Մարզպետարանների և Էկոնոմիկայի նախարարության գնահատականներով ընթացիկ տարվա խաղողի բերքի կանխատեսվող ծավալը 10-15%-ով գերազանցելու է նախորդ տարվա ցուցանիշը: 2024թ. խաղողի համախառն բերքը մոտ 196 հազ. տոննա է եղել:

Էկոնոմիկայի նախարարությունը յուրաքանչյուր տարի իրականացնում է խաղողի մթերման ծավալների մոնիտորինգ: 2025թ. մոնիտորինգի շրջանակներում խաղող մթերող կազմակերպությունները տեղեկություններ են փոխանցել, որ պատրաստ են մթերել շուրջ 190 հազ. տոննա խաղող:

«Արդեն սկսվել են ընթացիկ տարվա խաղողի մթերումները և 2025թ. սեպտեմբերի 23-ի դրությամբ մթերվել է շուրջ 40 հազ. տոննա խաղող: Կոնյակի արտադրության նպատակով խաղողը մթերվում է 140-150 դրամով: Խաղողի գինեմետ սորտերի մթերումները դեռևս չեն սկսվել: Ակնկալվում է, որ դրանք կմթերվեն համեմատաբար ավելի բարձր գներով»,- «Հետք»-ին հայտնում է Էկոնոմիկայի նախարարության գլխավոր քարտուղար Հայկազ Նասիբյանը:

Նշենք, որ այս տարի խաղողի մթերման պատրաստակամություն է հայտնել 52 կազմակերպություն:

Հայաստանում խաղող արտադրվում է հիմնականում 8 մարզում: 2024թ. առաջատարները Արմավիրի և Արարատի մարզերն են՝ համապատասխանաբար՝ 88,8 և 81,4 հազ. տոննա խաղողի բերքով: Ամենաքիչ խաղող արտադրվել են Սյունիքի Լոռու և Կոտայքի մարզերում, ընդհանուր՝ 1000 տոննա: Այս տարվա ակնկալվող բերքն էլ աշխարհագրորեն շատ չի տարբերվելու:

Երևանի կոնյակի գործարանի հանրային կապերի պատասխանատու Զարուհի Սարիբեկյանը «Հետք»-ին փոխանցեց, որ այս տարի գործարանը կգնի շուրջ 28 հազ. տոննա խաղող` յուրաքանչյուր կգ-ի դիմաց վճարելով 140 դրամ։ Գինը նույնն է, նախորդ տարի ևս 140 դրամ է եղել:

«Մատակարարված խաղողի դիմաց վճարումները կիրականացվեն խաղողն ընդունելուց 3-4 աշխատանքային օրվա ընթացքում՝ գումարն ընկերության կողմից խաղողագործների համար հատուկ բացված բանկային հաշվին փոխանցման եղանակով»,- ասում է Զ. Սարիբեկյանը:

«Վեդի-Ալկո» ընկերությունը ևս խաղողը մթերում է 140 դրամով: Օրական ընդունում է մոտ 600 տոննա խաղող:

Էկոնոմիկայի նախարարությունից հայտնում են, որ հաշվի առնելով ակնկալվող բերքի ծավալը և մթերման պատրաստակամություն հայտնած կազմակերպությունները՝ այս տարի խաղողի մթերումների հետ կապված խնդիրներ չեն առաջանա:

«Միաժամանակ քննարկումների արդյունքում խաղող մթերող կազմակերպությունները հայտնել են, որ վարկային ծանրաբեռնվածության պատճառով ազատ գրավի խնդիր ունեն: 2025թ. խաղողի մթերումներ իրականացնելու նպատակով լրացուցիչ վարկային միջոցներ ներգրավելու և մթերված բերքի արժեքը ժամանակին վճարելու համար խնդրել են տրամադրել բյուջետային երաշխիք: Նախարարության կողմից մշակվել և վարչապետի աշխատակազմ է ներկայացվել բյուջետային երաշխիքի տրամադրման վերաբերյալ Կառավարության համապատասխան որոշումների նախագծեր»,- հայտնում է Էկոնոմիկայի նախարարության գլխավոր քարտուղար Հայկազ Նասիբյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ նախարարության ունեցած տեղեկություններով, խաղող մթերած գործարաններն ամբողջությամբ մարել են խաղողագործների նկատմամբ ունեցած պարտքերը:

Նախարարության պաշտոնյայի խոսքով՝ մթերված գյուղատնտեսական հումքի դիմաց վճարումները կարճ ժամկետում կատարելուն նպաստում է «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» օրենքով նախատեսված դրույթը, ըստ որի՝ գյուղատնտեսական արտադրանք ձեռք բերող տնտեսվարող սուբյեկտի կողմից վճարումները պետք է կատարվեն մթերումից հետո՝ 30 օրվա ընթացքում: Հաջորդող 30 օրվա ընթացքում չվճարած յուրաքանչյուր օրվա համար վճարվում է տուգանք խաղող վաճառողին, իսկ 60 օրվա ընթացքում չվճարելու դեպքում՝ կիրառվում են պատասխանատվության միջոցներ:

Հիշեցնենք, որ նախորդ տարիներին խաղողագործներին տարիներով չէին վճարում մթերած խաղողի գումարները: Արմավիրի մարզի գյուղացիները ստիպված քանդում էին խաղողի այգիները: