Արամ Մաթևոսյան Վերջերս  իշխանական ու իշխանամետ կուսակցությունների մի շարք գլխավոր քարոզասացներ հրապարակայնորեն սկսեցին հպարտանալ այն բանով, որ մարդաքանակը իրենց կուսակցություններում ավելանում է: Խոսքը գնում էր տասնյակ հազարների հասնող համալրումների մասին: Այ քեզ պարծանք, այ քեզ գլուխ գովելիք: Սիրելիներս, գերտերություններին պետք է, որ մեր կարգի գաջաջ վասալների հանրային կյանքը լինի հեշտ կառավարելի: Իսկ նման բացառիկ հնարավորություն ընձեռում է կուսակցականացումը: Այնպես որ, ուրախանալու պատճառը մեծ չէ: Ինքներդ ստրկացված եք և ըստ էության դուք ստրկություն եք քարոզում: Հպատակեցման այդ տենդենցը պահպանելու ամենափորձված ձևերից մեկն էլ մեծամասնական ընտրակարգի ներդրումն էր: Արատավոր մի կարգ, որն ստիպում է` ուզած- չուզած կուսակցականանալ: Այդպիսին է արդի քաղաքակիրթ ստրկատիրության ալգորիթմը: «Ուզում ես պահպանել ունեցվածքդ ու բազմապատկել այն, կուսակցականացիր»: Դրա համար են ավել պատառի ակնկալիքով տասնյակ հազարներով ահել ու ջահել խցկվում այս ու այն կուսակցությունների մեջ: Ես իմ գրվածքներից մեկում զգուշացրել եմ սեկտայականությամբ տառապող հայ այն ծնողներին, ովքեր իրենց զավակներին խցկում են, չգիտեմ, «երիտհանրապետականներ», «հայոց արծիվներ» ու էլի նման կազմակերպություններ և դարձնում նրանց մոլախոտ: Ասել եմ, որ ժամանակն իր քաղհանն է անելու, որ իշխանությունը նպատակ չէ, որ պաշտոնը ծառայություն է, և որ  չի մնալու Հայաստանում այս գաղութատիրական կարգը, ու որ ժողովուրդը մի օր  նրանց զավակներին է լծելու ծանր աշխատանքի: Չի կարող այնպես լինել, որ անընդունակը անընդհատ իշխի ունակին: Հիմա է, որ ժամանակը միջակ մտավոր ունակության տեր մարդուն հնարավորություն է տալիս դառնալ կուսակցապետ ու մեծ ունեցվածքի տեր: Իմաստուն ջահելը, առավել, քան համոզված եմ, երբեք չի մտնի ոհմակի մեջ: Խելացի մարդը վաստակում է իր խելքով, մասնագիտություն է ձեռք բերում ու ապրուստը հոգում է իր ունակությամբ: Ինտելեկտուալ անհատին, ստեղծագործ մարդուն պետք չէ գնալ դեպի կուսակցություն կամ ստեղծագործական միություն` տեղեր, որոնք հասցնում են բթացման ու  ծախվածության: Մարդկանց հրապարակներում հոծ խմբերով հավաքելը, շարասյուներ կազմելը, կուսակցական համագումարները ունեն բացառապես նույն նպատակը: Դրանք բոլորն էլ իրականացնում են անձին կաղապարելու ու անելանելի վիճակում դնելու նույն խնդիրը: Եսազրկման նույն նպատակին են ծառայում, ավաղ, բոլոր այն հանրահավաքները նաև, որոնք չեն վերաճում հեղափոխության: Համատարած կուսակցականացման մեր օրերում կարևորվում է միմիայն այն հանգամանքը, որ մարդը չգիտակցի ու ամեն մեկը նայի իր առջևում կանգնածի ծոծրակին: *  *  * Նկարի առաջին պլանում  դպրոցական ուսուցիչն է, երկրորդ պլանում` նրա բնակավայր` երկիր մոլորակը, իսկ հեռվում, լազուրի մեջ, երրորդ` վերջին պլանում` ազատագրող երազանքի հեռանկարը խորհրդանշող լուսնի մահիկը: Ստեղծագործողն իր իսկ ծոծրակին դեմ հանդիման, փակուղու առջև կանգնած, անթարթ հայացքով ելքի ճանապարհ է փորձում ուղեգծել: Վերջնական ու անելանելի է վիճակը: Ճիշտ այնպես, ինչպես հոծ շարքի մեջ, որտեղ դիմազուրկ է անձը` մետաֆիզիկ աստիճանի: Ճակատագրին դեմ հանդիման կանգնած մարդը ասես պատրաստվում է ինքասպանության: Տպավորություն է, թե նա հագնվել, հենց նոր ավարտել է իր վերջին հարդարանքը անէություն տանող ճանապարհից առաջ: Ավարտված է դպրոցական ուսուցչի երկրային միսիան: Նա կանգնած է ներսի ու դրսի սահմանի վրա: Նրա հայացքը կանգ է առել  իր ապրած բնակավայրի գլխին կանթեղի պես կախված գիշերային լուսատուի վրա: Լարվածությունը հասցված է իր կուլմինացիային, մարդն այստեղ է ֆիզիկապես, իսկ մտովի նա արդեն այնտեղ է, ուր կա եզակի հնարավորություն` ազատագրվելու կյանք կոչված հոգսից: *  *  * Մարդուն ոչնչացնող տոտալ կուսակցականացվածության անտանելի մեր այս օրերում շարքային մարդու փակուղային վիճակը, նրա ավարտուն միայնակությունը բնորոշող ավելի լավ օրինակ չկարողացա գտնել ես, քան այս հոդվածի սկզբում զետեղված գեղանկարն է: Շարքային մարդուն, քանի դեռ չի ավարտվել նրա երկրային կյանքը, գուցե, իրոք պետք է փորձել գնալ ճակատագրին դեմ հանդիման. գոնե մի անգամ բարձրանալ առաջնորդական հարթակ ու այնտեղից նայել բետոնակուռ այն շարքերին, այն փակուղուն, որում եղել է ինքը ու ընդամենը տեսել իր առջևում կանգնածի ծոծրակը: Շարքային մարդը, եթե չի ուզում մեռնել ստրուկ, ուզի թե չուզի պետք է լարված ճիգ գործադրի իր ազատագրման համար: Մեզնից, ահավասիկ, շատ շուտով կպահանջվի այն նույն լարումը, որով ողջ կյանքը հուլ ու հպատակ անցկացրած «դպրոցի ուսուցիչը» նայում է լուսնին,  Ռենե Մագրիտի անզուսպ երևակայության ծնունդ հանդիսացող այն վայրին, որում թագադրվում է յուրաքանչյուրիս ազատությունը: 17 փետրվարի  2011 թ.