Էմմա Պետրոսյան

«Տձեւ, միջուկ ունեցող կարծրատիպ էր ու վրից շաղկապված, սխտորի նման վրեն մի քանի հատ փաթաթված: Լրիվ անկյունագծերով, բանով, վերջը՝ կարկուտին ոչ հատուկ տեսակ, էլի: Իրար հավաքված սառցե գնդիկներ էին»,- մայիսի 24-ին տեղացած կարկուտի արտաքին  տեսքն է նկարագրում դսեղեցի Շուրիկ Ղուլինյանը: Նա իր կյանքում առաջին անգամ է նման կարկտահարության ականատես եղել: Այգում աշխատում էր, երբ հանկարծակի կարկուտն սկսեց տեղալ, հազիվ է հասցրել պատսպարվել տանիքի տակ:

Շուրիկ Ղուլինյանի պես կարկուտից անակնկալի են եկել նաեւ նրա համագյուղացիները եւ ասում են, որ իրենց գիտակցական կյանքում նման բան չեն հիշում: Ժամը 16:30-ի սահմաններում սկսված ու մոտ կես ժամ տեւած խոշոր չափերի հասնող կարկուտն ավերել է ամեն ինչ, հողին հավասարեցրել տնամերձ այգիները: Օրեր առաջ տնկված սածիլներից հետք չի մնացել, միրգ ունենալու մասին  գյուղացիներն արդեն անգամ չեն էլ երազում: Կարկուտից անմիջապես հետո, մոտ 2 ժամ հորդառատ անձրեւ է տեղացել: Կարկտահարությունն ու անձրեւը վնասել են գյուղի բոլոր տները:

Դսեղի համայնքապետի տեղակալ Սամվել Անտոնյանին «ուրախացրել» է այն հանգամանքը, որ գյուղի վարելահողերի մեծ մասն անմշակ են: «Ընդհանուր գյուղի տարածքում ունեն խնձորի, տանձի, գիլասի, դամբուլի ծառեր, լրիվ շարքից հանել է: Պոպոքն էլ, էս վերջի տարիներին բավականին շատ էին տնկել գյուղացիք: Էս տարի մարդը չի կարա ոչ մի բանից օգտվի, էն հասարակ սոխը, որ ցանել էին, որ արդեն պտի օգտագործեին, հիմնովին կտրել է»,- ասում է համայնքապետի տեղակալը:

Դսեղեցիների հոգսը, սակայն, միայն տնամերձ այգիները չեն: Նրանց համար այդ մի քանի ժամն իսկական աղետ է եղել: Գյուղում կարկտահարությունից վնասվել են նաեւ մեծ թվով ավտոմեքենաներ, չկա մի տուն, որ զերծ մնացած լինի կարկտահարությունից: Վնասվել են հատկապես կղմինդրե տանիքներով շինությունները: Դսեղի բնակիչ Շուրիկ Ղուլինյանին, օրինակ, մոտ 50 կտոր ազբոթիթեղ է անհրաժեշտ կարկուտից վնասված տանիքի գոնե մի հատվածը փոխելու համար:

 «Նման աղետ երեւի առաջին անգամ եմ տեսնում: Կարկուտն ամենքը մի ձվից ավելի մեծ եւ ահավոր տեսքի, ոնց որ սովորական կարկուտ չլիներ»,- պատմում է Սիրուշ Ավագյանը եւ ավելացնում, որ իր կյանքի 75 տարիների ընթացքում նման մեծության կարկուտ չէր տեսել: Սիրուշ Ավագյանի ասելով իր տան ու անասնագոմի տանիքը վրեանորոգելու համար մոտ 1000 դոլար կպահանջվի:

Տանիքը՝ տանիք, բայց տների ներսում էլ վնասները մեծ են: Կարկուտին հաջորդած հորդառատ անձրեւը ժամեր շարունակ լցվել է տները: Համայնքապետարանում նույնպես հաշվարկում են պատճառված վնասը: Պետությունից փոխհատուցում ստանալու հույս չունեն: «Մարդկանց ունեցվածքը լրիվ ջրի մեջ կորավ: Համայնքապետարանը ոչ մի բան չունի, մեծ ծախսի հետ ա կապված, էսօրվա դրությամբ ուղղակի մեր ժողովուրդը մեկս մեկին հասնելով օգնում ենք, անում: Ուրիշ ելք չենք տեսնում»,- ասում է Դսեղի համայնքապետի տեղակալը:

Գյուղատնտեսության նախարարությունն այս տարի 80 հակակարկտային կայան է տեղադրել, որից 5-ը՝ Լոռու մարզում: Դրանք տեղադրվել են այն համայնքներում, որտեղ հողերի մշակման տոկոսային հարաբերակցությունը բարձր է: Հետեւաբար՝ Դսեղում հակակարկտային կայան լինել չէր կարող, այստեղ 780 հա հողատարածքից մշակվում է միայն 50 հեկտարը: Դսեղեցիները վստահ են, որ պետությունից աջակցություն չեն ստանա: Գյուղացիներից ոմանք ասում են, որ վարկ կվերցնեն ու կնորոգեն տանիքները, ոմանք էլ մտադիր են ապառիկով ազբոթիթեղ վերցնել այս կամ այն խանութից, ինչի համար կկարողանան գոնե մաս-մաս վճարել:

Դսեղը կարկուտից տուժած միակ համայնքը չէ: Ուժեղ կարկուտը լուրջ վնասներ է հասցրել Լոռու մարզի Ստեփանավան, Թումանյանի եւ Տաշիրի տարածաշրջանի համայնքներին: Բացի Դսեղից, հատկապես տուժել են նաեւ Մեծավան, Ամրակից, Ագարակ, Լեջան, Բովաձոր եւ Ծաթեր գյուղերը: Վնասի չափը հայտնի չէ, բայց անժխտելի է, որ բերքատու ծառերը վնասվել են: