Շիրակի մարզի Հարթաշեն գյուղը Աշոցքի տարածաշրջանի լեռնային ու հեռավոր գյուղերից մեկն է, որտեղ  գյուղացիների հավստամամբ տարին տասներկու ամիս անձրև չի գալիս, հողը անջրդի է և  անասնապահությունից բացի գոյատևման ոչ մի միջոց չկա: Արդեն մեկ ամիս է`  բրուցելիոզը հերթով ոչնչացնում է գյուղի  կովերին:  Պաշտոնական տվյալների համաձայն 140 գլուխ անասուններ արդեն իսկ վարակվել են, որոնցից հասցրել են մորթել հարյուրը: Միջին հաշվով ընտանքիներից յուրաքանչյուրը երկու միլիոն դրամի վնաս է կրել` պետությունից ոչ մի փոխհատուցում չստանալով: Գյուղում իրավիճակն  այնքան է լարվել, որ մարզի գրեթե բոլոր կառույցների` հակահամաճարակային տեսչության, սննդի անվտանգության, մարզպետարանի  առողջապահության վարչության ներկայացուցիչները գյուղից  գրեթե դուրս չեն գալիս. ախտահանում են բոլորի տներն ու գոմերը: Սկսել են հետազոտել նաև անասունների հետ ամենօրյա շփման մեջ գտնվող մարդկանց` նրանցից արյուն վերցնելով ու մայրաքաղաք ուղարկելով: Հարթաշենի բուժկենտրոնի բուժքույր  Հասմիկ Ավետիսյանի տեղեկացրեց, որ մինչ այժմ  ստուգման  է ենթարկվել  հիսուն մարդ, որոնցից ոչ մեկի մոտ վարակ չի հայտաբերվել, այսօր ստուգման են ուղարկել ևս  հիսունմեկի արյունը: Փոխարենը դպրոցի տնօրեն Հովհաննես Ավետիքյանը  հավաստիացնում է, որ  դասերի ժամանակ սկսել են ուշաթափվել վարակից տուժած ընտանիքների երեխաները: Ըստ նրա պատճառը միանշանակ սովն է: Մեր` Հարթաշենում գտնվելու պահին  ուշաթափվել էր բրուցելիոզից ամանաշատ տուժած ընտանիքի` Կարապետյանների երեխան: Վերջիններիս քսան գլուխ անասունից 12- ը վարակվել են, որից տասին ոչնչացրել են, իսկ երկուսը առողջ անասունների հետ միասին գտնվում  են գոմում: Կարապետյանները դժգոհելով պատմեցին, որ իրենց ընտանիքը բաղկացած է տասներկու անդամից, ոչ թոշակ են ստանում, ոչ եկամուտ ունեն,  այժմ էլ բրուցելիոզն է գլխներին պատուհաս դարձել: «160-170 կգ կովը հարյուր հազար դրամ  չի բռնել,  ես ինչո՞վ ապրիմ, կով առնիմ, երեխին պահե՞մ, ալյուր առնի՞մ, լույսի վարձ տա՞մ,  ո՞ր մեկն անեմ», - հարցնում էր  Կարապետ Կարապետյանը: Դպրոցի տնօրեն Հովհաննես Ավետիքյանն էլ փորձում էր ներկայացնել գյուղում տիրող «իրական» պատկերը: «Ինչպե՞ս հասկանանք փոխհատուցում չտալը, ձմեռվա կեսին մենք էնքան խոտ ենք տրամադրում, խոտ ենք կերցրել անասունին, արդեն երկու ամիս հետո անասունը արոտ պետք է ելնի, էդ անասունից մենք պետք է օգուտ ստանանք, ու օգուտը չենք տեսնում: Եթե գաք տեսնեք իմ աշխատանքը, կխղճաք, որ  երկու ինստիտուտ ավարտած էս մարդը երկու տուկի համար ընկել է դաշտերը, հիմա էլ տասնմեկ բարձրակիթ կովեր դուրս են եկել շարքից:  Ես չգիտեմ բրուցելիոզ են կովերը, թե տուբերկուլյոզ, վերջին կովիս մի քանի օր առաջ սպանդի ենթարկեցին: Բայց ես լաց չեմ լինում, ես աշխատավարձ ունեմ փառք Աստծո, բա հասարակ գյուղացին ի՞նչ անի: Օրերս երեք ծնող եկել էին, թե էրեխեքիս թղթերը տվեք` քաղաք ենք տեղափոխվում, այլևս այստեղ անելիք չունենք, անասուն չունենք, մնանք էս գյուղը ի՞նչ անենք: Իհարկե չեմ տվել թղթերը: Փոխհատուցման համար դիմել ենք գյուղապետարան, մարզպետարան, սակայն ճար չկա, հեռուստատեսությամբ հայտնել են, որ փոխհատուցում բառը մտքներիցդ հանեք: Ասում են, եթե Ձեր անասունը շարքից դուրս է եկել, սպանդի ենթարկեք: Եթե բարեհաճեին դեկտեմբերին բոլոր հիվանդ անասուններին հավաքեին, էսպիսի բռնկում չէր ստացվի, մեր գոմում մի քանի անորակ  մոզի է մնացել: Ես ընդհանուր գյուղի համար եմ խոսում, ստեղ այլ եկամտի աղբյուր չկա, տուն կա յոթ անասունն էլ մորթել են, էրեխեն  դասի է գալիս սոված ու  ուշաթափվում է, չեմ չափազանցնում, գնացեք գյուղի քույրին հարցրեք, էլ ի՞նչ պահանջես էդ էրեխից:  Ես չգիտեմ ի՞նչ են մտածում գյուղատնտեսության նախարարությունում, հլը նախարարին մարդ հարցնի Աշոցքի տարածաշրջանի տեղը գիտի՞, գյուղապետն ու մարզպետարանի գյուղվարչության պետն ի՞նչ անեն,  անկարող մարդիկ են, ամբողջ գյուղը հրի ու սրի է մատնված», -ասաց դպրոցի տնօրենը: «Եթե անասունը գոմից պիտի վերացնենք,  գոմի դուռն էլ փակենք, էլ ստեղ մնալներս քանի կոպեկ արժի՞: Մեր մոտ կարկուտն էլ էնքան շատ է,  որ չես կարող մտածել հացահատիկի ցանելու մասին, չորային տեղ է, անձրև չկա: Գյուղը նաև տեխնիկա չունի, մերը սաղ գնովի է, այլուրից սկսած  քաղաքից ենք գնում», - ասաց Բաբկեն Մացակյանը: Ինչքա՞ն նյութական վնաս է կրել գյուղը, հաշվարկե՞լ է գյուղապետարանը ու  բարձրաձայնել գյուղատնտեսության նախարարաությանը: Մեր այս հարցին` գյուղապետ Գրիշա Գալստյանը փաստում է, որ տուժել է քսանվեց տնտեսություն, սակայն գյուղապետը նյութական վնասի չափ չի հաշվարկել, քանի որ նրա պատկերացմամբ, դա իր ֆունկցիան չէ և հետո մարզպետարանից հրահանգ չկա: Իսկ ահա Սննդի անվտանգության և անսանաբուժական Շիրակի մարզային կենտրոնի գլխավոր մասնագետ Ալեքսան Հարությունյանը գտնում է, որ չպիտի փոխհատուցեն գյուղացուն, որպեսզի նրանք չհայտարարեն, որ գյուղի բոլոր անասունները բրուցելոզ են: Ըստ նրա վառ օրինակը իրենք տեսել են երկրաշարժի ժամանակ, երբ մարդկանց տները չէին փլվել, բայց իրենք իրենց ձեռքով էին քանդում  պետությունից աջակցություն ստանալու համար: Վերջինս վարակի տարածման հարցում ինչ-որ տեղ  մեղադրում է գյուղացիներին` անասնագոմերում ոչ մի հիգիենիկ պայման չստեղծելու համար : «Եթե այդ գոմում պիտի պահվի հինգ անասուն, ապա  պահում են տաս-տասհինգ անասուն, խիտ է, դուք էլ, ոչ մասնագետներն էլ գիտեն, որ ինչքան շատ եղավ, էնքան վարակը արագ կտարածվի , ուրիշ հիվանդանություններ կարող են գլուխ բարձրացնել: Վարակի աղբյուրը չես կարող ասել, դա անհնարին է, որովհետև ամբողջ հանրապետության մի ծերից մյուս ծերը անասունը շարժվում է, հատկապես ոչխար պահողները: Ամբողջ տարածաշրջանում միակ տեղն է, որտեղ կա բրուցելիոզ:  Անասունների մեջ կան և կասկածելիներ և խիստ վտանգավորներ , բայց մենք ամեն ինչ անում ենք լավացման համար, տները, գոմերն ենք ախտահանում, համապատասխան ցուցում է տրված, որ մինչև ամսվա վերջ հիվանդ անասուններին դուրս բերենք, կատարենք համապատասխան միջոցառումներ» , -ասում է գլխավոր մասնագետը : Մենք հետաքրքրվեցինք, թե ի՞նչ են անում հիվանդ անասունների միսը:  «Մենք հիմանականում ուղարկում ենք մսի կոմբինատներ, Երևանում, Գյումրիում ունենք կետ, ջերմային վերամշակումից հետո միսն օգտագործելի է , վնաս չի բերում» - փորձում է հանգստացնել  Ա.Հարությունյանը: