Հետքի» հարցերին պատասխանում են «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի» ընկերության գլխավոր տնօրեն Հրաչ Ջաբրայանը եւ վարչական տնօրեն Վահե Վարդանյանը

 Ի՞նչ վիճակում են հանքի աշխատանքները: Ինչպե՞ս կգնահատեք:

Հրաչ Ջաբրայան -Բավականին բարելավում է նկատվում: Վերջին 20-25 օրվա կտրվածքով՝ հիմնարկը սկսել է իր պլանը գերազանցել: Երկու տարի է, ինչ տնօրեն եմ. այդ ժամանակահատվածում առաջին անգամ մենք գերազանցում ենք մեր պլանները: Վերջին 25 օրվա կտրվածքով՝ մեր պլանները գերազանցել ենք մոտավորապես 7%-ով:  Բնականաբար, դա լավ ցուցանիշ է մեզ համար:

Այսինքն` արդյունահանումն ավելացել է:

Ավելացել է, այսինքն՝ նախատեսված ծրագրից ավել ենք արդյունահանել վերջին 25 օրվա ընթացքում:

Բաց հանքում շարունակու՞մ  եք ուսումնասիրություն կատարել:

Ճիշտն ասած՝ հույս ունեինք, որ այս տարվա մայիսին բաց հանքի համար որոշում կկայացնեինք, որովհետև հետախուզության արդյունքների մեծ մասը պատրաստ է: Բայց, ըստ երևույթին, մի քիչ պետք է հետաձգենք, երևի սեպտեմբերին նոր պատրաստ կլինենք կողմնորոշվելու՝ արդյոք հնարավոր է բաց հանք ունենալ, թե ոչ: Ոչ թե որոշենք, որ պիտի ունենանք կամ ոչ, այլ արդյոք հնարավոր է ունենալ: Որովհետև ուսումնասիրված պաշարները մինչ օրս այդքան էլ հրապուրիչ չեն: Եվ այդքան մեծ ծախսերը, հնարավոր է, չարդարացնեն բաց հանք ունենալը:

Այսինքն՝ բաց հանք ունենալը ավելի՞ թանկ է:

Ոչ թե ավելի թանկ է, այլ քանի որ մենք նոր պետք է բացենք այդ հանքը, մեզ նվազագույնը 80 մլն դոլար է անհրաժեշտ՝ ամենափոքր չափանիշներով հաշված:

Իսկ եթե բաց հանքը մի քիչ մեծացնենք, արդեն մոտ 300 մլն դոլարի հարց է առաջանում. հաշվարկվում է նոր պոչամբար, հավանաբար նաև նոր ֆաբրիկա… Բայց այդ քայլը կանենք միայն այն դեպքում, եթե պաշարը հարուստ և արդարացուցիչ լինի: Այսօրվա դրությամբ չենք կարող ասել` բաց հանք լինելու՞ է, թե՞ ոչ, որովհետև չգիտենք` պաշարները կարդարացնե՞ն բաց հանք ունենալը, թե՞ ոչ:

Պաշարները  դեռ վերջնականապես ուսումնասիրվա՞ծ չեն:  

Մեծամասնությունն ուսումնասիրված է: Եվ այդ ուսումնասիրվածների արդյունքը դեռ այդքան էլ հրապուրիչ չէ: Պետք է ամբողջությամբ ուսումնասիրենք, բայց ներկայումս չենք կարող անել դա, որովհետև նախ լիցենզիայի հարց կա: Բնապահպանության և էներգետիկայի նախարարությունը ուշացրեց մեր լիցենզիան. դեռ չեն տրամադրել: Բնականաբար, առանց լիցենզիայի մենք չենք կարող հետախուզության աշխատանքներ կատարել: Այդ պատճառով այս մի քանի օրվա ընթացքում պետք է դանդաղեցնենք մեր հետախուզական աշխատանքների ընթացքը: Բացի այդ, վերջին շրջանում հիմնարկը բավական վնասով է աշխատել, իսկ հետախուզության աշխատանքները լուրջ ծախսեր են պահանջում: Մոտավորապես, մեր հաշվարկով՝ ամսական կտրվածքով կարող է մինչև 6-700 հազար դոլար արժենալ հետախուզությունը: Այսինքն՝ տարեկան մոտ 8-10 միլիոն դոլար ծախսի հարց է առաջանում: Չենք կարող անել, որովհետև հիմնարկը շահաբեր չի եղել նախկինում:

Մենք սկսել ենք մեր ծրագրերն իրականացնել, իրավիճակը բարելավել ընդհանրապես և մեր հիմքերը դնել որպես ուժեղ հիմնարկ, որպեսզի մտածենք ընդլայնման, նաև՝ բաց հանքի մասին:

Իսկ հնարավո՞ր է, որ բնապահպանության նախարարությունը լիցենզիա չտա:

Վերջնական որոշումը իրենցն է, բայց նախնական պայմանավորվածություն կա, որ լիցենիզիան պետք է տրվի: Անցյալ տարի նոր օրենք ընդունվեց, որ քեզ պատկանող չօգտագործվող տարածքի 50 տոկոսը պետք է վերադարձնես կառավարությանը: Մենք ունեինք 350 քառակուսի կմ տարածքի լիցենզիա և, բնականաբար, այդ բոլորը դեռևս չէինք օգտագործում: Օրենքի համաձայն՝ 175 քառակուսի կմ-ը վերադարձրինք կառավարությանը այն համաձայնությամբ, որ հետագայում կվերադիմենք և լիզենզիա կվերցնենք հետախուզությունը շարունակելու համար:

Այդ համաձայնությունը մենք ունեինք, բայց այնպես է ստացում, որ ուշացնում են:  Ենթադրում եմ, որ ներսում որոշ դժվարություններ կան: Կարող են լինել թղթաբանության հետ կապված դժվարություներ: Մենք հիմնավորումները տվել ենք նախարարությանը և սպասում ենք պատասխանի:

Վերջերս բանվորները դժգոհում էին աշխատավարձի վճարման կարգից,  հատկապես բոնուսների համակարգից : Ի՞նչ հանգուցալուծում ստացան այդ հարցերը:

1221 աշխատավոր ունենք: Նրանցից 20-30 բանվոր ահազանգում է ինչ-որ բանի մասին, որ, հնարավոր է, չի ներկայացնում ամբողջ հիմնարկի իրավիճակը: Կառավարության տվյալներով` Կապանը ամենաբարձր միջին աշխատավարձն ունի ամբողջ հանրապետության մեջ: Վերջին տվյալներով` միջին աշխատավարձը Կապանում 175,000 դրամ էր: Կապանի ամենամեծ հիմնարկը «Դինո Գոլդ»-ն է: Մեզ մոտ բանվորի միջին աշխատավարձը 239,000 դրամ է: Այսինքն` այստեղ մոտավորապես կրկնակին է՝ Հայաստանի միջին աշխատավարձի հետ համեմատած: Իսկ հանքի մեջ` ստորգետնյա պայմաններում, աշխատող բանվորների միջին աշխատավարձը 400 հազարի սահմաններում է:

