Սիվիլիտաս... թե՞ հումանիտաս եւ սիվիլիտաս Բաց նամակ Պրն. Վարդան Օսկանյանին Մեծարգո Պրն. Օսկանյան, Վերջերս իմ ընթերցած երկու հարցազրույցները՝ Ձերն ու Պրն. Հացպանյանինը, ուշադրությունս բեւեռեցին Ձեր եւ Սիվիլիտաս Հիմնադրամի վրա: Ինչպես կարող եք պատկերացնել, Պրն. Հացպանյանի բացահայտումները շատերին մտահոգության մեջ գցեցին: Սակայն ես մերժում էի հավատալ, թե մեր երկրին կատարյալ նվիրվածության մարմնացում հանդիսացող Ձեզ նման մեկը կարող է նման ստոր դավադրության մեջ ներքաշված լինել: Դա՝ մինչեւ Ձեր բացատրելը, թե որն է Սիվիլիտասը հիմնելու Ձեր դրդապատճառը. Հայաստանում քաղաքացիական հասարակության հիմնադրումը: Պարոն Օսկանյան, Դուք չե՞ք նկատել հենց Ձեր աչքերի առջեւ ծավալվող քաղաքացիական հասարակությունը: ոչ նույնիսկ Հյուսիսային Պողոտայո՞ւմ՝ Ձեր գրասենյակի պատուհանի տա՞կ: Զարմանալի չէ, որ այն ուղին եք ընտրել, որն ընտրել եք, քանի որ որոշել եք կույր լինել Ճշմարտության, Արդարության ու Հավասարության հանդեպ Հայաստանի քաղաքացիներից հորդացած եւ հորդացող նվիրվածության նկատմամբ: Դուք դեռ մեզ պետք է բացատրեք, թե ինչ նկատի ունեք «քաղաքացիական հասարակություն» ասելով: Հարյուր-հազարավոր քաղաքացիներն այդ ի՞նչ պետք է անեին՝ Ձեր «քաղաքացիական հասարակության» անդամակցությանն արժանանալու համար: Երեխաների պատրաստած նավակները իրենց ձերբակալված հայրերի նկարների փոխարեն Տիգրան Թորոսյանի, Էդուարդ Շարմազանովի, Աղվան Հովսեփյանի, Հովիկ Աբրահամյանի, Ռոբերտ Քոչարյանի ու Վարդան Օսկանյանի նկարնե՞րը պետք է կրեին արդյոք: Հյուսիսային Պողոտայում խաղաղ ցույց անող կանայք իրենց ծեծող ոստիկաններին քաղաքավարի կերպով շնորհակալությու՞ն պետք է հայտնեին արդյոք: Հայաստանի քաղաքացիներին հաշվարկված կերպով սպանդի ենթարկելու համար քաղաքացիները նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին շնորհակալական բացի՞կ պետք է ուղարկեին արդյոք: Թերեւս վերանայեք Սիվիլիտաս տերմինի գործածությունը՝ քերականական ու բովանդակային պատճառներով: Այն PR-ի նպատակով թերեւս բարեհունչ է, Պրն. Օսկանյան, սակայն բառը չի նշանակում, ինչպես Դուք եք ասում, «լինել քաղաքացի»՝ հռոմեացի թե այլ: Եվ ոչ էլ դրա հռոմեական կիրառությունն է հարմարվում հայ հասարակության «փրկության» Ձեր հիմնադրամի դյուցազներգական նախագծին: Սիվիլիտասի համար Ձեր սահմանած ամբիցիոզ նախաձեռնությունը կարող է մերձենալ մարդկային հասարակությունը վերակառուցելու Դանթեի տեսակետին, սակայն, ավա՜ղ` առանց Դանթեի Հումանիտաս եւ Սիվիլիտասի: Ես լրջորեն խորհուրդ կտայի վերընթերցել Դանթեին՝ հասկանալու համար, թե իրական սիվիլիտասն ինչ է նշանակում, Պրն. Օսկանյան: Հատուկ ուշադրություն դարձրեք իրենց սեփական ընտրանքները կատարելու քաղաքացիների իրավունքի եւ հանուն իրենց, այլ ոչ թե ուրիշ մեկի համար գոյություն ունենալու նրանց իրավունքի մասերին: Այլ կերպ ասած՝ քաղաքացիական հասարակության անդամ լինելու համար մարդկային արարածները կարիք չունեն իրենց պարտադրված քաղաքացիական հասարակության նախագիծ ունենալու: Ի վերջո, դա միայն տոտալիտարիզմի համար է հող հարթելու, այնպես չէ՞, Պրն. Օսկանյան: Դանթեի գործերից անհամեմատ ավելի հանրաճանաչը «Աստվածային կատակերգությունն» է, ուր հեղինակը ճամփորդում է Դժոխքի, Քավարանի եւ վերջապես Դրախտի միջով: Դանթեին Դժոխքում ու Քավարանում առաջնորդում է hռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսը: Իսկ Ձե՞զ ով է առաջնորդելու, երբ փորձեք Դժոխքից ու Քավարանից Ձեր ճամփան գտնել, Պարոն Օսկանյան: Մու՞կը: Լֆիկ Սամո՞ն: Նեմեց Ռուբո՞ն: Դոդի Գագո՞ն: Իսկ գուցե` Ռո՞բը: Անկեղծորեն՝ Պենելոպե Մորիսոն, Սան Ֆրանցիսկո