Օմբուդսմենը դիմել է գլխավոր դատախազին
Ձեզ հասցեագրված իմ 15.01.2009թ. գրությանն ի պատասխան, ՀՀ գլխավոր դատախազության վարչության պետ Շ. Տիգրանյանը խնդրել է ստուգման նպատակով ՀՀ դատախազություն ներկայացնել մեր կողմից կատարված ուսումնասիրությամբ արձանագրված կոնկրետ փաստեր, ինչպես նաև քաղաքացիներից ստացված այն դիմումները, որոնց մասին մեր կողմից նշվել է հիշյալ գրության մեջ:
Անհրաժեշտ եմ համարում տեղեկացնել, որ Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին ՀՀ օրենքի համաձայն, Պաշտպանը որևէ հարցի ուսումնասիրություն կարող է սկսել ինչպես դիմումի հիման վրա, այնպես էլ սեփական նախաձեռնությամբ: Ընդ որում դիմում-բողոքը կարող է լինել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր:
Ընդ որում, գրությամբ բարձրացված հարցերը Պաշտպանի աշխատակազմում արձանագրվել են ինչպես պլանային այցելությունների ժամանակ, այնպես էլ քաղաքացիներից ստացված դիմում-բողոքներով: Ավելին, քննարկվող հարցի վերաբերյալ միաժամանակ առաջարկվել էր ՀՀ ոստիկանության պետին` քննարկել գրությամբ բարձրացված հարցերը և հանձնարարել ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանումների ղեկավարներին` առաջնորդվելու բացառապես ՀՀ Սահմանադրության, Քրեական դատավարության օրենսգրքի և դրա հետ փոխկապակցված այլ իրավական ակտերի դրույթներով:
Ի պատասխան այդ գրության, ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, գեներալ-մայոր Ա. Աֆյանի կողմից ստորագրված գրությամբ հայտնվել է, որ «ՀՀ Ոստիկանության համակարգում գործող ՁՊՎ-ներում դատավորների, դատախազների և քննիչների գրությունների համաձայն օրենքով սահմանված ժամկետների խախտմամբ կալանավորված անձանց պահելու արատավոր պրակտիկան բացառելու նպատակով ՀՀ ոստիկանության պետի 29.01.2009թ. թիվ 2-Ց ցուցումով ոստիկանության իրավասու ծառայություններին հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության համակարգի ՁՊՎ-ներում կալանավորված անձանց պահելիս խստագույնս առաջնորդվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի և Ձերբակալված և կալանավորված անձանց պահելու մասին ՀՀ օրենքի պահանջներով:’’
Իմ հանձնարարությամբ այցելություններ են կատարվել ՀՀ ոստիկանության մի շարք բաժիններ, որտեղ և հենց մատյանների ուսումնասիրությամբ էլ պարզվել է, որ անձինք ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելուց, ձերբակալվելուց, իսկ այնուհետև կալանավորվելուց հետո օրենքով սահմանված ժամկետից ավելի ժամանակով պահվել են ոստիկանության համապատասխան բաժնի ձերբակալվածների պահման վայրերում: Այդպիսի փաստեր արձանագրվել են մասնավորապես Լոռու մարզային վարչության Վանաձորի բաժնում, Արարատի մարզային վարչության Արտաշատի բաժնում, Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատի բաժնում, Կոտայքի մարզային վարչության Կոտայքի, Նաիրիի բաժիններում և այլն:
Ինչ վերաբերում է դատախազությանը փաստեր տրամադրելուն, կամ քաղաքացիների դիմումները ներկայացնելուն, պարզաբանում եմ, որ գործող օրենսդրության համաձայն, Պաշտպանը նման պարտավորություն չունի որևէ պետական մարմնի առջև, իսկ Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի երկրորդ մասն էլ նշում է, որ Պաշտպանը պարտավոր չէ բացատրություններ տալ, այդ թվում` նաև որպես վկա, իր մոտ գտնվող բողոքի կամ փաստաթղթի էության վերաբերյալ կամ դրանք տրամադրել ծանոթացման այլ կերպ, քան օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով:
Բացի դրանից, նույն օրենքի 14 հոդվածի համաձայն, Պաշտպանն իրավունք չունի բողոքի ուսումնասիրման ընթացքում իրեն հայտնի դարձած դիմողի կամ այլ անձանց մասին տվյալներ հրապարակել` առանց նրանց գրավոր համաձայնության: Սակայն, աշխատանքի արդյունավետությունից ելնելով և փոխշահավետ համագործակցության նպատակով նախապես ստանալով քաղաքացիների համաձայնությունը, Ձեզ հետաքրքրող ցանկացած փաստի, կամ տվյալի կարող եք ծանոթանալ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմում` այնտեղ ուղարկելով Ձեր ներկայացուցիչներին:
Իրականում հարցն արդիական է, և վստահորեն կարող ենք փաստել մեկ բան, որ հանրապետության ոստիկանության բաժինների գերակշիռ մասում օրենքից չբխող նման երևույթն առկա է և դրա համար անհրաժեշտ է ստուգել ընդամենը ՁՊՎ-ներում անձանց պահելու և հաշվառելու մասին մատյանները, որտեղ առկա այդ երևույթն ոստիկանության աշխատակիցները հիմնավորում են մարզի (համայնքի) դատախազների գրավոր ցուցումներով, որոնք էլ իրենց հերթին ակնհայտորեն հակասում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 137 հոդվածի պահանջներին, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրությանը, որի 5-րդ հոդվածի համաձայն, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարել միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով:
Ելնելով վերոգրյալից, առաջարկում եմ նշված տեղեկությունների ծանոթացման նպատակով Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ ուղարկել Ձեր ներկայացուցչին, իսկ այնուհետև տալ պարզաբանումներ վերոնշյալ հարցերի կապակցությամբ, միաժամանակ հայտնելով, թե ինչ իրավական հիմնավորվածությամբ են մարզի (համայնքի) դատախազները համանման ցուցումներ տալիս ոստիկանության աշխատակիցներին:
Եթե գտել եք վրիպակ, ապա այն կարող եք ուղարկել մեզ՝ ընտրելով վրիպակը և սեղմելով CTRL+Enter
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանել