HY RU EN

Սառա Պետրոսյան

Համայնքային կառավարման տեղեկատվական համակարգի շնորհիվ քաղաքապետարանի աշխատակազմի ողջ գործունեությունը տեսադաշտում է

Իջեւանի քաղաքապետարանի սպասարկման գրասենյակ այցելած բնակիչները սպասարկող սեղաններից մեկից մյուսն են անցնում եւ, իրենց հարկային պարտավորությունների մասին տեղեկանքները վերցնելով, հեռանում են բանկ` վճարումները կատարելու: Բացառությամբ աղբի վարձավճարի, որը գանձվում է տեղում: Գանձումը կատարող երիտասարդ աղջիկը ժպիտով դիմավորում է իր սեղանին մոտեցած զինվորական համազգեստով տղամարդուն, որը միանգամից մի քանի ամիսների համար է վճարում կատարում` 2009 թ. օգոստոսից մինչեւ 2010 թ. մայիսը: Զինվորականին` Էդիսոն Սարգսյանին, հարցնում եմ, թե ինչու ժամանակին չի վճարել նախորդ տարվա աղբահանության գումարը, իսկ հիմա նույնիսկ կանխավճար է թողնում: Նա պատասխանեց, որ ինքը բնակվում է քաղաքի ծայրամասում, որտեղից աղբը մինչեւ օգոստոս ամիսը չէին տեղափոխում, քաղաքի ծայրամասային փողոցներում գարշահոտ էր, իսկ հիմա տեղափոխում են, դրա համար էլ եկել վճարում է աղբահանման ժամանակահատվածի համար, այլ կերպ ասած` վճարում է կատարված աշխատանքի դիմաց: Իջեւանի քաղաքապետ Վարուժան Ներսիսյանը խոստովանեց, որ աղբահավաքումից դժգոհ քաղաքացու դիտողությունը ճիշտ է` իրենք թերացել են այդ հարցում: Պատճառն, ըստ նրա, այն է, որ մինչեւ սպասարկման գրասենյակ հիմնելը հարկերի ու տուրքերի հավաքագրումը կատարում էին քաոսային ձեւով. քաղաքապետարան ոտք դրած քաղաքացու ձեռքը մի թերթիկ էին տալիս, որպեսզի նա սենյակից-սենյակ անցնի ու կատարի բոլոր վճարումները: Մարդիկ դժկամությամբ էին դա անում կամ զզվելով հեռանում էին, որի պատճառով էլ նախկինում հնարավոր չէր հարկերի հավաքագրման բարձր ցուցանիշ ապահովել: Հիմա, ինչպես հավաստեց քաղաքապետը, բնակիչներն ինքնակամ գալիս վճարում են, քանի որ բոլոր ծառայությունները մի տեղից են սպասարկվում: Քաղաքապետի ասելով` պատճառն այդ է, որ 2009 թ. առաջին անգամ իրենց հաջողվել է 122%-ով հողի հարկը հավաքագրել, 178%-ով` հողի վարձավճարները, ապառքների եւ տույժերի հաշվարկով դա արվել է այս ծրագրով, իսկ գույքահարկը նախորդ տարվա համեմատությամբ 6 մլն դրամով ավել է հավաքագրվել: «Նախկինում, եթե հարկերը հավաքագրելու համար դատարան էինք դիմում, ծանուցումներ էինք ուղարկում, հիմա ֆինանսական բաժինը միայն ծանուցումներ է ուղարկում ու դրանով մարդիկ գալիս են վճարում»,- հայտնեց քաղաքապետը: Վերջինս նշեց, որ անցյալ տարի հարկերի հավաքագրման համար դատարան չեն դիմել, բայց մեծ ապառքներ են հավաքել` մոտ 6 մլն դրամ: Քաղաքացիների սպասարկման գրասենյակները (ՔՍԳ) շուրջ մեկ տարի է, ինչ գործում են Տավուշի մարզի երկու քաղաքներում` Իջեւանում եւ Դիլիջանում: Գրասենյակները տեղակայված են քաղաքապետարանների վարչական շենքերի առաջին հարկում եւ ունեն սպասասրահ, ընդունման եւ սպասարկման մասեր: Սպասարկման գրասենյակներում աշխատում են քաղաքապետարանների տարբեր բաժիններ ներկայացնող աշխատակիցներ, որոնք իրականացնում են քաղաքացիների սպասարկման հետ կապված հիմնական գործառույթները եւ տրամադրում տարաբնույթ ծառայություններ` քաղաքացիներին կարող են տրամադրել մինչեւ 12 տիպի ծառայություններ: Առավել տարածված են տեղական հարկերի, տուրքերի, վճարների հաշվարկման ու գանձման, քաղաքացիների դիմումների ընդունման ու պատասխանների տրամադրման, բնակչության տվյալների հաշվառման ու տեղեկանքների տրամադրման հետ կապված ծառայությունները: Յուրաքանչյուր ՔՍԳ, համայնքի յուրահատկություններից կախված, մատուցում է նաեւ իրեն բնորոշ այլ ծառայություններ: Այս ծրագրով համակարգչայնացվել է նաեւ համայնքապետարանների կառավարման ողջ գործառույթը: Ինտրանետ միջավայրում գործող ավտոմատացված համակարգերի հեղինակը «Տեղեկատվական համակարգերի զարգացման եւ վերապատրաստման կենտրոն» ՀԿ-ն է, որը սպասարկման գրասենյակներ է հիմնել 5 մարզային քաղաքներում` Դիլիջան, Իջեւան, Վեդի, Չարենցավան եւ Ապարան: Ընթացքի մեջ են Վայոց ձորի մարզի 3 քաղաքներում գրասենյակներ հիմնելու աշխատանքները: Գրասենյակները հիմնվել են Գերմանական տեխնիկական համագործակցություն (GTZ) ընկերության ֆինանսական աջակցությամբ: «Տեղեկատվական համակարգերի զարգացման եւ վերապատրաստման կենտրոն» (ՏՀԶՎԿ) ՀԿ նախագահ Գրիշա Խաչատրյանը, հետեւելով իր իսկ ստեղծած կառավարման համակարգի գործունեությանը, եկել է այն հետեւության, որ հիշյալ համակարգերի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է քաղաքապետի դրսեւորած ունակություններով ու հետեւողականությամբ: Քաղաքապետարանի գործունեության արդյունավետությունը եւ քաղաքացիներին նրանց մատուցած ծառայությունների որակը հիմնականում կախված է բոլոր օղակների կազմակերպված աշխատանքից ու տեղեկատվական համակարգերի կիրառման աստիճանից: Գ. Խաչատրյանը Դիլիջանի սպասարկման գրասենյակն առանձնացնում է որպես ամենաարդյունավետ գործող կառույց: «Շենք ոտք դնելուն պես զգում ես, որ կառույցն աշխատում է, ամեն մի աշխատող հստակ կատարում է իր պարտականությունները, եւ դա շատ կարեւոր է»,- ասում է Գ. Խաչատրյանը: Դիլիջանի քաղաքապետարանի ֆինանսական բաժնի պետ Գոհար Դավթյանը վստահեցնում է, որ ծրագիրը ներդնելուց հետո հրաժարվել են սպառնալիքների ու տարբեր ազդեցությունների գործադրմամբ, ինչպես հատուկ է ՏԻՄ-երին, հարկեր հավաքագրելուց: «Այս համակարգով ֆինանսական աշխատանքներն ավելի հեշտ ու արագ ենք կատարում, որի շնորհիվ էլ հաջողվում է 100%-ով հավաքագրել հարկերը: Ծրագիրը ներդնելուց հետո մենք միայն եռամսյակային վճարումների մասին հիշեցում ենք ուղարկում բնակչությանը, տրամադրում ենք նաեւ վճարման ժամանակացույցը: Քաղաքացիները տեսնում են քաղաքապետարանի կատարած աշխատանքը եւ առանց դժվարանալու վճարում են հարկերը»,- ասում է քաղաքապետարանի ֆինբաժնի պետը: Դիլիջանի քաղաքապետ Արմեն Սանթրոսյանի ասելով` այս ծրագիրը ոչ միայն հեշտացրել, այլեւ շատ արդյունավետ է դարձրել քաղաքապետարանի աշխատանքը, հատկապես տեղական հարկերի հավաքագրման առումով: «Սրա առավելությունը նաեւ այն է, որ մի քանի րոպե ազատ ժամանակ ունենալու դեպքում անմիջապես կարողանում ենք հետեւել դիմումների կատարման ընթացքին, գումարների հավաքագրմանը, մուտքագրումներին եւ այլն: Հետեւում ենք կատարողականներին եւ խնդիրներ լինելու դեպքում բաժնի վարիչներին հրավիրում եւ լսում ենք նրանց բացատրությունները: Աշխատանքային ժամերին քաղաքապետարանի աշխատակազմի ողջ գործունեությունը մեր տեսադաշտում է, եւ դա շատ է հեշտացնում աշխատանքը»,- հայտնեց քաղաքապետը: Քաղաքապետարանի բոլոր աշխատակիցները միացված են ցանցին, եւ ծրագրի ընձեռած հնարավորության շնորհիվ քաղաքապետը կարողանում է բոլորի հետ միաժամանակ աշխատել, վերահսկել նրանց տրված հանձնարարականների կատարման ընթացքը: «Մեկ տարի է, ինչ գրասենյակը ստեղծվել է, բայց այնքան ենք խորացել նրանում, որ թվում է միշտ այսպես է եղել»,- ասում է պրն Սանթրոսյանը: Պրն Սանթրոսյանի պնդմամբ, ներդրված համակարգը շատ է հեշտացնում բնակիչների հետ աշխատանքը, հարկերը հավաքագրվում են առանց դժվարությունների, որն էլ իրենց հնարավորություն է տալիս նաեւ կառուցապատման ծրագրեր իրականացնել: Ինչպես իրազեկեց քաղաքապետը, համայնքային բյուջեով կարողացել են ամֆիթատրոն կառուցել Դիլիջանում, այս տարի կավարտեն երկրագիտական թանգարանի կառուցման աշխատանքները: Կամո փողոցի բնակիչների համար մանկապարտեզ են կառուցել, Շամախյան թաղամասում` ակումբ, որն անվճար տրամադրվում է քաղաքի բնակիչներին իրենց արարողությունները կազմակերպելու համար: 2010 թ. բյուջեն հիմնականում ուղղել են մանկապարտեզների համար գույք ձեռքբերելուն ու կոմունիկացիաների վերականգնմանը: «Ձեր քաղաքի մասին ասում են, որ մշտապես մաքուր է, ինչպե՞ս է հաջողվում դա ապահովել» հարցիս պրն Սանթրոսյանը պատասխանում է. «Մյուս քաղաքների համեմատությամբ կիսով չափ պակաս է մեր հատկացումը աղբահանությանը: Երեւի թե վերահսկողությունն է պատճառը, որ քաղաքը, փռված լինելով հանդերձ, կարողանում ենք հնարավորինս մաքուր վիճակում պահել»: Գրիշա Խաչատրյանը հայտնեց, որ ներդրված կառավարման համակարգով հնարավոր է ավելի հեշտացնել քաղաքացու սպասարկումը, որպեսզի մարդիկ մի խնդրով երկու անգամ չգնան քաղաքապետարան: Այն իրականություն կդառնա կայքերը ինտերնետ միջավայր տեղափոխելու դեպքում, եւ մարդիկ արդեն տնից կկարողանան ճշտել իրենց վճարումների չափը: Այդ դեպքում արդեն մեկ անգամ կգնան քաղաքապետարան` մուծումների անդորրագիրը ներկայացնելու համար: Քաղաքացիները կարող են նաեւ հետեւել իրենց դիմումների ընթացքին եւ օգտվել տարբեր ծառայություններից` չայցելելով քաղաքապետարան: ՀԿՏՀ համակարգը, որը ներդրվել եւ գործարկվել է ավելի քան 225 համայնքներում, արդյունավետ կիրառելու դեպքում կարող է կառավարման բարձր ցուցանիշ ապահովել: Երկու քաղաքապետարանների` միայն հարկերի հավաքագրման մասով ապահոված ցուցանիշը կարող է պատասխան լինել բոլոր այն համայնքապետերին, որոնք հարկերի հավաքագրման ցածր տոկոսը բացատրում են միայն բնակիչների չունեւորությամբ եւ ոչինչ չեն ձեռնարկում իրենց աշխատանքի որակը բարելավելու համար: