Խոստանում է տապալել Սահակաշվիլու ռեժիմը
Նախագահի հակառակորդների խոսքերով՝ հաջորդ ամիս ծրագրված հսկայական ցույցերը վերջ կտան նրա իշխանությանը. այնուամենայնիվ, ոչ բոլորն են հավատում այս խոստումներին:
Մարտի 9-ին Թբիլիսիի կենտրոնում գտնվող ճապոնական ռեստորաններից մեկում Միխայիլ Սահակաշվիլու հանդարտ ընթրիքի ծրագրերը փչացրեցին:
Այդ երեկո 2007թ. ցույցերի դաժան ճնշման տարելիցին նվիրված ՙՆոյեմբերի 7-ի ընդդիմադիր շարժման» ակտիվիստները հավաքվել էին ռեստորանի մոտ՝ վանկարկելով՝ «Միշա', հեռացի'ր» եւ «Միշային բանտ նետել»:
Այս տարվա ապրիլի 9-ին լրանում է խորհրդային բանակի կողմից Թբիլիսիի Ռուսթավելի փողոցում տեղի ունեցած հանրահավաքի ճշման 20-մյա տարելիցը. դեռ անցյալ տարվա վերջին ընդդիմությունը խոստացել էր այդ օրը մեծամասշտաբ ցույց կազմակերպել՝ պահանջելով Սահակաշվիլու հրաժարականը:
«2009-ի ապրիլի 9-ին գալու է «Ռուբիկոնն անցնելու» ժամանակը». պետք է վճռել՝ կամ Վրաստանը կամ Սահակաշվիլու ավազակային ռեժիմը», - IWPR-ի հետ զրույցում հայտարարել է հակամարտությունների կարգավորման գծով նախկին նախարար Գեորգի Խայնդրավան՝ վրացական նախագահի ներկայիս անզիջում հակառակորդներից մեկը:
«Ամբողջ աշխարհը սպասում է այն օրվան, երբ վրացական հասարակությունը սահմանադրական մեթոդների ուժով կստիպի Սահակաշվիլուն հրաժարական տալ»,-ասաց նա:
Վրացական նախագահի հրաժարականի վերաբերյալ կոչերը հատկապես բարձր սկսեցին հնչել օգոստոսին տեղի ունեցած հարավօսական ավերիչ պատերազմից հետո:
Ըստ ընդդիմության ակտիվիստների՝ երկիրը նման աղետի հասցրած կառավարությունը սպառել է ղեկավարելու բոլոր բարոյական իրավունքները:
Այնուամենայնիվ, նրանք դեռեւս պետք է մշակեն իշխանություններին մարտահրավեր նետելու միասնական ռազմավարություն, սակայն ոչ բոլոր ընդդիմադիր խմբերն են ապրլի 9-ի ցույցին մասնակցելու պատրաստակամություն հայտնել:
Փետրվարի վերջին ընդդիմադիր խմբերից մեկը վերջնագիր ներկայացրեց նախագահին՝ պահանջելով երկու ամսվա ընթացքում անցկացվելիք վաղաժամկետ ընտրությունների համար հանրաքվեի ժամկետ սահմանել. Սահակաշվիլուն տասը օր ժամանակ էին տվել սրա համար: Սա «Դաշինք հանուն Վրաստանի» կուսակցությունն էր, որի 35-ամյա ղեկավար Իրաքլի Ալասանիան եղել է ՄԱԿ-ում Վրաստանի մշտական ներկայացուցիչը, մինչեւ անցյալ տարվա դեկտեմբերին նախագահի նկատամամբ հասարակայնորեն կատարված քննադատությունը եւ իր հրաժարականը:
Ներկայում նա Վրաստանի՝ ամենամեծ հասարակայնություն վայելող քաղաքական գործիչներից մեկն է. իր սեփական հետեւորդներից բացի, նրա ղեկավարած դաշինքնի մեջ են մտնում նաեւ Հանրապետական եւ «Նոր աջեր»-ի կուսակցությունները:
Այնուամենայնիվ, վերջնագրի ժամկետը լրացավ մարտի 5-ին՝ այդպես էլ անպատասխան մնալով:
Սահակաշվիլին, ում նախագահական լիազորությունների ժամկետը լրանում է 2013-ին, ընդհանրապես անընդունելի է համարում վաղաժամկետ ընտրությունների գաղափարը:
Նրա կարծիքով՝ քաղաքական գործիչները պետք է ավելի շատ մտահոգվեն համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ազդեցությամբ երկրի վտանգված կայունության հարցով:
Նրանց պետք է ավելի շատ հուզի «մարդկանց սառնարանների տարողությունը»,- նշել է նա:
«Մեր հիմնական խնդիրն է ապահովել երկրի անվտանգությունը եւ տնտեսական զարգացումը, իսկ նոր ընտրությունները կամ հանրաքվեն կարող են խոչընդոտել այս գործընթացին»,- ասում է Վրաստանի խորհրդարանի արտաքին հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Ակակի Մինաշվիլին: «Ընտրությունները եւ հանրաքվեն հենց այն գործոններն են, որոնք կարող են գործել ի վնաս հասարակության շահերի»:
Ապրիլի 9-ի հանրահավաքի կազմակերպման նախաձեռնողը Վրաստանի ընդդիմության շայրահեղական թեւն է՝ «Միավորված ընդդիմություն» շարժումը:
Վերջին 5 օրերի ընթացքում շարժման ակտիվիստները շրջում են Թբիլիսիի թաղամասերով՝ ստորագրություններ հավաքելով այն մարդկանցից, ովքեր պատրաստակամություն էին հայտնում փողոց դուրս գալ՝ արտահայտելով իրենց բողոքը Սահակաշվիլու դեմ:
Ըստ «Միավորված ընդդիմության» ներկայացուցիչների՝ միայն մայրաքաղաքում արդեն 48,347 ստորագրություն են հավաքել, եւ պատրաստվում են կրկնապատկել այս ցուցանիշը մարտի 10-ին ծրագրված շրջանների 16 քաղաքներն ընդգրկող եռօրյա շրջագայության ժամանակ:
«Ընդդիմությունն իրոք լուրջ պատրաստություններ է տեսնում. նախագահը չի էլ պատկերացնում իրեն հասցվելիք հարվածի ողջ ուժգնությունը»,- նշում է Խայնդրավան:
Խորհրդարանի նախկին խոսնակ Նինո Բուրջանաձեն, ով ներկայում գլխավորում է «Ժողովրդավարական շարժում-միասնական Վրաստան» ընդիմադիր կուսակցությունը եւ Ալասանիայի պես նախագահ դառնալու հույսեր է փայփայում, պատրաստվում է ակտիվ մասնկացություն ունենալ ապրիլի 9-ի ցույցին:
Բուրջանաձեի խոսքերով, եթե իր իսկ արտահայտությամբ՝ «ոչ ադեկվատ» վարքագիծ դրսեւորող Սահակաշվիլին մինչեւ ապրիլի 9-ը հրաժարական չտա, ապա «մարդիկ իրենք նրան կտապալեն խաղաղ, սահմանադրական ճանապարհներով»: Ավելին, կարծիքներ կան, որ Սահակաշվիլու եւս մեկ նախկին դաշնակիցը կարող է աջակցություն ցուցաբերել ընդդիմության նախաձեռնած պայքարին: Դա Իրաքլի Օքրուաշվիլին է, ով իր կարիերայի ընթացքում զբաղեցրել է Վրաստանի ներքին գործերի, պաշտպանության եւ տնտեսական զարգացման նախարարի պաշտոնները:
Ներկայում նա բնակվում է Ֆրանսիայում՝ մեկ տարի առաջ քաղաքական ապաստան ստանալով այնտեղ:
«Օքրուաշվիլին ետ կվերադառնա ֆրանսիայից մինչեւ ապրիլի 9-ը, երբ Վրաստանում լուրջ բողոքի շարժում ծավալվի»,- կանխատեսում է Խայնդրավան:
Միավորված ընդդիմության առաջնորդ Լեւան Գաչեչիլաձեն նույնիսկ խորհուրդ է տվել Սահակաշվիլուն եւ նրա համախոհներին «փախչել երկրից», եթե ցանկանում են փրկվել:
«Ապրիլի 9-ը նախանշելու է մշտական ցույցերի եւ ազգային միասնության սկիզբը»,- նշել է նա:
«Դժվար է կանխատեսել, թե երբ կավարտվեն այս ցույցերը... մենք կհաղթենք, բայց դեռ չգիտեմ՝ ինչ գնով»:
Այնուամենայնիվ, ընդդիմությունն այսօր չունի իր դիրքորոշումները բարձրաձայնող հզոր գործիք:
«Իմեդի» հեռուստաընկերությունը, որը ժամանակին ընդդիմությունն օգտագործում էր 2007-ի նոյեմբերի ցույցերի նախապատրաստման համար, այժմ մյուս բոլոր ազգային հեռուստաալիքների պես գտնվում է կառավարության վերահսկողության տակ:
Հեռուստաալիքը նախկինում պատկանում էր հանգուցյալ գործարար Բադրի Պատարկացիշվիլուն:
Հասարակությանը դիմելու համար ընդդիմությունը ներկայում վստահելի երկու փոքր հեռուստաալիք ունի՝ «Կավկազիա»-ն եւ «Մաեստրո»-ն, սակայն սրանք հեռարձակվում են միայն Թբիլիսիում:
Հունվարի 20-ին «Մաեստրո» հեռուստաալիքի եթերում ընդդիմության առաջնորդ Լեւան Գաչեչիլաձեի եղբոր՝ հայտնի երգիչ Գեորգի Գաչեչիլաձեի մասնակցությամբ աննախադեպ ռեալիթի-շոու սկսեց հեռարձակվել՝ «Բանտախուց համար հինգ»:
Այդ ժամանակվանից ի վեր նա փակվել է «Մաեստրո» հեռուստաընկերության ստուդիայում՝ հայտարարելով, որ դուրս չի գա, քանի դեռ գործում է Սահակաշվիլու իշխանությունը:
Ամեն երեկո նրան այցելում են քաղաքական եւ հասարակական գործիչների խմբեր, որոնք քննարկում են քաղաքական զարգացումները, քննադատում իշխանություններին՝ հեռուստադիտողներին կոչ անելով միանալ ապրիլի 9-ին կայանալիք ցույցին: Օր ու գիշեր հեռուստատեսության չորս տեսախցիկներ են հետեւում Գաչեչիլաձեին, ով պահանջել է, որպեսզի իր ինքնակամ ազատազրկման պայմանները հնարավորինս մոտ լինեն իրական բանտի պայմաններին:
Սա հաստատում է նրա այն համոզմունքը, որ Սահակաշվիլու ռեժիմի ներքո Վրաստանը վեր է ածվել բանտի:
Այնուամենայնիվ, մասնագետների խոսքերով, այդ ամենը կարող է եւ ոչ մի արդյունքի չբերել:
«Ներկայումս դեռեւս խիստ վաղ է խոսել այն մասին, թե արդյոք ընդդիմությունը կկարողանա իշխանափոխություն կատարել: Դա էապես կախված է իշանությունների որդեգրած ռազմավարությունից»,- նշում է քաղաքական մեկնաբան Ռամազ Սակվարելիձեն:
Նրա կարծիքով, ընդդիմությունը ոչինչի էլ չի հասնի, եթե նախագահն ազիջում դիրքորոշում ընդունի:
«Այն փաստը, որ 2003-ի վարդերի հեղափոխության ժամանակ Էդուարդ Շեվարնաձեն հրաժարական տվեց, դեռ չի նշանակում, որ նրա հետնորդը կդիմի նույն քայլին»,- ասում է նա:
«Եթե Սահակաշվիլին համառություն ցուցաբերեց, նրան շատ դժվար կլինի ստիպել հրաժարական տալ»:
Մեկ այլ քաղաքական մեկնաբան՝ Արչիլ Գեգեշիձեն նույնպես շեշտում է. «Եթե ընդդիմության շարքերում բացակայեն միասնականությունը եւ խորհրդակցությունը, ապա նրանք չեն կարողանա հասցնել ցույցերը կրիտիկական կետին»:
Նրա գործընկերը՝ քաղաքագետ Սոսո Ցինցաձեն, կարծում է, որ փողոցային ցույցերին մոտ ապագայում դուրս եկող մարդկանց 80 տոկոսը դիմելու է այս քայլին՝ որոշակի անմիջական զիջումներ ստանալու հույսով:
«Մարդիկ ցույցերը կարճ ժամանակում ճգնաժամը հաղթահարելու միջոց են համարում»,- նշում է նա:
«Սա քաղաքական պայքարի ոչ դասական տարբերակ է: Յուրաքանչյուր տասը ցուցարարներից միայն երկուսն են, որ պայքարում են իրենց քաղաքական հայացքների համար»:
«Ընդդիմությունը ջուրը չտեսած՝ բոբիկանում է, փոխանակ նախեւառաջ մտածի սեփական շարքերում միասնություն ապահովելու մասին»:
Միխայիլ Վիգնանսկին, Թբիլիսիի «Վրեմյա նովոստեյ» թերթի թղթակից
Հոդվածն արտատպվում է Պատերազմի եւ խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի Կովկասյան լրատու պարբերականից:
Եթե գտել եք վրիպակ, ապա այն կարող եք ուղարկել մեզ՝ ընտրելով վրիպակը և սեղմելով CTRL+Enter
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանել