Մայիսի 1-ին կայացած Հայ ազգային կոնգրեսի հերթական հանրահավաքը դարձավ անցած երկու ամիսների ընթացքում իշխանություն-ընդդիմություն հարաբերություններում արձանագրված փոփոխությունների յուրահատուկ ստուգատեսը, իսկ Լ. Տեր-Պետրոսյանի ելույթը` այդ ամենը գնահատելու առաջին փորձը: Ակնհայտ է, որ չնայած մայիսի 1-ի հանրահավաքը կայացավ Երևանի ավագանու ընտրությունների քարոզարշավի մեկնարկից ընդամենը մեկ օր առաջ, բայց այն նկատելիորեն ավելի սակավամարդ էր մարտի 1-ի միջոցառումից: Ավելին` զգացվում էր մասնակիցների տրամադրությունների անկում և ընդհանուր անտարբերության աճ: Միտինգավորների ակտիվ մասը Տեր-Պետրոսյանից ակնկալում էր ոչ երկրի ներքին ու արտաքին կացության «խոր գիտական վերլուծություն» և ոչ էլ անգամ` իշխանությունների քաղաքականության «ջախջախիչ քննադատություն»: Մեծամասնությանը հետաքրքրում էր ընդամենը մեկ հարց. ու՞նի առաջնորդը այդ ամենի հաղթահարման ուղիների հստակ պատկերացումը: Սակայն ելույթ-դասախոսությունը ցույց տվեց, որ վերջինս ոչ միայն զուրկ է այդ ամենից, այլև անգամ մտադիր էլ չէ դիմելու հեռուն տանող քաղաքական քայլերի ու տեսանելի հեռանկարում հակված է որոշակի կոմպրոմիսի գնալ իշխանության հետ: Իշխանության ու նրա առաջին դեմքին ուղղված Լ. Տեր-Պետրոսյանի «թափանցիկ ակնարկները» գալիս են հաստատելու, որ նա փնտրում է քաղաքական ասպարեզից «պատվով հեռանալու» մի այնպիսի եղանակ, որը թույլ կտա գոնե պահպանել սեփական դեմքը: Լինելով հաշվենկատ ու միաժամանակ խիստ զգուշավոր անձնավորություն, Տեր-Պետրոսյանը ներքուստ համոզվել է. Առաջին` 2008թ. նախագահական ընտրությունների և դրանց հետևած` մարտի 1-ի իրադարձությունների խաղարկման ներքաղաքական ռեսուրսներն արդեն սպառվել են: Երկրորդ` Հայաստանի շուրջ սկսել են զարգանալ այնպիսի բուռն ու հակասական իրադարձություններ, որ այսուհետ Արևմուտքը «լավ աչքով» չի նայի մայիսի 31-ին կայանալիք Երևանի ավագանու ընտրությունները «գունավոր հեղափոխության» նոր սցենարի վերածելու ընդդիմության ցանկությանը: Երրորդ` երկրի արտաքին քաղաքականությունը քննադատող արմատական-ազգայնականի գործառույթը, թեև ներկայումս ակնհայտորեն` «պահանջված է» Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում, բայց լիովին հակասում է ոչ միայն Լ. Տեր-Պետրոսյան քաղաքական գործչի էությանը, այլև չի տեղավորվում Երևանի քաղաքապետի աթոռի համար պայքարի ընդհանուր տրամաբանության մեջ: Արդյունքում` Լ. Տեր-Պետրոսյանը սկսել է հրաշալի գիտակցել, որ ինքը վաղ թե ուշ պետք է հեռանա քաղաքական ասպարեզից, և խնդիրը միայն այն է, թե ի՞նչ հիմնավորումով է կատարելու այդ ճակատագրական քայլը: Հեռանալ պայքարի թեժ պահին, առվել ևս` պարտվածի կարգավիճակով, նա չի կարող, իսկ մնալ ու նորից պարտվել` չի ցանկանում: Մնում է մի տարբերակ. օգտագործել Երևանի քաղաքապետի աթոռի համար սկիզբ առնող ընտրապայքարը, շիկացնել ներքաղաքական մթնոլորտը և այն հասցնելով  համապատասխան «կոնդիցիայի», վճռական պահին փոխզիջման գնալ իշխանության հետ` երկրի ներքաղաքական կայունության  ապահովման և արտաքին-քաղաքական «ընդհանուր նպատակներին» իրագործմանը նպաստելու «ծանրակշիռ փստարկներով»: