կամ՝ Ու՞մ ուսերին էր 1609 եւ 1620 բանաձեւերի կատարման բեռը

Ինչպես տեղեկացրել էինք, ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի հանձնաժողովը այսօր Փարիզում գումարվելիք նիստում կքննարկի Հայաստանում ժողովրդավարական ինստիտուտների գործունեության վերաբերյալ ԵԽԽՎ-ի ընթացիկ տարում ընդունած 1609 եւ 1620 բանաձեւերի կատարման ընթացքի վերաբերյալ զեկույցը եւ բանաձեւի նախագիծը: Ի՞նչ սպասել կայանալիք նիստից. այսօր «Դե Ֆակտո» ակումբում փորձեցին կանխագուշակել Հայ ազգային կոնգրեսի ներկայացուցիչ Վահագն Խաչատրյանը եւ ՀՅԴ խմբակցության ներկայացուցիչ Արծվիկ Մինասյանը:

Ա. Մինասյանը գտնում է, որ երկու բանաձեւերի ուղղությամբ կատարվել է աշխատանք, սակայն արդյունքները ՀՅԴ ներկայացուցիչը կատարյալ չի համարում. «Ակնկալում եմ կատարված աշխատանքի ճիշտ գնահատական, նաեւ հույս ունեմ, որ ճիշտ կընկալվի այն, ինչ արել ենք մինչ այսօր»:

Կոշտ գնահատականների առումով ԱԺ պատգամավորը մտավախություն չունի. «Եթե գնահատականը իրատեսական է, գնահատում է մեր իրականությունը, նշանակություն չունի՝ կոշտ է, թե փափուկ»:

ՀԱԿ ներկայացուցիչ Վահագն Խաչատրյանը համոզված է, որ գնահատականները Հայաստանի համար «լավը չեն լինելու». «ՀՀ իշխանությունները չեն կատարել այն պարտականությունները, որոնք նախատեսված են բանաձեւերի շրջանակներում»: Վահագն Խաչատրյանը համոզված է նաեւ, որ գնահատականները, որոնք կտրվեն այսօր, ոչ մի ազդեցություն չեն ունենա մեր իրականության վրա:

Ա. Մինասյանն էլ հակառակն է պնդում. «Անդրադարձ կունենա՝ անկախ գնահատականից, քանի որ դրանով են պայմանավորված հետագա քայլերը, ուզում եմ հիշեցնել, որ բանաձեւերի պարտականությունների հիմնական բեռը իշխանությունների ուսերին է, բայց ընդդիմությանն էլ է ուղղություն տրված, որ նրանք մասնակցեն իրավիճակի շտկմանը»: Ա. Մինասյանը կարծում է, որ ընդդիմությունն էլ մարտի 1-ի գործի բացահայտումների համար բավարար քայլեր չի ձեռնարկել:

Սակայն Վ. Խաչատրյանը չգիտի, թե ինչ պիտի իրենք անեին, իսկ Ա. Մինասյանը հիշեցնում է. «Բանաձեւում գրված է, որ ակտիվորեն պետք է ներգրավվեիք հանձնաժողովների աշխատանքներում, փառք Աստծո, որ փաստահավաք խմբում կաք, բայց ժամանակավոր հանձնաժողովում Ձեր մասնակցությունը թույլ կտար, որպեսզի մեղադրանք ներկայացվեր պատշաճ տեղեկատվության հիման վրա»:

Վ. Խաչատրյանը գտնում է, որ հանձնաժողովի աշխատանքներին չմասնակցելը շատ փոքր մեղք է, որի պատճառով անհանգստանալ պետք չէ. «Բայց իշխանությունը ավելի մեծ մեղքի բաժին ունի` մարտի 1 է կազմակերպել»: Ա. Մինասյանն էլ խորհուրդ է տալիս առանց համապատասխան փաստերի չմեղադրել: Բավարար գնահատելով կատարվածը, այնուամենայնիվ, պատգամավորը երկու խնդիր է տեսնում. «Առաջինն այն է, որ սպանությունների բացահայտման աշխատանքները համապատասխան մակարդակի վրա չեն, իսկ երկրորդը` նախաքննական եւ դատական պրոցեսներում կան որոշ բացթողումներ գնահատականների տեսքով»: