Իգոր Մուրադյան

Ռուսաստանյան ղեկավարությունն իր «ղարաբաղյան նախագծի» կապակցությամբ բախվեց անսպասելի խոչընդոտի եւ որոշեց Ղարաբաղը որպես էթնիկ հայկական տարածք ոչնչացնելու իր ձգտմանը դադար տալ: «Կերոսինշչիկներն» ու «գազավիկները», ովքեր կառավարում են Ռուսաստանը, հասկացան, որ այդ խնդիրը գրոհով չեն լուծի: Դրա հետ մեկտեղ Հայաստանի ղեկավարները հայտնվեցին ավելի տհաճ ու անհեթեթ իրավիճակում, քան իրենց մոսկովյան գործընկերները: Այս իրավիճակը բացահայտեց, որ հայկական ղեկավարությունը լիովին չի տիրապետում իրավիճակին: Այդ պատճառով էլ թիվ մեկ խնդիր դարձավ բոլորին եւ իրենք իրենց ապացուցելը, որ տիրապետում են իրավիճակին. ընդունեցին անհասկանալի օրենք հեշտացված կարգով հանրաքվե անցկացնելու մասին:

Գլխավոր հանրաքվեն աշխարհում տեղի ունեցավ 2000 տարի առաջ, երբ Պոնտացի Պիղատոսը «լվաց ձեռքերը» եւ ամբոխին հանձնեց խղճի ու բարոյականության հարցերի լուծումը: Ամբոխն ընտրեց հանցագործին, որովհետեւ հանցագործն արտահայտում էր նրա շահերը եւ նման էր իրեն: Դա սարսափելի զգուշացում էր մարդկանց եւ ժողովուրդներին: Իսլամում կան կոլեգիալության սկզբունքներ` ռիդան եւ իջմ, որ նշանակում են ոչ թե որոշումներ ընդունելու ժողովրդի իրավունք, այլ` ընտրյալների իրավունք: Ճակատագրական խնդիրների վերաբերյալ որոշումներ ընդունելը սրբազան գործողություն է, եւ այն լեգիտիմ է լինում, եթե հասարակությունն ընդունակ է ընդունել մարտահրավերները: Ծայրահեղ սրբապղծության ճահճում խեղդվող մեր հասարակությանը որեւէ քաղաքական խնդիրներ լուծելու իրավունք տալը կանխահայտ հանցագործություն է: Հայկական հասարակությունը քիչ թե շատ ընդունակ է ընկալել գաղափարներ, եթե դրանք ստամոքս լցնելու եւ հանգիստ ապրելու հույս են տալիս: Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունը, որն ընդունակ չէ որոշում կայացնել ղարաբաղյան խնդրով, փորձում է ապահովել կապիտուլյացիայի «լեգիտիմությունն» այսպես կոչված հանրաքվեի միջոցով: Հայաստանում բնակչության մեծ մասը գտնվում է տնտեսական, ծառայողական եւ խմբակային կախվածության պայմաններում, եւ ի վիճակի չէ ընտրությունների ժամանակ արտահայտել սեփական կարծիքը: Երկրում մեծ քանակ է կազմում բացարձակ անգրագետ կամ կիսագրագետ մարդկանց թիվը, որոնք նույնիսկ ի վիճակի չեն հասկանալ, թե ինչի համար պետք է տան իրենց ձայնը: Նույնիսկ քիչ թե շատ կրթված մարդիկ իրենց չեն պահում այնպես, ինչպես հարիր է երկրի քաղաքացիներին, այլ նախընտրում են ենթարկվել նրանց, ումից կախված են: Հայաստանում տարածված է քծնանքի պրակտիկան, երբ բոլոր մակարդակների վարչակազմերի աշխատակիցներն իրենց պահում են որպես անլեզու կենդանիներ` պատրաստ կատարելու ղեկավարության ցանկացած ցանկություն: Բնակչության զգալի մասը ենթակա է բացահայտ քրեական հոգեբանության, բացարձակապես դա չգիտակցելով, արդեն չխոսելով պրոֆեսիոնալ քրեական շրջանակների մասին, որոնք ինչ որ չափով «կիսում» են իշխանությունը պաշտոնական իշխանությունների հետ: Հայաստանում, ըստ էության, բացակայում է քաղաքական դասը, իսկ քաղաքական կուսակցություններն առանց բացառության վերածվել են հակահասարակական խմբավորումների կամ էլ հետապնդում են զուտ էգոիստական նպատակներ: Քաղաքական կուսակցություններն այն աստիճան անգործունակ են, որ նույնիսկ ի վիճակի չեն կատարել իրենց վրա դրված հիմնական գործառույթները` իրականացնել իշխանության եւ առավել հարուստ մարդկանց ու խմբերի սերվիսը: Ընդդիմադիր կուսակցություններն ու շրջանակները, որ նախընտրում են բողոքական վարքը, հենց միայն այն բանին են սպասում, որ իշխանությունները ստորագրեն կապիտուլյացիան: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում հուսալի սոցիալական բազա է ստեղծված Հայաստանի իշխանության ցանկացած պահանջ կատարելու համար: Այս սոցիալ-պատմական իրավիճակում հանրաքվե անցկացնելը ոչ այլ ինչ է, քան քաղաքական հանցագործություն: Պետք չէ մոռանալ, որ բավական երկար ժամանակ Հայաստանում իշխում էին հակաղարաբաղյան տրամադրություններ, ատելություն հենց այդ անվան հանդեպ: Իսկ խորհրդարանի վերջին ընտրությանը 628 հազար «քաղաքացի» քվեարկեց Ղարաբաղն Ադրբեջանին վերադարձնելու օգտին: Այս պաշտոնական թվին պետք է ավելացնել եւս նվազագույնը մեկ միլիոն: Իրականում այդպիսիները Հայաստանում ավելի քան մեկեւկես միլիոն են: Որ իրավունքով վերջնականապես բարոյալքված մարդիկ, որ բացարձակապես չունեն հայրենասիրության, պատասխանատվության զգացում, որ ամեն օր հանցանք են գործում, իրենցից քաղաքական դասալիքներ ներկայացնողները պետք է լուծեն մեր հայրենիքի ճակատագիրը: Արդյոք ժողովրդավարության իրավունքով: Բոլոր յուրայիններին շնորհավորում ենք Նոր տարվա կապակցությամբ: Կճեղքենք: