«Դեռ մանուկ հասակից ինձ ու եղբորս կոչում էին քանդող բրիգադ: Մեր տանը չի խոչընդոտվել խաղալիք ջարդելը, երեւի այդտեղից է եկել արհեստի նկատմամբ իմ սերը: Երկուսս էլ չար էինք, բայց երեւի եղբայրս ավելի էր բարկացնում ծնողներիս, քան ես»,- պատմում է Էկոնոմիկայի նախարար Ներսես Երիցյանը: Ընտանիքում 2 եղբայր են, տարիքային տարբերությունը` 11 ամիս:

«Որպես զույգ ենք մեծացել, իրար շատ նման էինք, երկուսս էլ բավականին չաղ էինք, նույնատիպ հագուստ էինք հագնում` կապված կառուցվածքի հետ: Դպրոցում ես ավելի լավ էի սովորում, քան եղբայրս, բայց մշտապես մրցակցություն կար: Ցանկացած միջավայրում ես լիդեր եմ եղել, միշտ իմ ետեւից տարել եմ մարդկանց»: Նախարարի խոսքերով` իրենց ընտանիքը միջին եկամուտ ունեցող էր, 10 տարեկանից Երիցյան եղբայրները մեքենա են վարել: Ներսես Երիցյանի մայրը հաշվապահ է, հայրը ինժեներական կրթություն ունի, իսկ իր մասնագիտությունը ինքնուրույն է ընտրել: «Մայրս ավելի շատ է երեխաների դաստիարակությամբ զբաղվել, քան հայրս: Հայրս ինձ ոչինչ չի արգելել, միշտ փորձել է բացատրել այս կամ այն բանի լավ եւ վատ կողմերը»: Նախարարի ծնողները եւ եղբայրը ապրում են ԱՄՆ-ում:

Եթե իմ կյանքը նորից ապրեի, ապա ավելի լավ կսովորեի

«Ես շատ ինքնուրույն եմ եղել 20 տարեկանից սկսած, մշտապես շրջագայել եմ եւ իմ վրա տան ազդեցությունը շատ ցածր է եղել: Ամբողջ Միացյալ Նահանգները եւ Կանադան մեքենայով շրջել եմ: Տարբեր երկրներում եմ եղել, երբեմն` առանց փողի, երբեմն` առանց վիզայի: Եթե իմ կյանքը նորից ապրեի, ապա ավելի լավ կսովորեի, եթե կարողանայի ավելի համակարգված սովորել, ավելի շատ բան կիմանայի»,- ասում է 38-ամյա նախարարը: 1988-1993 թթ. սովորել է Երեւանի պետական ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի Ժողովրդական տնտեսության պլանավորման ֆակուլտետում` մակրոտնտեսագետ մասնագիտությամբ: 1993-1995 թթ. Երեւանի պետական ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի մակրոտնտեսության ամբիոնի ասպիրանտ էր: 1993-1994 թթ. աշխատել է ՀՀ գերագույն խորհրդի Սոցիալական եւ առողջապահության հարցերով մշտական հանձնաժողովում` որպես գլխավոր փորձագետ, 1994-1995 թթ.` ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի օգնական, 1995-1996 թթ.` ՀՀ Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության վարչության պետ, 1996-2001 թթ.` ՀՀ Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ: 2001-2003 թթ. Միջազգային արժութային հիմնադրամի հոլանդական խումբը, ներառյալ Հայաստանը ներկայացնող գործադիր տնօրենի խորհրդական էր, այնուհետեւ` ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի խորհրդական եւ Ֆինանսական դիտարկումների կենտրոնի ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար: 2007 թ. հունիսից ՀՀ առեւտրի եւ տնտեսական զարգացման նախարար էր, իսկ 2008 թ. ապրիլին նշանակվել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար: Ներսես Երիցյանը իդեալներ չունի, ասում է` երբեւէ չի մտածել այդ մասին. «Ես ոչ մեկին կուռք չեմ դարձրել եւ չեմ ել ուզում ինչ-որ մեկը ինձ կուռք դարձնի»: Նախարարին բարկացնում են մեծամտությունը եւ անպատասխանատվությունը. «Ես ուրախ եմ, կենսախինդ, երբեք չեմ հիասթափվում, լավատես եմ, նպատակասլաց, աշխատասեր: Պետք է ճկուն լինես, որ կարողանաս ցանկացած իրավիճակից դուրս գալ: Կարեւոր է նաեւ, որ մարդ հավատա իր ասածին եւ անկաշառ լինի: Հաջողություններին հասնելու համար անհրաժեշտ են մեծ նպատակներ, հաստատակամություն»: Իսկ նպատակին հասնելու համար Ներսես Երիցյանը կկիրառի բոլոր ընդունելի միջոցները, նախարարի համար ընդունելի է այն, ինչը «զոռբայություն» չէ: Իր հասցեին հնչող քննադատությանը Ներսես Երիցյանը հանգիստ է վերաբերվում, իսկ իր անձի շուրջ հյուսվող առասպելների նկատմամբ անտարբեր է: Իր առավելությունը նա համարւմ է այն, որ մշտապես փորձում է չբավարարվել եղածով, հասնել ավելիին: Իսկ թերություն համարում է իր անհամբեր լինելը: «Եթե կատարելության չեմ հասնում, ես բավարարված չեմ լինում: Երբ ինչ-որ որոշում եմ կայացնում, շրջապատին կարող է թվալ, թե իրեն հաշվի չեմ առնում: Իմ ամենախոցելի կողմը գիտելիքներս են, վախենում եմ`չհերիքեն: Ինքնավստահության հաշվին եմ նախարար դարձել, շատ գիտելիք որ ունենաս, ինքնավստահ չես լինի», -ասում է նախարարը:

Նախարար նշանակվելը անակնկալ էր ինձ համար

Էկոնոմիկայի նախարարը առավոտյան արթնանում է ժամը 6:00-ից-7:00-ը, գալիս է աշխատանքի, թերթեր շատ քիչ է կարդում, պլանավորում է աշխատանքային օրը, հաղորդակցվում աշխատակիցների հետ, խնդիրները ձեւակերպում, հանդիպումներ, քննարկումներ մինչեւ 22:00-23:00: «Եվ դպրոցում, եւ համալսարանում մշտապես եղել են մարդիկ, ովքեր ինձ նկատել են, օգնել են, ուսանող ժամանակ աշխատում էի խորհրդարանում եւ այնտեղ ինձ ընկերս` Մարատ Մանուկյանը օգնեց»,- ասում է Ն. Երիցյանը: Նրա համար պաշտոնը գաղափարներն իրականացնելու միջոց է: «Եթե տեսնեմ, որ չեմ կարողանում գաղափարներս իրագործել, կհեռանամ պաշտոնից իմ կամքով: Այն, ինչով ես զբաղվել եմ, ինձ հոգեհարազատ է եղել, եւ միշտ ես ինչ-որ բան ստեղծել եմ, առաջնորդել եմ: Ինչ-որ մեկը չպիտի գնահատի քեզ, դու քո կատարած աշխատանքից պետք է գոհ լինես: Ես չեմ ձգտել, որ ինձ գնահատեն»,- ասում է նախարարը: Մինչեւ վերջերս Ն. Երիցյանն անկուսակցական էր, այսօր նա ՀՀԿ անդամ է: «Ես կարծում եմ, որ նախարարի պաշտոնը քաղաքական է: Ես Հանրապետական կուսակցության թիմն եմ ներկայացնում, իրենց բոլոր հավաքներին մասնակցում եմ, ազգային գաղափարախոսությունը ինձ հոգեհարազատ է, բայց դա, իմ պատկերացմամբ, պետք է լինի ոչ թե պաշտպանողական, այլ հարձակողական»,- ասում է հարցազրույցի ժամանակ դեռեւս անկուսակցական նախարարը: Նախարարի կյանքում զավեշտալի դեպքեր շատ են եղել, բայց նա չի սիրում այդ մասին պատմել. «Անակնկալներ էլ են եղել, օրինակ` նախարար նշանակվելն անակնկալ էր ինձ համար»: Ներսես Երիցյանը ընկերներ ընտրելիս կուսակցական պատկանելությունը հաշվի չի առնում, ունի մանկության, աշխատանքային ընկերներ, մասնավորապես` Կենտրոնական բանկից:

Գործը շատ է, չես կարողանում ընտանիքին ուշադրություն դարձնել

Ներսես Երիցյանն ամուսնացած է, ունի 2 երեխա: Նրա կինը 18 տարեկան էր, սովորում էր Բժշկական համալսարանում, երբ հանդիպեցին: Ընկերը նրանց ծանոթացրեց, նամակներ, սերենադներ չեն եղել. «Կնոջս շատ եմ սիրում, սիրում եմ նրա նվիրվածությունը, ինքնավստահությունը»: Նախարարի կինը չի աշխատում, երեխաներին է մեծացնում, իսկ Ներսես Երիցյանը երեխաների դաստիարակությամբ չի զբաղվում. «Կարող է մաթեմատիկայի խնդիրները գրեմ, մենակ ռուսերենի հարցով չեմ կարողանում օգնել: Երեխաներս ինձանից լավ են սովորում, բայց ժամանակ առ ժամանակ բարկանում եմ իրենց վրա»: Ընտանիքի անդամները դժգոհ են, որ քիչ ժամանակ է իրենց հատկացնում. «Գործը շատ է, չես կարողանում ընտանիքին ուշադրություն դարձնել»,- բացատրում է նախարարը: Ինչ վերաբերում է երեխաների մասնագիտության ընտրությանը, ապա նախարարը չի պատրաստվոմ նրանց ասել, թե ինչ մասնագետ դառնան. «Ինտերնետում երեխաների հետ նայեցինք, թե որոնք են աշխարհում ամենամեծ հեղինակություն վայելող մասնագիտությունները. բժիշկներ, ինժեներներ, օդաչուներ: Ես չեմ ասելու, թե երեխաներս ինչ մասնագետ դառնան, թող իրենք ընտրեն»:

Ես ԱՄՆ-ում եմ ամենաճոխ խաղատները գնացել

Ինչ վերաբերում է հանգիստը կազմակերպելուն, ապա նա գերադասում է ավելի ակտիվ հանգիստ, օրինակ` այս ամառ ընտանիքի հետ շրջագայել է Հայաստանում: Ժամանցը եւս կազմակերպում է ընտանիքի եւ ընկերների հետ` այցելություն տներ, ճաշկերույթներ, հավաքներ քաղաքից դուրս: Երիտասարդ տարիներին Ն. Երիցյանը գիշերային ակումբներ գնում էր, բայց այժմ նման աղմկոտ վայրերը նրան չեն հրապուրում: «Ես ԱՄՆ-ում եմ ամենաճոխ խաղատները գնացել, բայց շատ քիչ եմ խաղացել, միշտ պարտվել եմ, ավելի շատ օգտվել եմ այդտեղի շոուներից: Ժամանակին Խանջյանի օղակաձեւ այգին էի շատ սիրում` մինչեւ այդ սրճարանների առաջանալը, մեր գյուղն եմ շատ սիրում` Ակնաշենը»,- ասում է նախարարը: Ն. Երիցյանը չի երգում, շատ հազվադեպ է պարում, խոհանոցում ինչ-որ բաներ գիտի պատրաստել, բայց չի պատրաստում: Նախարարը չի ծխում, առիթից առիթ է խմում, շատ է սիրում խմորեղեն եւ մրգեր:

Նախարարը նաեւ փականագործ է

Նախարարը առանձնահատուկ սեր ունի արհեստների նկատմամբ, նա փականագործ է, ուսանողության տարիներին աշխատել է այդ մասնագիտությամբ, ասում է` տանը շատ գործեր անում է, եթե ժամանակ է ունենում: Գյուղատնտեսական աշխատանքներ էլ է կարողանում կատարել: Ինչ վերաբերում է մյուս հոբբիներին, ապա գեղարվեստական գրքեր շատ քիչ է կարդացել, ընթերցած վերջին գիրքը չի հիշում: Նախընտրում է դասական երաժշտությունը, թեեւ շատ քիչ է լսում: Այսօր առողջ ապրելակերպ չի վարում, բայց ժամանակին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլով էր զբաղվում: Կինո եւ թատրոն նույնպես սիրում է, միայն թե չի կարողանում ֆիլմերի եւ ներկայացումների անվանումները հիշել: Նախարարն ինքն է ընտրում հագուստը եւ աքսեսուարները, նախընտրում է դրանք գնել արտերկրում. «Այստեղ գները շատ բարձր են, տեսականին էլ` քիչ: Նախընտրում եմ ամերիկյան բրենդները: Եթե ինչ-որ բան լինի որակով, բայց թանկ, անպայման կգնեմ»:

Ես իմ խնայողություններն եմ ծախսում

Ն. Երիցյանին աշխատավարձը չի բավականացնում. «Ես իմ խնայողություններն եմ ծախսում: Իմ ամբողջ կյանքում ես բարձր աշխատավարձով եմ աշխատել, իսկ ԱՄՆ-ում` շատ բարձր: Ֆինանսատնտեսական ճգնաժամը իմ ընտանիքի վրա չազդեց»: Էկոնոմիկայի նախարարը մինչեւ պաշտոնը որեւէ բիզնես չուներ, իր խոսքերով` հիմա էլ չունի, բայց չժխտեց պաշտոնը թողնելուց հետո որեւէ բիզնեսով զբաղվելու հավանականությունը: Ն. Երիցյանը շատ երազանքներ ունի, բայց ոչ Ջինին է հավատում, ոչ էլ` Ձմեռ Պապին. «Ես ինքս ինձ եմ հավատում: Ես երազում եմ, որ հաճույքով ապրեմ իմ հայրենիքում: Ուզում եմ միջավայրս իմ պատկերացումներին համապատասխան տեսնել: Մարդկանց հանգստությունը, կազմակերպվածությունը, վստահությունը իրենց ուժերին. դա կցանկանայի տեսնել մեր երկրում: Ես ինքս ինձ ավելի հարմար եմ զգում ԱՄՆ-ում»: