Հոկտեմբերի 4-ին Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության ինստիտուտի գրասենյակում տեղի ունեացավ «Սարդարապատ» շարժման նախաձեռնող խմբի կողմից ստեղծվելիք Ազգային խորհրդարանի «Սոցիալ-տնտեսական հարցերի» հանձնաժողովի հերթական նիստը «Գյուղացիական կոոպերատիվները և ՀՀ-ի գյուղատնտեսության խնդիրները» թեմայով։ Նիստին բանախոսում էր ՀՀ Գյուղացիական ասոցիացիաների ֆեդերացիայի նախագահ Վարդան Համբարձումյանը։ Ստանալով մաթեմատիկական բարձրագույն կրթություն` բանախոսն այսօր աշխատում է գյուղում, ունենալով սեփական հող` արտադրում է գյուղմթերքներ։ Գյուղացու հոգսերին, ՀՀ-ում գյուղատնտեսության ներկա վիճակին Վարդան Համբարձումյանը առավել քան տիրապետում է, քանի որ նա նաև ղեկավարում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող 21 համայնքային և մասնագիտական ասոցիացիաները միավորող Գյուղացիական ասոցիացիաների ֆեդերացիան։ Ի՞նչ խնդիրներ կան, որոնք կարիք ունեն հրատապ լուծման, և որոնց լուծումից կախված` կթեթևանա թե գյուղացու առանց այն էլ ծանր վիճակը, թե գյուղատնտեսության մեջ տեղի կունենան էական դրական տեղաշարժեր։ Այս հարցերին բանախոսը տվեց հստակ պատասխաններ։ Այսպես. -Ցածր է հողի մշակման համար անհրաժեշտ նյութերի` սերմացուի, թունաքիմիկատների մատակարարման որակը: -Բավարար չէ գյուղացուն տրվելիք խորհրդատվությունը: -Բացակայում է կապը գիտական մտքի և գյուղի միջև: - Հնարավոր չէ գյուղմթերքը իրացնել բավարար չափով: -Գյուղացին աշխատանքի ընթացքում պաշտպանված չէ պետական կառույցների հետ ցանկացած փոխհարաբերությունում: -Հողը մշակող տեխնիկան մաշված է թե բարոյապես և թե ֆիզիկապես: -Բացակայում է գյուղացու շահերի պաշտպանությունը: Նշված խնդիրները լուծելու համար բանախոսը առաջարկում է. -Անհրաժեշտ է տարանջատել գյուղացու աշխատանքի ընթացքում առկա խնդիրները, որոնց մի մասի լուծումը կտա գյուղացին, մյուս մասի լուծումը` պետությունը: -Իրականացնել հողի մշակման համար անհրաժեշտ նյութերի գնումները անմիջական ներկրողներից: -Կազմակերպել գյուղացիական տնտեսությունների միավորումներ, բայց ոչ «կոլխոզների» տեսքով և սկզբունքներով: -Իրականացնել ուսումնախորհրդատվություն գյուղում, կոլեկտիվում միավորված անդամների համար: -Հողը մշակել` օգտագործելով գիտական աշխարհում հայտնի նոր տեխնոլոգիաները: -Օպտիմալ օգտագործել գյուղատնտեսական տեխնիկան` ներառելով գյուղացիական ասոցիացիաները: -Գյուղտեխնիկայի ճիշտ օգտագործումը կբերի գյուղմթերքի ինքնարժեքի զգալի նվազեցմանը: -Գյուղմթերքը պետք է իրացվի ասոցիացիայի ձեռք բերած սառնարանային համալիրների օգտագործմամբ, առանց միջնորդ վերավաճառողների մասնակցությամբ: Գյուղացիական կոոպերացիան աստիճանաբար գյուղում կստեղծի նաև գյուղի քաղաքացիական հասարակություն, ինչը կդառնա երաշխիքը գյուղի և գյուղացու կառավարումը իրականացնել գյուղացու շահերին և ցանկություններին համահունչ: Ճիշտ կառավարման արդյունքում գյուղացին այլևս չի փնովի երկիրը կամ պետությունը, այլ իր դժգոհությունը կուղղի ճիշտ հասցեով, այն է պատասխանատու չինովնիկը, կամ որ նույնն է` իշխանությունը: Գյուղում ստեղծվող ցանկացած կոոպերատիվ տնտեսություն կլինի երաշխիքը գյուղի զարգացման, գյուղմթերքի արտադրության աճի համար: Գյուղում ձևավորվող գյուղացիական կոոպերացիաները երկրի համար լուծում են նաև անվտանգության, սահմանների պաշտպանունակության բարձրացման խնդիր, քանի որ նախ գյուղից մարդիկ չեն արտագաղթում, և անհրաժեշտության դեպքում գյուղացին կպաշտպանի նաև իր տունը և հողը: Գյուղերում կոոպերացիաները չպետք է ստեղծվեն հրահանգով «վերևից» և ոչ էլ կայանան շատ դանդաղ տեմպերով: Պետական և մասնավոր հատվածի կողմից վարկավորման, ժամանակակից գյուղտեխնիկայի բավարար չափով տրամադրման, պատկան մարմինների կողմից օգտակար և սրտացավ վերաբերմունքի արդյունքում 5-10 տարվա ընթացքում հնարավոր է ՀՀ-ի ամբողջ տարածքում ստեղծել գյուղացիական կոոպերացիաների լայն ցանց: Արդյունքում գյուղատնտեսության նախարարության ամբողջ ներուժը արդեն իսկ կարելի է նպատակային օգտագործել` նպաստելով երկրի պարենային անվտանգության բարձարցմանը: Գյուղացիական կոոպերացիաները, պարունակելով սոցիալական, տեխնիկական և ֆինանսական բաղադրիչներ, կարող են լուծել նշված ուղղություններով առկա բազում հիմնախնդիրներ: