Քաղաքացիների ազատ տեղաշարժվելու իրավունքն ամրագրված է  Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, հետևաբար այդ իրավունքի իրականացման համար քաղաքացիները պետք է ապահովված լինեն ինչպես միջքաղաքային, այնպես էլ ներքաղաքային երթուղիների փոխադրամիջոցներով: Այնինչ հանրապետության 4-րդ խոշոր քաղաքում՝ Էջմիածնում մենք չենք տեսնում ներքաղաքային երթուղիներ: ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունում այս մասին տեղյակ են: Տրանսպորտի վարչության պետի տեղակալ Դավիթ Մելքոնյանն ասում է. «Պատասխանատվությունն Էջմիածնի քաղաքապետարանինն է: Քաղաքի ներքին երթուղիների կազմակերպման հարցերով զբաղվում են  քաղաքապետարանները»:

Էջմիածնում մինչ այժմ չձևավորված ներքաղաքային երթուղիների հանգամանքը կարող էր բացատրվել այն հնարավոր պատճառաբանությամբ, թե երթուղիների ստեղծումը  տնտեսական առումով ձեռնտու չէ, այսինքն` այն ընկերությունները, որոնք իրենց վրա կվերցնեն ներքաղաքային երթուղիները  տրանսպորտոյին միջոցներով ապահովելու և այդ տրանսպորտային միջոցներով քաղաքացիների տեղափոխությունը կատարելու  գործը, ավելի շատ գումար կծախսեն, քան կաշխատեն: Սա հնարավոր պատճառաբանություններից մեկը կարող էր լինել, եթե հաշվի չառնեինք մի «բայց». ըստ կարգի՝ քաղաքի տրանսպորտի հարցերով առաջինը սկսում է զբաղվել քաղաքապետարանը. նախ՝ երթուղիներն է մշակում, ապա՝ հայտարարում մրցույթներ: Մրցույթում որոշվում են հաղթող ընկերություններն ու անցնում գործի: Վերջին անգամ ե՞րբ է  Էջմիածնի քաղաքապետարանը երթուղիներ կազմել ու մրցույթ հայտարարել,  որին  մասնակցելու և շահելու ցանկություն չի ունեցել ոչ մի ընկերություն: Տրանսպորտի և կապի նախարորությունում ասում են` նման փորձեր ամենայն հավանականությամբ եղել են, իսկ ահա ե՞րբ` չեն հիշում:

Քաղաքը հանրային տրանպորտով  ապահովելու գործում  քաղաքապետարանի անգործությունն ավելի անհասկանալի է դառնում, երբ պարզվում է, որ  քաղաքապաետարանին վերապահված աշխատանքները գրեթե ծախսեր չեն պահանջում: Դավիթ Մելքոնյանն ասում է. «Այստեղ միակ պահանջը հայտարարությունն է «Հայասատանի Հանրապետություն» օրաթերթում,  սեփական ինտերնետային կայքէջում, ինչպես նաև կառավարության պաշտոնական հայտարարությունների կայքէջում: Ծախսը երևի թե միայն դրանով է պայմանավորված:  Կառավարության պաշտոնական հայտարարությունների կայքէջում հայտարարություն տեղադրելը,  ինչքան գիտեմ, անվճար է, իսկ «Հայսատանի Հանրապետությունում»  որոշակի գումար պետք է վճարվի»:

Ներքաղաքային երթուղիների շահագործման ձեռնտու չլինելու պատճառաբանությունն անհիմն  է դառնում ևս մի փաստարկով. մարզում Արմավիր քաղաքն արդեն ունի ներքաղաքային ցանցի ձևավորման հաջողված փորձ: Արմավիրը Էջմիածնից փոքր է գրեթե 4-5 անգամ, իսկ այնտեղ ամեն օր քաղաքացիներին սպասարկում են շուրջ 10 երթուղիներով: Ստացվում է 32000 բնակչությամբ Արմավիր քաղաքում ներքաղաքային երթուղիներն աշխատում են, իսկ 51000 բնակչությամբ Էջմիածնում չեն կարող աշխատել: Այս համեմատությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ Էջմիածնում կամ չեն ցանկանում ստեղծել ներքաղաքային երթուղիներ,  կամ չեն կարողանում  մշակել ճիշտ երթուղիներ:  «Այստեղ մի քիչ աշխատանքի խնդիր կա` արդյունավետ երթուղային ցանցի ձևավորման խնդիր: Երթուղին պետք է տնտեսապես հիմնավորված լինի: Պետք է համապատսխան ուղևորահոսք լինի, որ ձևավորվի երթուղին, այսինքն` մի քիչ տարբեր տիպի շեղումների հետևանքով կարելի է ձևավորել երթուղի, որը կլինի  տնտեսապես հիմնավորված և հետաքրքրություն կներկայացնի փոխադրումներ իրականացնող կազմակերպության կողմից ներգրավելու համապատասխան տրանսպորտային միջոցներ և մասնակցելու մրցույթին»,- ասում է Մելքոնյանը:

Էջմիածինն  ունի  2 տասնյակ միջնակարգ դպրոցներ, երաժշտական, մարզական դպրոցներ, գրադարաններ, պոլիկլինիկա, 4 հիվանդանոց, կապի հանգույց, էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ և քաղաքացիներ, որոնք իրենց քաղաքում աշխատանքի, դասի գնալու համար ստիպված են լինում օգտվել տաքսիների ծառայությունից՝ ամեն անգամ վճարելով առնվածն 600 դրամ` միայն մեկ ուղղության համար: Եթե սրան   գումարենք նաև  վերադարձի արժեքը, ստացվում է` ամեն էջմիածնեցի իր քաղաքի մի կետից մյուսը տրանսպորտային միջոցով  տեղափոխվելու, ապա վերադառնալու համար ծախսում է առնվազն 1200 դրամ: Թանկ չէ՞....  այն դեպքում, երբ մայրաքաղաքի մի ծայրից մյուսը կարելի է  գնալ-գալ ընդամենը  200 դրամով: Գուցե ժամանա՞կն է հարցին վերաբերվել լրջորեն:

Անահիտ Դարբինյան