«Գորիսի մամուլի ակումբը», Գորիսի կանանց զարգացման «Ռեսուրս կենտրոն» հիմնադրամի հետ համատեղ, «Համագործակցությունը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության միջոց» ծրագրի շրջանակներում ինտերակտիվ բեմադրության միջոցով անդրադարձավ Մարդու իրավունքներին, մասնավորապես` «Երեխայի իրավունքները» թեմային:

Ուսուցողական այս ինտերակտիվ բեմադրությունը տեսնելու էին եկել Գորիսի բոլոր հանրակրթական դպրոցներից աշակերտներ, ուսուցիչներ, ծնողներ: Երեխայի իրավունքների պաշտպանությունն ընտանիքում (Դժվար դաստիարակվող երեխաների դաստիարակություն) /Հոդված 13 /, Երեխայի կրթության իրավունք /Հոդված 11 /, Երեխայի պատվի և արժանապատվության պաշտպանության իրավունք /Հոդված 22/. այս հոդվածների հիման վրա էլ պատրաստվեց ինտերակտիվ բեմադրություն, որը ներկայացվեց Գորիսի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանական կազմի ուժերով: 

Ձևաչափն այսպիսին էր. յուրաքանչյուր բեմադրությունից հետո աշակերտները ներկայացան, իրենց ընկալմամբ, դրական և բացասական կողմերն անմիջապես նկատելով՝ արտահայտեցին իրենց կարծիքները վեր բարձրացրած հարցերի շուրջ: 

Հոդված 13-ի հիման վրա բեմադրված ներկայացումից հետո աշակերտներին տրվեց հետևյալ հարցը. «Երեխաների դաստիարակման գործում ճի՞շտ եք համարում ծեծի մեթոդը»: Ոմանց համար ընդունելի էր, ոմանց համար՝ ոչ: Թիվ 4 ավագ դպրոցի աշակերտուհի Սեդա Մկրտչյանի կարծիքով` երբեք չի կարելի բռնություն գործադրել երեխաների վրա. «Ես չեմ կարծում եմ, որ դա ճիշտ լուծում է դաստիարակության հարցում: Երեխան նուրբ հոգեբանություն ունի, նրա հետ պետք է շատ զգույշ վերաբերվել»: 

Իսկ Ռոմա Հայրապետյանի համար էլ ծեծն ընդունելի է միայն որոշ դեպքերում, բայց նա ևս կարծում է, որ երեխայի հետ ավելի լավ է խոսել, բացատրել: Քննարկումից հետո բոլորը եկան այն եզրակացության, որ ծեծը դաստիարակելու մեթոդ չէ, որ երեխաներին չպետք է բռնության ենթարկել. պետք է հոգեբանորեն մոտենալ նրանց հուզող հարցերին ու խնդիրներին:

Այլ արձագանքներ եղան կրթության իրավունքի մասին բեմադրությունը դիտելուց հետո: Բեմադրության հիմնական թեման աղքատ և հարուստ, ֆիզիկապես առողջ և սահմանափակ կարողություններով երեխաների նկատմամբ վերաբերմունքն էր: Այս քննարկման ժամանակ դահլիճը երկպառակտվեց: Ոմանց կարծիքով՝ այսօր փողն ու «մեջքը» շատ բան են որոշում ուսման մեջ, մնացածի համար էլ առաջնայինը գիտելիք ունենալն է, որը չես կարող գնել փողով: 

Լավատես աշակերտները կարողացան փաստարկներով ապացուցել, որ 21-րդ դարում որակյալ կրթությունը էական նշանակություն ունի, և ամեն ոք, անկախ բոլոր հանգամանքներից, իրավունք ունի լիարժեք կրթություն ստանալ ցանկացած կրթօջախում: 

Աշակերտները, օգտվելով իրենց արտահայտվելու իրավունքից, հարց ու պատասխանի, քննարկման, կարծիքների փոխանակման միջոցով ևս մեկ անգամ համոզվեցին, որ ոչ ոք չի կարող խախտել իրենց հիմնարար և ձեռքբերովի իրավունքները: 

Վերջում էլ փոխանակեցին տպավորությունները: Աստղիկ Ղարագյոզյանի կարծիքով՝ բեմադրությունները շատ լավն էին, և իր համար ամենակարևորն այն էր, որ դրանք կյանքից էին վերցված: Ըստ նրա՝ ձևաչափն այնքանով էր լավ, որ աշակերտներին հնարավորություն տրվեց ոչ միայն դիտել, այլև արտահայտվել: «Ողջունելի է այն փաստը, որ մենք առանց կաշկանդվելու բարձրաձայն արտահայտվեցինք, կիսվեցինք մեր մտքերով, որն էլ, բնականաբար, նպաստում է, որ մենք ոչ միայն հղկենք մեր խոսքը, այլև չվախենանք քննադատություններից: Իսկ նմանատիպ բեմականացումների շնորհիվ մեր իրավունքներն ավելի լավ ենք իմանում ու ընկալում»,- ասում է նա: 

«Եթե անկեղծ՝ ինձ թվում էր, թե տեսնելու եմ սովորական մի ներկայացում, բայց ստացվեց հակառակը: Այն, որ մեզ՝ աշակերտներիս, հնարավորություն տրվեց նաև արտահայտվելու, կարծիքներ փոխանակելու, ինձ համար միջոցառումն ավելի հետաքրքիր դարձրեց: Կցանկանամ՝ նմանատիպ բեմադրություններ էլի լինեն»,- մեզ հետ զրույցում անկեղծացավ Գորիսի թիվ 5 հանրակրթական դպրոցի աշակերտուհի Արփի Գալստյանը: 

Մարիամ Մաթևոսյան

Գորիս