 թվականին ամբողջ աշխարհում 1.5 մլրդ զբոսաշրջային ժամանում է իրականացվել: Դա տասներորդ հերթական տարին էր, որ ոլորտում աճ էր գրանցվում: Զբոսաշրջությունը 2009-2019 թվականների ընթացքում ամեն տարի միջինում մոտ 5%-ով աճ է գրանցել:

Անահիտ Ավագյան

«Պատկերացրեք՝ սա ավելին է, քան համաշխարհային տնտեսության աճը (2.8%): Վառելիքից եւ քիմիական նյութերից հետո զբոսաշրջությունը համաշխարհային տնտեսության երրորդ ամենամեծ արտահանվող կատեգորիան է համարվում: Նախքան քովիդը զբոսաշրջությունը նույնիսկ զարգացող եւ ոչ զարգացած երկրներում է համարվել առաջատար տնտեսություն: Որոշ երկրներում արտահանման 50%-ն է կազմել զբոսաշրջությունը, եւ կան նույնիսկ կղզի-քաղաքներ, որտեղ տնտեսությունը մեծապես հիմնված է զբոսաշրջության վրա»,- ասաց Անահիտ Ավագյանը:

Կոնֆերանսի երկրորդ հատվածում տեղի ունեցավ  «Հետպատերազմյան եւ քովիդյան զբոսաշրջությունը Հայաստանում» թեմայով քննարկում: Էկոնոմիկայի նախարարության Զբոսաշրջության կոմիտեի զբոսաշրջային արդյունքի զարգացման փորձագետ Անահիտ Ոսկանյանը քննարկման ընթացքում առանձնացրեց զբոսաշրջության ոլորտի դրական միտումները, որոնք կորոնավիրուսի հետեւանքով են առաջացել:

Անահիտ Ոսկանյանը (աջից) և Սաթենիկ Մանուկյանը

«Մեր զբոսաշրջությունն ավելի շատ երիտասարդանում է, եւ զբոսաշրջային ուղղությունները, երիտասարդ զբոսաշրջիկների պահանջմունքներին համահունչ, վերջին մեկ-երկու տարվա ընթացքում կարծես ավելի մեծ տեմպերով են զարգանում: Բացասական միտումներ ավելի շատ զգաց մեր երեւանյան հյուրընկալման արդյունավետությունը, սակայն, ի տարբերություն մայրաքաղաքի, մեր մարզերն է'լ ավելի ակտիվացան: Դրական միտումներից է նաեւ այն, որ կորոնավիրուսային հիվանդության արդյունքում բնակիչները շատ ավելի լավ սկսեցին ճանաչել մեր երկիրը: Սա հսկայական ձեռքբերում է, որն իսկապես պետք է կարեւորել, քանի որ նախ՝ դու պետք է  ճանաչես քո երկիրը, մեծ սեր տածես, որ կարողանաս օտարին փոխանցել այդ ամենը»,- ասաց Անահիտ Ոսկանյանը:

ADWISE Խորհրդատվական ընկերության մարքեթինգի և հաղորդակցության գործընկեր Նունե Մելքումյանի խոսքով՝ ճգնաժամի մեջ ավելի շատ հնարավորություններ են թաքնված, եւ պետք է նոր ուղիներ փնտրել մարքեթինգի ու տեխնոլոգիական լուծումների տեսանկյունից:

Նունե Մելքումյանը և Յաշա Սոլոմոնյանը

«Ես ոչ թե կարծում եմ, որ քովիդը մի օր կվերջանա, այլ որ մենք ավելի լավ կհարմարվենք դրան եւ կսովորենք այդպես մեր նորմալ կյանքը վարել: Իսկ երբ խոսքն այսպիսի փորձությունների մասին է, ապա փոխվում է տնտեսական վիճակը, եւ ավելի հեշտ են դիմակայում մեծ ընկերությունները, իսկ փոքր ընկերությունները դժվարանում են: Դրա պատճառով մարդիկ սկսում են փնտրել նոր ուղիներ, եւ ես կարծում եմ, որ քովիդը եւ այսօրվա վիճակը շատ հնարավորություններ են բացում մեր առջեւ:»,- նշեց Նունե Մելքումյանը:

Քննարկմանը մասնակցում էր նաեւ ռեժիսոր, դերասան, ստեղծարար տեխնոլոգիաների մասնագետ, «Նախագիծ 301․ Հայաստան՝ իմաստունների երկիր» ծրագրի նախաձեռնող Պյոտր Նեմոյը: Նրա խոսքով՝ զբոսավարի աշխատանքում վերջին տարիներին շատ փոփոխություններ են իրականացվել, իսկ կորոնավիրուսը եւ պատերազմը, որոնք դեռեւս ամբողջովին գնահատված չեն, առավել մեծ ազդեցություն են ունեցել ոլորտի զարգացման վրա:

Պյոտր Նեմոյ

«Մարդիկ նույնպես շատ են փոխվում, նրանց նախասիրությունները, շրջագայության ցանկությունները: Այս ճգնաժամային իրավիճակում նրանք հարց են տալիս՝ որտե՞ղ եմ գնալու, ինչու՞ եմ գնալու: Սա նույնպես շատ կարեւոր է հաշվի առնել»,- ասաց Պյոտր Նեմոյը:

Այս տարի լրանում է «Պրոֆեսիոնալ զբոսավարների հայկական ասոցացիայի» հիմնադրման 5-րդ տարին: ՊԶՀԱ նախագահ Յաշա Սոլոմոնյանը «Հետքի» հետ զրույցում ասաց, որ ասոցիացիայի գլխավոր նպատակը զբոսավարների շարունակական կրթությունը, զարգացումն է եւ համապատասխանեցումը ժամանակակից զբոսաշրջության պահանջներին:

«Այս պահին միջազգային տարբեր գործընկերների հետ մշակման փուլում է  զբոսավարների վերապատրաստման եւ սերտիֆիկացման մեր ծրագիրը: Շատ շուտով մեր բոլոր զբոսավարները կանցնեն համապատասխան թրեյնինգները: Այդ պրոցեսը տանելու է նրան, որ մասնագետները կստանան հնարավորություն կանոնակարգված որակավորում ունեցող թրեյնինգների միջոցով մուտք գործել տվյալ շուկա: Հաշվի առնելով այն տենդենցները, թե ինչպե՞ս է թվային տեխնոլոգիան այսօր շատ մասնագետների դուրս թողնում իրենց շուկաներից՝ շատ անելիքներ ունենք, որ կարողանանք որակով եւ ճիշտ համատեղել թվային աշխարհն ու զբոսավարի մասնագիտությունը»,- ասաց Յաշա Սոլոմոնյանը:

Յաշա Սոլոմոնյան

ՊԶՀԱ նախագահը կարեւորեց նաեւ մեդիագրագիտությունը: Նրա խոսքով՝ զբոսաշրջային շուկան բազմաշերտ է, եւ տարբեր խնդիրների է բախվում զբոսաշրջությունը:

«Թվայնացման մեջ պարտադիր ներառված է մեդիագրագիտությունը, որպեսզի մենք մաքսիմալ բարձրացնենք մեր զբոսավարների գրագիտությունը սոցիալական եւ թվային աշխարհում, որպեսզի նրանց աշխատանքը, թեկուզ հենց Հայաստանի ճանաչողության գործում, չունենա հակառակ էֆեկտ: Այսօր մենք տեսնում ենք այդ խնդիրը, որովհետեւ մարդն ուղղակի չգիտի այդ գործիքները ճիշտ կիրառել: Այս մասով մենք նաեւ ներգրավելու ենք մեդիա ոլորտի փորձագետներին եւ թրեյնինգների շարք ենք իրականացնելու»,- ասաց Յաշա Սոլոմոնյանը:

Այսօր մայրաքաղաքում իրականացվել է նաեւ «Արի, գնանք Երեւան» անվճար քաղաքային տուր՝ քաղաքացիների համար: Միջոցառումն իրականացվել է Երեւանի քաղաքապետարանի մշակույթի եւ զբոսաշրջության վարչության աջակցությամբ: Միջոցառման ընթացքում 200-ից ավելի քաղաքացիներ ՊԶՀԱ պրոֆեսիոնալ զբոսավարների օգնությամբ ծանոթացել են Երեւան քաղաքի պատմությանը, հուշարձաններին, մշակույթին եւ պատմական շինություններին:

Անի Թամրազյան

ԵՊՀ Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի ուսանող