Հիմա մենք ամսական արտադրության հետևյալ ծրագիրը ունենք. արտադրությունը տանք, թե չտանք՝ աշխատավորը ստանում է իր աշխատավարձը: Օրինակ` հանքի մեքենավարը ստանում է 220 հազար դրամ աշխատավարձ. նա իր պլանը տա, թե չտա, այդքան ստանում է: Հանքի ամսական պլանը 50,000 տոննա արտադրություն է: Մենք բոնուսի ծրագիր ներկայացրինք, որ եթե հանքը ամսական 45,000 տոննա, այսինքն` նույնիսկ հանքի պլանից ցածր հանքաքար տա, մենք կսկսենք աշխատողներին բոնուս վճարել: Վերջին 4-5 ամիսներին աշխատողներ ենք ունեցել, որ 1 միլիոնով տուն են գնացել` 8-9 հարյուր հազար դրամ աշխատավարձով: Բայց այդ մասին արձագանքող չկա: Իսկ այդ մի քանի բանվորները, որ իրենց պլանները չեն իրականացրել և բոնուս չեն ստացել, որոշել են գնալ, մի քանի լրատվամիջոցների, ՀԿ-ների դիմել և արձագանքել:

Փետրվարին 35,000 տոննա հանքաքար տվեց հանքը: Ո՞նց կարող ես այդպիսի ամսվա մեջ բոնուս վճարել: Այդ ժամանակ որոշ աշխատավորներ նեղացան, թե ինչպես է, որ հունվարին բոնուս ստացան, փետրվարին չեն ստանում: Չես կարող վնասով աշխատած ամսում բոնուս տալ. դա էր խնդիրը: Բայց նորմալ է. եթե մի քանի հոգի բողոքեցին, ես չեմ էլ մեղադրում իրենց, որովհետև գիտեմ, որ ժողովրդի կյանքը Հայաստանում ծանր է: Ես ազգականներ ունեմ Վանաձորում. մարդու տուն ես գնում, հազիվ է հասցնում օրվա հացը գնել:

Մենք ամեն ինչ անելու ենք, որ «Դինո Գոլդ»-ը միշտ ունենա ամենաբարձր միջին աշխատավարձը Հայաստանում: Եվ ես ասել եմ՝ ինչքան շահույթ կլինի, կեսը ժողովրդինն է:

Իսկ բնապահպանական ի՞նչ խնդիրներ ունի այժմ ընկերությունը:

Վահե Վարդանյան - Բնապահպանական խնդիրներ որպես այդպիսին չկան: Կան ընթացիկ բնապահպանական հարցեր, կառավարման խնդիրներ, որոնք մեր անընդհատ հետազոտման, ուշադրության տակ են: Ամենալուրջ ուշադրության տակ է մեր պոչամբարը (Գեղանուշի պոչամբար), որը բնապահպանական ռիսկերի տեսանկյունից ամենաբարձր ռիսկայնություն ունեցող տեղն է: Բայց մենք ունենք շրջանառու ջրամատակարարում, որը թույլ է տալիս նույնիսկ մեր հանքից դուրս եկող ջրերը լցնել այդ համակարգ ու նորից բերել, ֆաբրիկայով պտտեցնել: Այսինքն՝ արտանետումները հանքից նվազագույնի են հասցված: Իսկ պոչամբարից ընդհանրապես չունենք արտանետումներ:

2012թ. երեք անգամ վթար ենք ունեցել: Բոլոր վթարնեը եղել են պոչատարի վրա, ոչ թե պոչամբարի: Սա կարևոր է, որովհետև շատերը ասում են՝ պոչամբարն է, բայց դա պոչատարի տեխնիկական խնդիրն է եղել: Առաջին դեպքում տեխնիկական խնդիր է առաջացել, և արտահոսք է եղել. խողովակը ծակվել էր ու որոշակի քանակությամբ արտանետում եղավ` մոտ 80 խորանարդ մետր: Վերջին երկու դեպքերից մեկը նոյեմբերին եղավ, մյուսը՝ դեկտեբերին: Դեկտեմբերի դեպքը շատ հետաքրքիր ձևով է եղել. պարզ երևում էր, որ ինչ-որ մեկի կողմից արտաքին ազդեցությամբ եղած վթար է: Կոմպենսատորը պտուտակներով ձգված էր, դրանք լրիվ թուլացրած վիճակում էին, այսինքն` զգացվում էր, որ ինչ-որ մեկը ուզել է վնաս հասցնել:

Քրեական գործ հարուցվե՞լ է:

Դիմել ենք ոստիկանություն: Հիմա հետաքննության փուլն է, դեռ գործ չի հարուցվել: Ոստիկանությանը հանձնել ենք այն ինֆորմացիան, ինչ ունեինք:

Իսկ կասկածներ ունե՞ք:

Հրաչ Ջաբրայան-Դա ճիշտ ՎԶԵԲ-ի հետ հանդիպումից առաջ էր (Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկ): Մենք պետք հանդիպեինք նրանց հետ, և այդ դեպքը հանդիպումից մի քանի օր առաջ էր:

Վահե Վարդանյան-Դեկտեմբերի այդ վթարից հետո մտածեցինք, որ նախորդ՝ նայեմբերին տեղի ունեցած վթարն էլ կարող է արտաքին ազդեցությամբ եղած լինել: Բայց այն ժամանակ մենք չէինք պատկերացնում, որ ինչ-որ մեկը որևէ ձևով ազդած լիներ, այդ պատճառով չբարձրաձայնեցինք: Պտուտակը անհասկանալի ձևով թռել էր փականից: Շատ հնարավոր է, որ այդ դեպքում էլ փականի վրա ինչ-որ մեկը ինչ-որ ձևով ազդած լինի: Ոչ մի անգամ մենք էդպիսի վթարներ չենք ունեցել:

Մանավանդ երրորդ դեպքը շատ կասկածելի պայմաններում է եղել: Առաջին հերթին բնապահպանական տեսչության ներկայացուցիչներ ենք կանչել, եկել, տեսել են, արձանագրել են այն, ինչ եղել էր: Ակտ են կազմել:

Որքա՞ն եք վճարել:

Վահե Վարդանյան -Հստակ չեմ հիշում, առաջինը՝ մոտ 7 մլն 3 հարյուր հազար, երկրորդը 2 մլն 8 հարյուր հազար էր, իսկ երրորդը՝ 2 մլն 4800:

Բնապահպան ակտիվիստների հետ կոնֆլիկտը հնարավոր չէ՞ր այլ կերպ լուծել ու դատարան չմտնել:

Հրաչ Ջաբրայան - Հնարավոր էր: Ես Եղիայի հետ կապվեցի Ֆեյսբուքով, ներկայացրի ինձ (ես այդ նամակները տրամադրել եմ նաև դատարանին), խնդրեցի նրան ինձ հեռախոսահամար տրամադրել, որ իր հետ կապվեմ: Գրեցի, որ եթե նախընտրի, կարող եմ ես իմ համարը տալ, ինքը ինձ  հետ կապվի:

Եղիան պատասխանեց, որ զբաղված է, խառն է, ինքը ինձ հետ կկապվի, և այդպես էլ չկապվեց: Ես մեր իրավաբաններին ասացի, որ հրավիրեն նրան մեզ մոտ, և թող նա ասի, որ իր ասածները իրականություն չեն: Ես ընդհանրապես իսկական բնապահպան ակտիվիստների աշխատանքը քաջալերում եմ, որովհետև, ի վերջո, ես էլ հայ եմ, մտահոգված եմ մեր երկրի իրավիճակով: Բայց ծայրահեղների գաղափարակիցը չեմ:

Մեր իրավաբանները կանչեցին Եղիային, համաձայնել էր հանդիպել: Բայց  փոխանակ մենակ գալու, մի քսան հոգու հետը բերել էր: Ես այդտեղ չէի, մեր իրավաբաններն են պատմում: Այստեղ սկանդալ են սարքել ագրեսիվ մոտեցումով, բայց, ի վերջո, մեր իրավաբանը ասաց, որ Եղիան համաձայնվեց 48 ժամվա ընթացքում ճշտել իր աղբյուրների հետ, որ եթե իսկապես այդպիսի բան չի եղել, ներողություն խնդրի և ասի, որ հայտարարությունը սխալ էր: Եղիան գնաց և այդպես էլ չպատասխանեց:

Մենք սպասեցինք, օրենքը մեզ տալիս է 30 օր ժամանակահատված: Մինչև 28-րդ օրը սպասեցինք: Պատասխան չստացանք, դատի տվեցինք: Նույնիսկ այսօր Եղիան թող գա և ասի, որ սխալվել է, որ հիմք չունեցող հայտարարություն է արել, ես հայցը վերցնեմ դատարանից: Այսնիքն` Եղիա Ներսիսյանի դեմ հարց չկա, ընդհակառակը՝ ես ողջունում եմ իր աշխատանքը, եթե ճիշտ աշխատի: Բայց այստեղ քաղաքականություն են խաղում: Ես գնացել էի Պռոշյանի գյուղապետ Հրաչ Մուրադյանի թաղմանը, նա իմ լավ ընկերն էր: Բնապահպան ակտիվիստները ի՞նչ գործ ունեին այդտեղ: Եկան, մոտեցան, արհամարհեցին. նրանք էդպես մասնակցեցին Հրաչի հուղարկավորությանը: Ես ուզում եմ իմանալ` նրանք քաղաքակա՞ն շարժում են, հակահանրապետակա՞ն շարժում են, ի՞նչ են: Եթե բնապահպան են, թող զբաղվեն բնապահպանական հարցերով: Եթե  հակառեժիմ շարժում են, թող չներկայանան որպես բնապահպաններ և թիրախ դարձնեն հիմնարկների, որոնք բացահայտ թափանցիկ աշխատում են: Վաղը թող Եղիան վեր կենա, ասի, որ սխալվել է, իրեն սխալ ինֆորմացիա են տվել, այդպիսի բան չի եղել, ես հայցը հետ կվերցնեմ: Մի հատ էլ իրեն կհրավիրեմ «Դինո Գոլդ», հանքը ցույց կտամ, աշխատավորների հետ թող շփվի, անձամբ թող հարցնի աշխատավորներին՝ իրենց վրա էլեկտրաշոկ օգտագործու՞մ են, թե՞ ոչ: Թող հարցնի բանվորներին՝ իրենք ստրու՞կ են այստեղ, թե՞ ոչ:

Երբ առաջին անգամ այդ աղմուկը լսեցի, ես անձամբ եմ գնացել հանք, հարցրեցի տղերքին, թե նման բան պատահե՞լ է «Դինո Գոլդ»-ում: Ասացին` չէ, ո՞նց կարող են էլեկտրաշոկ օգտագործել աշխատավորի վրա:

Մեզ էլ են ժամանակին տեղեկացրել, որ անվտանգության համար գործարանը ցանկացել է գնել էլեկտրաշոկեր:

Ճիշտ է: Ինձ նախորդող տնօրենից առաջ եղած տնօրենը ցանկություն է հայտնել, որ էլեկտրաշոկեր ձեռք բերեն գողերի դեմ օգտագործելու համար: Բայց երբ որ մեր գլխավոր գրասենյակի տնօրենը այցելում է «Դինո Գոլդ», ասում է, որ այդպիսի բան չի կարելի անել: Եվ այդպես էլ էլեկտրաշոկ չեն գնում:

Մենք ստուգել ենք մեր պահեստի թղթերը: Ինչ որ մեզ մոտ պահեստ է մտնում, գրանցվում է: Երբեք այդպիսի բան չի եղել, որովհետև մեր արժեքներով նույնիսկ գողի դեմ դու չես կարող էլեկտրաշոկ օգտագործել: Շշուկը այդտեղից է սկսել: Նախկին տնօրենը մտադրություն է ունեցել ձեռք բերել գողերի դեմ պայքարելու համար, բայց դա իքնին սխալ քայլ է արդեն:

Ես սփյուռքում ծնված, Կանադայում սովորած տղա եմ և այդպիսի բաներ որ լսում եմ, ջղերիս վրա ազդում է: Ո՞նց կարող ես մարդկանց հետ էդպես վարվել:

Մեր հանքը միակ ստորգետնյան հանքն է ամբողջ Հայաստանում, որ ստորգետնյա ապաստարան ունի: Օրենքը չի պահանջում, որ ստորգետնյա ապաստարան ունենա: Մենք ունենք, և մեր աշխատողները վթարի պահին կարող են օրերով թաքնվել. այդտեղ կա թթվածին, խտացված նյութեր, շնչելու գործիքներ և այլն: Մենք դրա վրա հազարավոր դոլարներ ենք ծախսել: Վերջին 3 տարվա ընթացքում բնապահպանության վրա ծախսել ենք մոտ 7,5 մլն դոլար, անվտանգության ուսուցումների վրա՝ մոտ 2 մլն դոլար, անվտանգության ապրանքների վրա՝ մոտ 5 մլն դոլար, սոցիալական ծրագրեր վրա` մոտ 1,5 մլն դոլար: Եթե Կապանի օդակայանը բացվի, խոստացել ենք 500 հազար դոլար նվիրել:

Որտեղ էլ հանքով զբաղվես, բնության հետ հարց ունես՝ կլինի պոչամբար կամ պոչատար: Բայց երբ ընդունում ես, որ հանքարդյունաբերությունը ստեղծում է խնդիրներ և դրանց առաջ ես կանգնում, ամենաչնչին չափով է լինում վնասը. դու կարող ես ճիշտ ձևով աշխատել:

Ես բնապահպան ակտիվիտներին դեմ չեմ: Բայց մենք ամեն ինչ անում ենք, որ միջազգային չափանիշներով այստեղ աշխատենք: Եկողը ասում է, որ մեր պոչամբարը միջազգային չափանիշներին համապատասխանում է: Երբ որ Արծվանիկի նախկին պոչամբարը ռեկուլտիվացիա արեցինք, ասացին, որ միջազգային ստանդարտներից էլ գերազանցված է:

Ո՞ր կազմակերպություններն են պոչամբարի վիճակը միջազգային չափանիշներից բարձր գնահատել:

Վահե Վարդանյան -Պոչամբարի հետ կապված մենք կայունության չափանիշներն ենք ստուգել: Golders Associates կազմակերպությունն է ստուգել: Նրանք մեր պոչամբարը որպես այդպիսին համարում են անվտանգ, բայց որոշակի ամրապնդման աշխատանքներ են մեզ առաջարկել, որ մենք պատրաստվում ենք անել: Պոչամբարն այս պահի դրությամբ ապահով է:

Բնապահպաններին խորհուրդ կտայի ոչ թե բարձրագոչ հայտարարություններ անել, այլ եթե իսկապես Հայաստանի մասին մտահոգվում են, մեզ, մեր աշխատաոճը վերցնեն որպես օրինակ և ցույց տան ուրիշներին:

Ինչո՞ւ ակտիվիստներին չեք հրավիրում գործարան:

Հրաչ Ջաբրայան - Մենք պատրաստակամ ենք ակտիվիստներին գործարան հրավիրել: Բայց նրանք մի քիչ պետք է փոխեն իրենց մոտեցումը:

Գուցե հանդիպումից հետո փոխե՞ն մոտեցումը:

Եռամսյակը մեկ մենք հանդիպումներ ենք ունենում տեղացի և Երևանից հրավիրված ՀԿ-ների և լրագրողների հետ: Հանդիպումը ղեկավարում եմ ես: Այդ ժամանակ արծարծում ենք ընդհանրապես ամբողջ հիմնարկին վերաբերող հարցեր և պատասխաններ ենք տալիս լրագրողներին ու լսում նրանց առաջարկները: Ասում ենք` եթե լավ գաղափարներ ունեն, թող առաջարկեն, մենք էլ կիրագործենք:

Եթե ես իմանամ, որ ակտիվիստներն այստեղ գալով սկանդալ չեն սարքի,  իրենց էլ կհրավիրեմ:

Բայց ի՞նչ սկանդալ պիտի սարքեն:

Ժողովրդին փորձեն հորդորել, գոռալ, կանչել, արհամարհել:

Դատարանի մոտ քայլում էի, բնապահաններից մեկը եկավ թքեց, հիմա չգիտեմ՝ փորձում էր վրա՞ս թքել, եթե մարդկային այդ պարզ արժեքները չունեն… Նրանք ինձ չեն էլ ճանաչում, ոչ գիտեն՝ որտեղ եմ ծնվել, ոչ գիտեն` ժողովրդիս համար ինչ եմ անում կամ ինչ եմ արել նախկինում, որտեղից եմ եկել, ընտանիքս ուր է, ոչ մի բան չգիտեն: Ինչու՞ պիտի գաս, ինձ վրա փորձես թքել. նրա համար, որ հանքարդյունաբերության հետ հա՞րց ունես, ես էլ այդ հիմնարկի տնօրե՞նն եմ: Այսինքն` եթե այդ մարդկային պարզ արժեքները չկան, ես ինչպե՞ս իրենց հրավիրեմ այստեղ: Թող Եղիան ասի, որ հնարավոր է` ինքը սխալվել է, փաստ չկա, ինքը պատրաստ է աշխատակցելու «Դինո Գոլդի» հետ, հաջորդ օրը ես իրենց հրավեր կտամ:

Բոլորով թող գան հիմնարկ, իրենց կտանենք հանք, ֆաբրիկա, պոչամբար,  պոչատարը ցույց կտանք: Իրենց աչքով թող տեսնեն, թե «Դինոյի» ջուրը ուր է գնում, գետով հոսող ջուրը որտեղից է գալիս: Կծանոթանանք միմյանց մոտեցումներին, կհասկանանք՝ արդյո՞ք իսկապես մեր արժեքները տարբեր են: Երեկ դատարանի առջև վարկաբեկեցին` ասելով, որ հայրենասիրությունը ազգային հերոսի հուղարկավորությանը գնալով չի որոշվում: Ես իրենց հարց եմ ուղղում՝ իրենցից քանի՞սն են Հրաչ Մուրադյանին ճանաչում: Ես 22 տարի է՝ գիտեմ Հրաչին, իսկ իրենք ինչի՞ էին եկել Հրաչի գերեզմանին: Նախ՝ իմ տունը Պռոշյանում է, նա իմ գյուղապետն էր: Բացի այդ, նա Շուշիի գումարտակում ծառայող տղաներից էր: Արդյոք դուք ի՞նչ գիտեք դրա մասին, ինչո՞ւ այդպես վարկաբեկել, այսինքն` այդպիսի մարդկանց հետ դու չես կարող շփվել:

Պիտի մոտեցումը մի քիչ լուրջ լինի, պիտի հայհոյանք ու արհամարհել չլինի, պիտի անձնական վիրավորանքներ չլինեն: Եթե պրոֆեսիոնալ մոտենան, թող գան, «Դինո Գոլդ»-ի դռները բաց են, ցանկացած այցելուի առջև բաց է, թող գան, տեսնեն. եթե ինչ-որ սխալներ տեսնեն, թող մեզ առաջարկներ ներկայացնեն, թե ինչպես մենք այդ սխալները կարող ենք ուղղել: Պատրաստակամ ենք, որովհետև մենք էլ, ի վերջո, մարդ արարած ենք, որևէ մեկը այս հիմնարկի մեջ չի կարող ասել, որ ամեն ինչ գիտի, սկսած ինձնից:  

Լուսանկարը՝ Հրաչ Ջաբրայանի ֆեյսբուքյան էջից