Հայաստանյան տպագիր մամուլը Ղարաբաղում «դեֆիցիտ է»
Նախկինում հայաստանյան լուրերին կարելի էր ծանոթանալ նաեւ Ստեփանակերտի կրպակներում վաճառվող տարբեր թերթերից` իշխանամետ, ընդդիմադիր եւ այլն: Սակայն արդեն մի քանի տարի է, ինչ Ստեփանակերտի կրպակներում ընդհանրապես հայաստանյան թերթեր չեն վաճառվում, բացի «Եթեր», «Ֆուտբոլ +» եւ նման մի քանի թերթերից: Կրպակներում վաճառվում են նաեւ Ռուսաստանում տպագրվող մի քանի զվարճալի ամսագրեր, խաչբառեր եւ, իհարկե, Ղարաբաղում տպագրվող թերթեր ու ամսագրեր:
Ինչպես մեզ հաջողվեց պարզել, ղարաբաղյան թերթերը կրպակներում վաճառելու համար յուրաքանչյուր թերթի խմբագրություն առանձին պայմանագրեր է կնքում կրպակների աշխատողների հետ, որտեղ նշվում է նաեւ, թե վաճառված թերթերի եւ ամսագրերի եկամտի քանի տոկոսն է կրպակների աշխատողներին տրվում, իսկ չվաճառված թերթերը խմբագրությունը ետ է վերցնում: Տարածումը նույնպես խմբագրությունն է իրականացնում, կրպակների աշխատողները միայն վաճառում են դրանք: Բնականաբար, հայաստանյան թերթերը նման հնարավորություն չունեն, որ պայմանագիր կնքեն Ստեփանակերտի յուրաքանչյուր կրպակի աշխատողի հետ եւ թերթի ամեն մի համար բաժանեն նրանց: Պատճառը նման ընկերության բացակայությունն է Ղարաբաղում: Նախկինում այդ աշխատանքներով զբաղվում էր «Արցախմամուլ» ընկերությունը, որին էլ պատկանում էին Ստեփանակերտի կրպակները: Սակայն, մի քանի տարի առաջ այդ ընկերությունը լուրջ խնդիրների առաջ կանգնեց. ինչպես տեղեկացանք ԼՂՀ տնտեսական զարգացման նախարարությունից, «Արցախմամուլ»-ը, որը նախկինում պետական ընկերություն էր, 2005-ին մասնավորեցվեց իր իսկ կոլեկտիվի կողմից, ովքեր պարտավորվում էին մասնավորեցման համար նախատեսված գումարը մաս-մաս վճարել պետությանը, սակայն այս մասով, ինչպես նաեւ մի քանի թերթերի խմբագրությունների հետ պայմանագրային պարտավորությունները նորմալ չկատարելու արդյունքում ընկերությունը ստիպված եղավ նաեւ կանգնել դատարանի առաջ: Այժմ ընկերության ճակատագիրը, մեր տվյալներով, դեռ պարզ չէ, սակայն հայտնի է, որ թերթերի վաճառքով ընկերությունը չի զբաղվում: Անորոշ է նաեւ կրպակների հարցը, որտեղ շարունակում են ինչ-որ թերթեր վաճառել: Կրպակներից մեկի աշխատողը մեզ պատմեց, որ ժամանակին ինչ-որ գումարներ է վճարել` կրպակը սեփականաշնորհելու համար, սակայն այդ հարցը դեռ լուծված չէ: Թե ում է վճարել այդ գումարը` մեր զրուցակիցը նախընտրեց չասել: Հավանաբար, «Արցախմամուլի» սնանկ վիճակի պաճառով անմխիթար վիճակում են նաեւ Ստեփանակերտի կրպակները: Ինչպես կրպակներից մեկի աշխատողը մեզ հետ զրույցում նշեց, եթե սեփականաշնորհած լինեին` նման խղճուկ վիճակում չէին գտնվի կրպակները: Իսկ այն, որ թերթերի կարիք կա` փաստում են նաեե ընթերցողները, ովքեր նախկինում պարբերաբար թերթ էին գնում: Ներկայումս Ղարաբաղում գործում է «Մեդիամոստ» ընկերությունը, որը, սակայն, զբաղվում է միայն թերթերի եւ ամսագրերի բաժանորդագրությամբ: Ինչպես Հետքին հայտնեցին, ընկերությունը ապագայում մտադիր է կրպակներ ձեռք բերել եւ զբաղվել նաեւ թերթերի վաճառքով: Մեզ հետաքրքրում էր, թե ղարաբաղցիներն ինչ հայաստանյան թերթեր են բաժանորդագրվում, եւ ինչ քանակությամբ են դրանք հասնում Ղարաբաղ: Բաժանորդագրությամբ զբաղվող միակ ընկերությունում` «Մեդիամոստ»-ում, մեզ տեղեկացրին, որ «Հայաստանի Հանրապետություն» թերթից բաժանորդագրվել են 60 հատ, «Գոլոս Արմենիի»` 46 հատ, «02»` 34 հատ, «Օրենք եւ իրականություն»` 25 հատ, «Առավոտ» եւ «Իրավունք»` 24-ական, «Նովոյե Վրեմյա» եւ «Կրթություն»` 16-ական, «Ազգ»` 13 հատ, «Ռեսպուբլիկա Արմենիի», «Հայկական ժամանակ» եւ «Հայոց աշխարհ»` 12-ական, մինչեւ 10 հատ բաժանորդագրվում են «Արտակարգ թերթ», «Չորրորդ իշխանություն», «Երկիր», «168 ժամ» եւ մի քանի այլ թերթեր: Տեղեկացնենք, որ Ստեփանակերտում հայաստանյան թերթեր վաճառվում են միայն գրքերի մի խանութում, որի մասին ոչ բոլորը գիտեն:
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանել