Կիմա Խաչատրյան

«Ուկրաինա՝ Կիև, Կորեա՝ Սեուլ, Բելառուս՝ Մինսկ, բնակչության թիվը չեմ հիշում այս պահին: Սիրում եմ Մինսկը. մաքուր քաղաք է, այգիներ կան: Շինարար եմ դառնալու, որ մեր քաղաքը մաքուր պահեմ»,- դրոշների հավաքածուն  ներկայացնում էր երկու եղբայրներից մեկը՝ Ալիկը:  Ալիկի եւ Արտյոմի նախասիրությունները հաճախ են փոխվում, բայց դրոշներ հավաքելը ամենասիրելի զբաղմունքն է:

Տղաների մայրը`Լաուրա Պողոսյանը պատմում է, թե ինչպես էին իր տղաները դժվարանում հաղորդակցվել: Հետո բժիշկները աուտիզմ ախտորոշեցին:
«Չորս տարեկանից դա արդեն նկատելի էր: Այն ավելի ակնհայտ դարձավ, երբ վեց տարեկանում տղաներս դպրոց գնացին: Շատ դռներ թակեցինք մինչև հասանք հաջողության: Միայն Ալիկն է դպրոց գնում, Արտյոմը ՝ ոչ: Արտյոմս ավելի խորը աուտիկ է: Տասնհինգ րոպե տարբերությամբ են լույս աշխարհ եկել: Նրանք իմն են: Շատերը խորհուրդ են տալիս եկեղեցի գնալ, Աստվածաշունչ կարդալ, իսկ ես պատասխանում եմ, որ իմ եկեղեցին իմ տունն է: Աստված այսպիսի երեխաներ տալիս է միայն ուժեղ ծնողներին: Պատկերացնո՞ւմ եք, եթե հանակարծ այս երեխաները թույլ ծնողների ձեռքն ընկնեին: Հոգեբաններից էլ ավելի շատ նրանցով պետք է զբաղվենք մենք՝ ծնողներս: Միայն մենք գիտենք, թե որքան դժվարությունների միջով ենք անցել:  Իմ հոգին մաքրվել է: Գիտեմ, որ այս երեխաները մաքուր են, նրանք ստել չգիտեն, նրանք չգիտեն, թե ինչ  է փողը, հարստությունը, կեղծիքը»,- պատմում է Լաուրա Պողոսյանը:

Ալիկը հետաքրքրված է աշխարհագրությամբ ,  ֆիզիկայով և քաղաքականությամբ: Գիտի ճանապարհատրանսպորտային նշանները, սիրում է դիտել հաղորդումներ, որտեղ երկխոսություններ կան: Ալիկն ու Արտյոմը հաճախ «կերպարանափոխվում» են. սիրում են որևէ ֆիլմի հերոսի  նմանակել, նույն ձայնով կամ առոգանությամբ խոսել:

Լաուրա Պողոսյանը մանկավարժ է: Նա կոչ է անում աուտիզմ ունեցող բոլոր երեխաների ծնողներին, որ չթաքցնեն իրենց երեխաների աուտիզմ ունենալու փաստը և պայքարեն: Նա գիտի, որ շատ ծնողներ թաքցնում են երեխաների աուտիկ լինելը:

Արտյոմը՝ ձախից	Ալիկը

«Իմացեք, եթե ծնողը թաքցնի իր երեխայի խնդիրը և չդիմի համապատասխան մասնագետի, ուրեմն քար կգցի երեխայի ճակատագրի վրա: Ծնողները  միասին պետք է զբաղվեն երեխայով, համբերատար բացատրեն այս կամ այն առարկայի դերը կյանքում»-ասում է Լաուրա Պողոսյանը:

Տղաների մայրը վշտացած է հասարակության վերաբերմունքից և անտարբերությունից: Բացի բասկետբոլի պարապունքներից, ցանկություն է ունցել, որ տղաները պարի դասերի հաճախեն, սակայն դուռը փակել են նրանց դիմաց՝ ասելով, որ երեխաները կոորդինացման խնդիր ունեն, չեն կարող ընդունել:

«Իմ տղաները հաճույք են ստանում խոտերի մեջ գլորվելուց : Գուցե քաղաքի կենտրոնական հատվածներում այդ ամենին արդեն նորմալ են նայում, բայց այլ այգիներում, պուրակներում, վստահ եմ, որ ճիշտ չեն հասկանա: Եթե իմ ներկայությամբ են փորձում մարդիկ այլ աչքով նայել, իսկ ի՞նչ կանեն, եթե նրանք մենակ լինեն: Սարսափելին այն է, որ դա անում են տարիքով կանայք, մայրերը: Երթուղայինում, եթե տղաներիցս մեկը որևէ ֆիլմից մի հատված հիշի և ցանկություն ունենա նմանակել, այդ հերոսի ձայնով խոսել, բոլորը կշրջվեն ու կնայեն: Ես վախենում եմ այդ ծաղրանքից, հայացքներից»,-պատմում է մայրը:

Արտյոմը	Ալիկը

Աուտիզմ ախտորոշում ունեցող երեխաների մոտ շատ զարգացած է մեխանիկական աշխատանքը: Հիմնական բնութագրիչ հատկություններն են ՝ խոսքի, լեզվի օրինաչափությունների խանգարումը, ժեստերի բացակայությունը կամ դրանց քիչ կիրառումը, հաճախ կրկնվող շարժումները, ինչպես նաև ձայներին չարձագանքելը: Շատ աուտիկներ ցուցաբերում են ընկալման և ուշադրության գերազանց ունակություններ:

Տիկին Լաուրայի երազանքն է, որ որդիները «Թումո»  ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն հաճախեն:
«Հույս ունեմ, որ մի օր տղաներս հնարավորություն կունենան  այնտեղ հաճախել: Ես տեսնում եմ նրանց մեջ այդ ունակությունները: Սակայն պետության կողմից տրամադրվող 17.800 դրամը (թոշակը ամբողջապես տրամադրում են հոգեբաններին)  և իմ աշխատավարձը չգիտեմ, թե որքանով կբավականացնեն  ուսման համար: Ամերիկացիներն ասում են՝ գուցե հենց նրա՞նք են ապագայի երեխաները»,-ավելացնում է մայրը: 

Հ.Գ. Ըստ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» փակ բաժնետիրական ընկերության կազմում գործող մանկական հոգեբուժական դիսպանսերի տվյալների, 2007-2013 թթ. ընթացքում , 0-18 տարեկան երեխաների շրջանում հայտաբերվել և ախտորոշվել է աուտիզմի 725 առաջնակի դեպք (ըստ տարիների համապատասխանաբար ՝ 73, 78, 80, 105, 118, 121,150 ):

Լուսանկարները՝ Սարո Բաղդասարյանի