Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և պետական այցով Հայաստան ժամանած Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին այսօր աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի հետ միասին մասնակցել են Երևանում Շառլ Ազնավուրի կեցավայրի բացման արարողությանը: 

Հայաստանի և Ֆրանսիայի նախագահներն այնուհետև մայրաքաղաքի Ֆրանսիայի հրապարակում ելույթ են ունեցել և միասին բացել Օգյուստ Ռոդենի հեղինակած Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժի արձանը, որը Ֆրանսիայի Հանրապետության նվերն է Հայաստանի Հանրապետությանը: Ֆրանսիայի հրապարակում երկու երկրների նախագահներին ողջունելու համար հավաքված մարդկանց հետ ջերմ շփվելուց հետո, Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին մեկնել է «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայան, որտեղ տեղի է ունեցել Նախագահ Սարկոզիի հրաժեշտի պաշտոնական արարողությունը:

Սերժ Սարգսյանի ելույթը Ֆրանսիայի հրապարակում՝ Ռոդենի քանդակի բացման առիթով

Մեծարգո´ պարոն նախագահ, հարգարժա´ն ներկաներ,

Սա հրաշալի երևանյան առավոտ է` հրաշալի եղանակ, հրաշալի տրամադրություն, հաճելի միջավայր և լավ մարդիկ: Այսպես մենք ընդունում ենք մեր լավ բարեկամին, իմ ընկերոջը` Ֆրանսիայի Հանրապետության Նախագահ պարոն Նիկոլա Սարկոզիին: Պարո´ն նախագահ, մենք ողջունում ենք Ձեզ համայն հայության հայրենիքում, իր անկախ գոյության 20-ամյակը նոր-նոր բոլորած Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքում: 

Ինձ համար իսկապես պատիվ է Ձեզ հետ միասին մասնակցելու մեր քաղաքի այս գեղեցիկ հատվածում ֆրանսիացի աշխարհահռչակ քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի հիասքանչ քանդակի բացման արարողությանը։ Հանճարեղ ֆրանսիացու հոյակերտ ստեղծագործություններից մեկը` նկարիչ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժի արձանը, այսուհետ բնակություն է հաստատելու այստեղ՝ Ֆրանսիայի հրապարակում: Օգյուստ Ռոդենի և Նիկոլա Սարկոզիի այս վեհաշուք ընծան ընդմիշտ խորհրդանշելու է հայ-ֆրանսիական հարատև և անխախտ բարեկամությունը։ 

Եթե մի պահ մեր շուրջը նայենք՝ դժվար չէ նկատել, որ այս հրապարակը բոլոր կողմերից շրջապատված է մեր ժողովրդի համար սիրելի ու մեծարժեք ազգային խորհրդանիշերով` հայ գրչության հիմնադիր Մեսրոպ Մաշտոցի անունը կրող պողոտայով, Երևանի օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի շենքով և աշխարհահռչակ հայ կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի հուշարձանով, Երևանի պետական կոնսերվատորիայի շենքով և հայ մեծանուն երգահան Կոմիտասի հուշարձանով, մյուս կողմից` հայ ականավոր նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի, հինավուրց Երևանի նոր օրերի արարիչ Թամանյանի և ամերիկահայ դասական Վիլյամ Սարոյանի հուշարձաններով: Մեզ համար այս կարևոր հրապարակը՝ շրջապատված հայոց մեծերով, կոչել ենք մեր թանկ բարեկամի՝ Ֆրանսիայի անունով։ Կարծում եմ` այս փաստը Ֆրանսիայի հանդեպ մեր ժողովրդի վերաբերմունքի և հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների արժեքի ու նշանակության լավագույն վկայությունն է: 

Ֆրանսիան և հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները մեզ համար առանձնահատուկ խորհուրդ ունեն մի քանի պատճառներով: Առաջին և ամենակարևորը` հայերը Հայաստանում և այլուր սիրում են Ֆրանսիան: 

Համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ անջնջելի հետք թողած ֆրանսիական հարուստ մշակույթն ու արժեհամակարգը հարազատ են հայ ժողովրդին և շատ սիրված նրա կողմից: 

Մեր ժողովրդին Ֆրանսիայի հետ կապում են նաև պատմական սերտ առնչությունները, որոնք սկիզբ են առել դեռևս վաղ միջնադարում, ապա աստիճանական զարգացում ապրել: Հայտնի են Հայաստանի և Ֆրանսիայի թագավորների ու ազնվական ընտանիքների միջև հաստատված սերտ կապերը` հատկապես Կիլիկիայի հայկական թագավորության շրջանում: 

Մեզ կապում է նաև այսօր մոտ կես միլիոնի հասնող ֆրանսահայ համայնքը: Տարբեր ժամանակներում Ֆրանսիայում հաստատված հայերը սերնդեսերունդ ապրել են այնտեղ, սիրել Ֆրանսիան, նվիրվել Ֆրանսիային, լիարժեք ինտեգրվել ֆրանսիական հասարակությանը և իրենց անուրանալի ներդրումն ունեցել Ֆրանսիայի զարգացման ու բարգավաճման գործում: Մեծաթիվ հայեր ֆրանսիացիների հետ կողք-կողքի պայքարել են օտար զավթիչների դեմ, զոհվել հանուն Ֆրանսիայի ազատության:

Ֆրանսահայությունը դարձել է մեր երկրներն ու ժողովուրդները միացնող կամուրջ, դարձել հայ և ֆրանսիական մշակույթների միաձույլ կրողը: Քիչ առաջ մենք ներկա գտնվեցինք մեծ ֆրանսիացու և մեծ հայի՝ Շառլ Ազնավուրի երևանյան տան բացմանը: Մեր ժողովուրդները կարող են հպարտանալ մեր մշակույթները շաղկապող այնպիսի անուններով, ինչպիսիք են Անրի Թրուայան, Գառզուն, Միշել Լեգրանը, Անրի Վերնոյը և այլոք:

Պատմական, մշակութային և մեզ կապող քաղաքակրթական արժեքներն են հենց հանդիսացել այն հենասյունը, որի վրա կառուցվել ու զարգացել են Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջպետական հարաբերությունները։ Ֆրանսիան Հայաստանին ձեռք է մեկնել անկախության առաջին իսկ օրվանից, մեզ նեցուկ դարձել մեր երկրի համար ամենածանր պահերին։ Հանձինս Ֆրանսիայի, մենք ունենք մի բարեկամ, որի հետ կարող ենք կիսել մեր ուրախությունները և մտահոգությունները, որը եղել և մնում է մեր կողքին։

Մենք շնորհակալ ենք Ֆրանսիային և ֆրանսիացի ժողովրդին Հայոց Ցեղասպանության հետևանքով հայրենազրկված հարյուր հազարավոր հայերի ապաստանելու համար, իրենց «ես»­ը վերագտնելու և վերստին ոտքի կանգնելու հնարավորությունների ստեղծման համար:

Մենք շնորհակալ ենք անցյալ դարասկզբին հայ ժողովրդին պատուհասած այդ մեծ աղետն իր իսկական անունով՝ Ցեղասպանություն կոչելու և այն օրենքի ուժով դատապարտելու համար:

Մենք շնորհակալ ենք, պարո´ն Նախագահ, երեկվա Ձեր խոսքերի համար, որ Դուք արտասանեցիք Ցեղասպանության հուշահամալիրում: Դրանք հայ ժողովրդի հոգուց բխած և շատ ուժեղ խոսքեր էին: 
Մենք շնորհակալ ենք Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի խաղաղ կարգավորման և մեր տարածաշրջանում տևական խաղաղություն հաստատե-լու ուղղությամբ բարեկամ Ֆրանսիայի և, պարո´ն Նախագահ, անձամբ Ձեր հետևողական ջանքերի համար։

Մենք շնորհակալ ենք Սպիտակի երկրաշարժի դժնդակ օրերին հայության կողքին լինելու համար, անկախության քսան տարիների ընթացքում ցուցաբերած և շարունակվող տնտեսական, մարդասիրական և այլ բազմաբնույթ օգնության և օժանդակության համար:

Եվ վերջապես շնորհակալ ենք նաև Եվրամիության հետ մերձեցման ճանապարհին Հայաստանի ջանքերին Ֆրանսիայի իշխանությունների հաստատուն աջակցության համար:

Հարգելի´ հյուրեր և ներկաներ,

Մեր ժողովուրդներին կապող միացյալ պատմությունը և բարեկամությունը, մեր ընդհանուր քաղաքակրթական արժեքները և մշակութային փոխներգրավվածությունը հավերժ են ու մնայուն, ինչպես հավերժ մնայուն են նաև Ռոդենի ստեղծագործությունները։

Ռոդենը, այն հանճարեղ արվեստագետն է, ով իր ձեռքի հպումով կենդանություն է տվել քարին ու մետաղին, շունչ ու շարժում հաղորդել` կերտելով հավերժական խորհրդանիշներ և արտահայտելով մարդկային հոգու ու մտքի թռիչքը:

Մեր խորին երախտագիտությունն ենք հայտնում Ֆրանսիայի Նախագահ Նիկոլա Սարկոզիին` նման անգնահատելի արժեք Հայաստանին նվիրելու համար:

Մեծարգո´ պարոն նախագահ,

Իմ համոզմունքն է, որ Երևանի սրտում այս հրաշակերտ ստեղծա-գործությունը հայերի բազմաթիվ սերունդների համար հանդիսանալու է հայ-ֆրանսիական բարեկամության հավերժության խորհրդանիշ: Կրկին շնորհակալություն այս չքնաղ նվերի համար:

Աստված Ձեզ պահապան:
Աստված պահպանի Ֆրանսիան:
Եվ Կեցցե´ հայ-ֆրանսիական բարեկամությունը: