Քննարկվել են բնապահպանության, 1 միլլիոն ադրբեջանցի փախստականների եւ 20 տոկոս «բռնագրավված» տարածքների հարցերը
Քնար Բաբայան
Այսօր «Հայելի» ակումբի հյուրեր ԱԺ «Հանրապետական » խմբակցության պատգամավոր Գագիկ Մինասյանը և ԱԺ «Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Վարդան Խաչատրյանը խոսեցին Սևծովյան տնտեսակական խորհրդարանական վեհաժողովի և Ռուսաստանի պետդումայում քննարկուների մասին: Սևծովյան տնտեսական խորհրդարանական վեհաժողովի շրջանակներում տեղի ունեցան երկու նիստ.առաջինում ԱԺ հանրապետական խմբակցության պատգամավոր Գագիկ Մինասյանի նախագահությամբ քննարկվեցին տնտեսական հարցեր, երկրորդը նիստը նվիրված էր բնապահպանական հարցերին:
Գ.Մինասյանի պատմեց, որ բնապահպանությանը վերաբերող հարցերի քննարկման ժամանակ տեղի ունեցավ միջադեպ: «Վեհաժողովում Ադրբեջանի ներկայացուցիչ տիկին Ալիևան իր ելույթում անդրադարձավ նաև մեկ միլլիոն ադրբեջանցի փախստականների և 20 տոկոս, ինչպես իրենք են ասում, զավթյալ տարածքների հարցերին»:
Նախապես ելույթի համար գրանցված չլինելով ` Գ.Մինասյանը խոսքի իրավունք խնդրեց և ի պատասխան Ադրբեջանի ներկայացուցչի ասաց, որ «քանի անգամ էլ սուտը բարձրաձայնես, այն երբեք ճշմարտության չի դառնա: Ղարաբաղի դեպքում միակ ճշմարտությունը այն է, որ Ղարաբաղն, ընդդիմանալով ադրբեջանական ագրեսիային, ձեռք բերեց իր անկախությանը»:
Սևծովյան տնտեսական խորհրդարանական վեհաժողովի ընթացքում թուրք իշխանամետ և ընդդիմադիր ներկայացուցիչների հետ քննարկումներից Գ.Մինասյանը պարզեց, որ Թուրքական ընդդիմությունը կտրականապես դեմ է արձանագրությունների վավերացմանը` ելնելով Ադրբեջանին վնաս չպատճառելու գաղափարից:
«Ինչ վերաբերում իշխանության ներկայացուցիչներին, ապա ինձ հավաստիացրին, որ ամեն ինչ կարվի արձանագրությունների վավերացման համար`որպես ապացույց վկայակոչելով թուրքական ներկայիս իշխանության`զրո խնդրիր հարևանների հետ քաղաքականությունը »,-ասաց Գ.Մինասյանը:
Թուրք գործընկերոջ այն հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ Հայաստանն առաջինը վավերացնի արձանագրություները, պրն. Մինասյանը պատասխանեց, որ Հայաստանն այդ խնդրին կանդրադառնա Թուրքիայում այն վավերացումից հետո:
«Թուրքիա եւ թուրքական դիվանագիտություն բառակապակցությունը մեզ վստահություն չի ներշնչում և, ըստ իս, միայն գործնական քայլը կստիպի վստահել Թուրքիային և մեր կողմից վավերացնել արձանագրությունները»,- ասաց Գ. Մինասյանը:
Ինչպես պատմում է Գ. Մինասյանը Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Հաջիևը գտնում է, որ հայ-թուրքական փոխհարաբերությունների բարելավումը կազդի թուրք-ադրբեջանական հարաբերություններին` Ադրբեջանին մղելով հետին պլան:
Ամփոփելով հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցը` Գ. Մինասյանը վստահեցրեց, որ բարիդրացիական հարաբերությունները ձեռնտու են եւ Հայաստանին, եւ Թուրքիային` հավելելով, որ ամենից շատ կշահի Ադրբեջանը` հնարավորություն ունենալով ազատվել առկա պատրանքներից, որոնք թույլ չեն տալիս խնդրին նայել իրատեսորեն:
Վերջերս Մոսկվայում Ուսաստանի նախաձեռնությամբ պետդումայում կազմակերպվեց խորհրդարանական քննարկումներ՝ նվիրված հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին:
«Հանդիպմանը մենք գնացել ենք կանխավ կողմնորոշված, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների խնդիր չի կանգնելու և ընդհանրապես մտադրություն չկար քննարկելու`ելնելով այն հանգամանքից, հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները միանգամայն տարբեր գործընթացներ են»,- ասաց Աժ «Ժառանգության» խմբակցության պատգամավոր, պետդումայի քննարկումների մասնակից Վարդան Խաչատրյանը:
Պատգամավորի խոսքերով` ադրբեջանցիների կողմից ևս նման մտադրություն չի նկատվել`հետևաբար հայ-թուրքական հարաբերություններին վերաբերող ոչ մի հարց չի շոշափվել, առավել ևս` քննարկվել:
Քննարկումների ժամանակ առաջարկվեց շրջանցել նաև ռազմական հակամարտության խնդիրը` խոսելով միայն հնարավոր հաշտեցման ուղիների մասին:
Որպես հաշտեցման հնարավոր միջոց Վ. Խաչատրյանն առաջարկեց սահմանային առևտրի խնդիրներին դրական լուծում տալ և հնարավորության դեպքում Հայաստանի հյուսիսում (Ղարաբաղի հետ ոչ սահմանակից տարածքում) ստեղծել ազատ առևտրի գոտի` լուրջ վերահսկվողությամբ:
Առաջարկը պատգամավորի հավաստմամբ` վրդովվեցրեց նախկին արցախաբնակ ադրբեջանցի ներկայացուցչին:
Ինչ վերաբերում է հայ-թուրքական փոխհարաբերություններին և ստորագրված արձանագրություններին, ապա Վ. Խաչատրյանի կարծիքով այն լի է վտանգներով և Հայաստանը պետք դրանց վերապահումներով վերաբերվի:
«Վավերացնելով արձանագրությունները` մենք ցեղասպաանության հարցում դիրքերի բավականին լուրջ զիջումը փոխում ենք թուրքական ժամանակավոր բաց, բայց և ամեն վայրկյան տարբեր պատրվակներով փակվող սահմանով»,- ասաց Վ. Խաչատրյանը:
Գ.Մինասյանի պատմեց, որ բնապահպանությանը վերաբերող հարցերի քննարկման ժամանակ տեղի ունեցավ միջադեպ: «Վեհաժողովում Ադրբեջանի ներկայացուցիչ տիկին Ալիևան իր ելույթում անդրադարձավ նաև մեկ միլլիոն ադրբեջանցի փախստականների և 20 տոկոս, ինչպես իրենք են ասում, զավթյալ տարածքների հարցերին»:
Նախապես ելույթի համար գրանցված չլինելով ` Գ.Մինասյանը խոսքի իրավունք խնդրեց և ի պատասխան Ադրբեջանի ներկայացուցչի ասաց, որ «քանի անգամ էլ սուտը բարձրաձայնես, այն երբեք ճշմարտության չի դառնա: Ղարաբաղի դեպքում միակ ճշմարտությունը այն է, որ Ղարաբաղն, ընդդիմանալով ադրբեջանական ագրեսիային, ձեռք բերեց իր անկախությանը»:
Սևծովյան տնտեսական խորհրդարանական վեհաժողովի ընթացքում թուրք իշխանամետ և ընդդիմադիր ներկայացուցիչների հետ քննարկումներից Գ.Մինասյանը պարզեց, որ Թուրքական ընդդիմությունը կտրականապես դեմ է արձանագրությունների վավերացմանը` ելնելով Ադրբեջանին վնաս չպատճառելու գաղափարից:
«Ինչ վերաբերում իշխանության ներկայացուցիչներին, ապա ինձ հավաստիացրին, որ ամեն ինչ կարվի արձանագրությունների վավերացման համար`որպես ապացույց վկայակոչելով թուրքական ներկայիս իշխանության`զրո խնդրիր հարևանների հետ քաղաքականությունը »,-ասաց Գ.Մինասյանը:
Թուրք գործընկերոջ այն հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ Հայաստանն առաջինը վավերացնի արձանագրություները, պրն. Մինասյանը պատասխանեց, որ Հայաստանն այդ խնդրին կանդրադառնա Թուրքիայում այն վավերացումից հետո:
«Թուրքիա եւ թուրքական դիվանագիտություն բառակապակցությունը մեզ վստահություն չի ներշնչում և, ըստ իս, միայն գործնական քայլը կստիպի վստահել Թուրքիային և մեր կողմից վավերացնել արձանագրությունները»,- ասաց Գ. Մինասյանը:
Ինչպես պատմում է Գ. Մինասյանը Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Հաջիևը գտնում է, որ հայ-թուրքական փոխհարաբերությունների բարելավումը կազդի թուրք-ադրբեջանական հարաբերություններին` Ադրբեջանին մղելով հետին պլան:
Ամփոփելով հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցը` Գ. Մինասյանը վստահեցրեց, որ բարիդրացիական հարաբերությունները ձեռնտու են եւ Հայաստանին, եւ Թուրքիային` հավելելով, որ ամենից շատ կշահի Ադրբեջանը` հնարավորություն ունենալով ազատվել առկա պատրանքներից, որոնք թույլ չեն տալիս խնդրին նայել իրատեսորեն:
Վերջերս Մոսկվայում Ուսաստանի նախաձեռնությամբ պետդումայում կազմակերպվեց խորհրդարանական քննարկումներ՝ նվիրված հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին:
«Հանդիպմանը մենք գնացել ենք կանխավ կողմնորոշված, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների խնդիր չի կանգնելու և ընդհանրապես մտադրություն չկար քննարկելու`ելնելով այն հանգամանքից, հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները միանգամայն տարբեր գործընթացներ են»,- ասաց Աժ «Ժառանգության» խմբակցության պատգամավոր, պետդումայի քննարկումների մասնակից Վարդան Խաչատրյանը:
Պատգամավորի խոսքերով` ադրբեջանցիների կողմից ևս նման մտադրություն չի նկատվել`հետևաբար հայ-թուրքական հարաբերություններին վերաբերող ոչ մի հարց չի շոշափվել, առավել ևս` քննարկվել:
Քննարկումների ժամանակ առաջարկվեց շրջանցել նաև ռազմական հակամարտության խնդիրը` խոսելով միայն հնարավոր հաշտեցման ուղիների մասին:
Որպես հաշտեցման հնարավոր միջոց Վ. Խաչատրյանն առաջարկեց սահմանային առևտրի խնդիրներին դրական լուծում տալ և հնարավորության դեպքում Հայաստանի հյուսիսում (Ղարաբաղի հետ ոչ սահմանակից տարածքում) ստեղծել ազատ առևտրի գոտի` լուրջ վերահսկվողությամբ:
Առաջարկը պատգամավորի հավաստմամբ` վրդովվեցրեց նախկին արցախաբնակ ադրբեջանցի ներկայացուցչին:
Ինչ վերաբերում է հայ-թուրքական փոխհարաբերություններին և ստորագրված արձանագրություններին, ապա Վ. Խաչատրյանի կարծիքով այն լի է վտանգներով և Հայաստանը պետք դրանց վերապահումներով վերաբերվի:
«Վավերացնելով արձանագրությունները` մենք ցեղասպաանության հարցում դիրքերի բավականին լուրջ զիջումը փոխում ենք թուրքական ժամանակավոր բաց, բայց և ամեն վայրկյան տարբեր պատրվակներով փակվող սահմանով»,- ասաց Վ. Խաչատրյանը:
Եթե գտել եք վրիպակ, ապա այն կարող եք ուղարկել մեզ՝ ընտրելով վրիպակը և սեղմելով CTRL+Enter
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանել