Այն, որ հունիսի 1-ը երեխաների պաշտպանության օրն է, ամենևին չի նշանակում, որ միայն այդ օրը պետք է պաշտպանել նրանց: Սա պարզապես հիշեցում է, որ երեխաները պաշտպանության կարիք ունեն մշտապես: Ընդ որում, դեռ չծնված երեխան նույնպես պաշտպանության կարիք ունի: ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համատեքստում սա կարելի է դիտարկել որպես մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելում: 

ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մորից երեխային վարակը կարող է փոխանցվել հղիության ընթացքում, ծննդաբերության ժամանակ և նորածնին կրծքով կերակրելիս: Հղիության ընթացքում ՄԻԱՎ-ը կարող է պտղին փոխանցվել, երբ ընկերքը բորբոքված կամ վնասված է: Ծննդաբերության ժամանակ երեխան վարակվում է ծննդաբերական ուղիներով անցնելիս մոր արյան, հեշտոցային արտազատուկների հետ շփման կամ դրանք կուլ տալու միջոցով: Կրծքով կերակրվելիս նորածինը կարող է վարակվել անմիջականորեն կրծքի կաթի միջոցով կամ պտուկների, հարպտու­կային շրջանի մաշկի արյունահոսող վնասվածքներից  մայրական արյուն կուլ տալու  հետևանքով:

Որևէ կանխարգելիչ միջոցառում չիրականացնելու դեպքում ՄԻԱՎ վարակ  ունեցող մորից երեխային վարակի փոխանցման հավանականությունը տատանվում է 25-45%-ի սահմաններում, այսինքն` վարակվում է երեխաների գրեթե մեկ երրորդը: Մինչդեռ համալիր կանխարգելիչ միջոցառումների շնորհիվ հնարավոր է մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման հավանականությունը նվազեցնել մինչև 1-2%:

Մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելման բաղադրիչներն են` հղիության ընթացքում մոր կողմից հակառետրովիրուսային դեղերի ընդունումը, հղիության 38-րդ շաբաթում կեսարյան հատման ճանապարհով ծննդալուծումը, ծնվե-լուն պես հակառետրովիրուսային օշարակներով նորածնի 4 շաբաթյա կանխարգելիչ բուժումը, կրծքով կերակրելուց հրաժարումը: 

Արդյունավետ կանխարգելման կարևոր նախապայմաններից է հղի կնոջ մոտ ՄԻԱՎ վարակի վաղ հայտնաբերումը: Դրա համար անհրաժեշտ է, որ բոլոր հղիներն անցնեն ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտություն և խորհրդատվություն՝ հղիության հնարավորինս վաղ ժամկետում: Ցանկալի է այդ անել հղիության կապակցությամբ  կանանց կոնսուլտացիա առաջին այցելության ժամանակ:

Ցանկալի է, որ հղի կնոջ զուգընկերը ևս հետազոտվի ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ, անգամ այն դեպքում, երբ կնոջ հետազոտության արդյունքը լինի բացասական:  ՄԻԱՎ-ը կարող է չփոխանցվել յուրաքանչյուր սեռական հարաբերության ժամանակ: Դա նշանակում է, որ զուգընկերներից մեկի վարակված լինելու դեպքում մյուսի հետազոտության արդյունքը կարող է լինել բացասական:  Սակայն վարակված զուգընկերոջ հետ սեռական հարաբերությունները շարունակվելու դեպքում չվարակված զուգընկերը նույնպես կվարակվի ՄԻԱՎ-ով:

Երեխային ՄԻԱՎ-ից պաշտպանելու լավագույն ուղին այն է, որ ապագա ծնողները խուսափեն վարակից` պահպանելով ժուժկալություն մինչև ամուս­նությունը, զերծ մնալով թմրամիջոցների ներարկային գործածումից և օգտագործելով պահպանակ ռիսկային սեռական կապերի ժամանակ, երբ հայտնի չէ ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ զուգընկերոջ կարգավիճակը:

Նաև անհրաժեշտ է, որ երբևէ ռիսկային վարքագիծ դրսևորած անձինք ամուսնությունից կամ հղիություն ծրագրելուց առաջ անցնեն ՄԻԱՎ վարակի վերաբերյալ խորհրդատվություն և հետազոտություն իրենց կարգավիճակը ճշտելու համար, քանի որ շատ հաճախ հենց ապագա ծնողների` ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ իրենց կարգավիճակի մասին անտեղյակությունն է դառնում երեխայի վարակման պատճառ:

ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտվելու կարիք ունեն նրանք, ովքեր երբևէ օգտագոր­ծել են թմրա­մի­ջոցներ նե­րար­կա­յին ճանա­պար­հով, ունեցել են ռիսկային սեռական կապեր առանց պահպանակի, երբևէ հիվան­դացել են որևէ սեռա­վա­րակով, ունեցել են զուգընկեր, որի մոտ հայտնաբերվել է որևէ սեռավարակ, ունեն պարբերաբար արտագնա աշխատանքի մեկնող զուգընկեր, ունեն վիրուսային հեպատիտներ B կամ C, կատարել են դաջվածքներ կասկածելի մաքրության գործիքներով:

Շատ կանայք, հատկապես ամուսնացածները, սխալմամբ կարծում են, թե ՄԻԱՎ-ով վարակման վտանգն իրենց չի սպառնում: Սակայն այսօր, երբ ՄԻԱՎ վարակի համաճարակն ընդգրկել է ամբողջ աշխարհը, ոչ ոք ապահովագրված չէ վարակից. ՄԻԱՎ-ով կարող է վարակվել յուրաքանչյուրը՝ անկախ սեռից, տարիքից, սեռական կողմնորոշումից և սոցիալական կարգավիճակից, ՄԻԱՎ-ով հնարավոր է վարակվել նույնիսկ մեկ սեռական հարաբերության կամ թմրամիջոցի մեկանգամյա ներարկման  հետևանքով, և սոսկ ամուսնացած լինելը ՄԻԱՎ-ով չվարակվելու երաշխիք չէ: Հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ կանայք վարակվել են իրենց միակ զուգընկերոջից` ամուսնուց:

Առողջ երեխայի ծննդյան հարցում հատկապես կարևոր են տղամարդկանց դիրքորոշումն ու պատասխանատու վարքագիծը: Շատ ընտանիքներում տղամարդու ՄԻԱՎ-ով վարակված լինելը պարզվում է միայն այն ժամանակ, երբ նրանից վարակված կինը պատրաստվում է մայր դառնալ, քանի որ հիվանդությունը երկար տարիներ՝ միջինը 8-10 տարի կարող է ընթանալ առանց ակնհայտ արտաքին դրսևորումների: Չնայած ՄԻԱՎ-ով կարող է վարակվել յուրաքանչյուրը, սակայն վարակվելու հավանականությունն առավել մեծ է այն մարդկանց համար, ովքեր դրսևորում են ռիսկային, այսինքն ՄԻԱՎ-ով վարակմանը նպաստող վարքագիծ: Կնոջը (զուգընկերուհուն), հետևաբար նաև ապագա երեխային ՄԻԱՎ վարակից հուսալիորեն պաշտպանելու համար հարկավոր է ունենալ անվտանգ վարքագիծ, խուսափել  արտամուսնական սեռական կապերից:

Եթե ապագա ծնողները նախքան ամուսնությունը կամ հղիություն ծրագրելն անցնեն ՄԻԱՎ վարակի վերաբերյալ խորհրդատվություն և հետազոտություն, համոզվեն, որ վարակված չեն, դրանից հետո էլ պահպանեն փոխադարձ հավատարմություն, կարող են վստահ լինել, որ իրենց երեխաներն առողջ կլինեն:

Դեռ չծնված երեխան նույնպես պաշտպանության կարիք ունի: ՄԻԱՎ վարակի վերաբերյալ խորհրդատվությունն ու հետազոտությունը, մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելման միջոցառումների իրականացումը հնարավորություն կտան պաշտպանելու նրան ՄԻԱՎ-ից:

ՀՀ-ում մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելում տրամադրվում է ՄԻԱՎ վարակ ունեցող բոլոր հղի կանանց: 

ՄԻԱՎ վարակի վերաբերյալ խորհրդատվություն և հետազոտություն կարելի է անցնել ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնում (ք.Երևան, Ավան, Աճառյան 2), նաև Երևանի և մարզերի կանանց կոնսուլտացիաներում, հակա­տուբերկուլոզային, մաշկավեներաբանական, նարկոլոգիական դիսպանսեր­ներում, որոշ պոլիկլինիկաներում և հիվանդանոցներում:

ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտությունն անվճար է, ուղեկցվում է նախա- և հետթեստային խորհրդատվությամբ: Հետազոտության արդյունքների գաղտ­նիութ­յունը երաշխավորվում է:

ՁԻԱՀ-ի կենտրոնում հետազոտությունը կարող է կատարվել անանուն:

ՄԻԱՎ վարակին առնչվող հարցերի պատասխաններ կարելի է ստանալ նաև «Թեժ գիծ» հեռախոսային ծառայության միջոցով՝ 61-08-20, ամեն օր, բացի հանգստյան օրերից, ժ. 09.⁰⁰-18.⁰⁰: 

ՀՀ ԱՆ ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոն