Էլեկտրահարում ռուսական ձևով. կամ Բիբինի լուռ հաղթանակը
ՀՀԿ խմբակցության հետ փակ հանդիպումից հետո «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության գլխավոր տնօրեն Եվգենի Բիբինը հեռացել է՝ առանց ՀԷՑ-ում ստեղծված ճգնաժամային վիճակի և էլ. էներգիայի սակագնի բարձրացման մասին լրագրողների որևէ հարցի պատասխանելու: Նրա փոխարեն խոսել է ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը, ով հայտնել է որ չնայած Բիբինին ներկայացրել են իրենց մտահոգությունները, սակայն, նրանից սակագնի բարձրացման հիմնավորումներ չեն ստացել: «Ինքն առայժմ հիմնավորումներ չտվեց: Ինձ թվում է, որ հետևություններ կանեն, կգնան և կմտորեն այդ ուղղությամբ»,-ասել է ԱԺ քաղաքական մեծամասնության ներկայացուցիչը:
Հետաքրքիր է՝ ինչո ՞ւ է Բաղդասարյանը համոզված, որ Բիբինը գնալու է մտորի և դեռ համապատասխան հետևություններ էլ անի: Եթե ՀԵՑ-ի սեփականատեը հանդիսացող ռուսական «Ինտեր ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը հետևություններ անող լիներ, Բիբինը գոնե հոգ կտաներ քաղաքական իշխանությունը ներկայացնող խմբակցությանը էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացման քիչ թե շատ համոզիչ հիմնավորումներ ներկայացնելու մասին: Դատելով Բաղդասարյանի տարակուսանքից՝ կարելի է ասել ճիշտ հակառակը. Բիբինը եկել էր հանդիպման ասելու, որ ոչինչ չունի ասելու, որ սակագնի բարձրացման որոշումը անփոփոխելի է՝ անկախ դրա հիմնավորվածությունից, և որ եթե կա մտորելու, հետևություններ անելու խնդիր, ապա այդ խնդիրն ունի ոչ թե ինքը, ՀԷՑ-ը կամ էլ «Ինտեր ՌԱՕ ԵԷՍ»-ը, այլ Հայաստանի իշխանությունը և Հայաստանն առհասարակ: Այլ կերպ ասած՝ նա եկել էր ասելու, որ թքած ունի նրա վրա, թե ինչ կարծիք ունի հայաստանյան հասարակությունը էլեկտրաէներգաիայի սակագնի թանկացման իրենց հայտի վերաբերյալ, ինչպես դա կարող է անդրադառնալ քաղաքացիների սոցիալ-կենցաղային վիճակի, երկրի տնտեսության վրա և առավելևս թքած ունի այդ կապակցությամբ խորհրդարանական մեծամասնության ինչ-որ մտահոգությունների վրա: Իրենք ներկայացրել են թանկացման հայտը, ուրեմն այն պետք է բավարարվի՝ առանց ավելորդ ձևականությունների: Եթե հայկական կողմն ունի մանևրելու տեղ, ապա ընդամենը թանկացման չափի հարցում, այն էլ՝ որպեսզի փակի հասարակության բերանը, կանգնեցնի դժգոհության աճող ալիքը: Եվ կարծես թե Բիբինի այս լռելյայն ուղերձները հայաստանյան իշխանությունն ընկալել է՝ նույնիսկ ՀՀԿ-ի կազմակերպած այս քննարկումից էլ առաջ:
Դեռ Բիբինը չէր հասցրել փակ քննարկումից դուրս գալ, երբ ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Ռոբերտ Նազարյանը հայտարարեց, թե էլեկտրաէներգիան, այնուամենայնիվ, կթանկանա: Այսինքն՝ դեռ նույնիսկ ՀԷՑ-ի հիմնավորումները չստացած, դեռ համապատասխան ուսումնասիրությունների արդյունքները հանրությանը չներկայացրած՝ ՀԾԿՀ-ն արդեն որոշել է, որ էլեկտրաէներգիայի թանկացումն ունի օբյեկտիվ հիմք: Եթե Բիբինն ավելի շուտ տեղյակ լիներ, որ Նազարյանն այսօր նման հայտարարություն կանի, կարող էր նույնիսկ քննարկմանը չգնալ՝ փոխարենն այնտեղ գործուղելով իրենց շահերը այդքան հաջող կրծքով պաշտպանող գրասենյակի՝ ՀԾԿՀ-ի նախագահին: Վերջինս, գոնե ավելի պրոֆեսիոնալ կարող էր ՀԷՑ-ի կողմից ներկայացված սակագնի բարձրացման հայտնի հիմնավորումները բերել:
Երբ վերահսկող պետական մարմինը նման կանխակալ դիրքորոշում է հայտնում՝ փորձելով առաջիկա զարգացումներին նախապատրաստել հանրային կարծիքը, ռուսական ընկերությունից այլ վերաբերմունք, քան հայաստանյան հասարակության, քաղաքական մեծամասնության և առհասարակ պետականության նկատմամբ արհամարհանքը, չի կարող լինել: Բիբինը ՀՀԿ-ի քննարկմանը մասնակցել է ոչ թե իբրև ինչ-որ ընկերության գործադիր տնօրեն, այլ որպես Ռուսաստանից իր գաղութը ժամանած մետրոպոլիայի ներկայացուցիչ: Այս կարգավիճակը գիտակցում է ոչ միայն Բիբինն ինքը, այլ նաև նրան ընդունած քաղաքական ուժը: Դա է պատճառը, որ Բաղդասարյանը ոչ թե վրդովվում է ՀԷՑ-ի գործադիր տնօրենի պահվածքից, այլ ընդամենը հույս հայտնում, որ նա կգնա կմտորի, այսինքն գոնե բանի տեղ կդնի իրենց տեսակետները:
Այլևս կասկած լինել չի կարող, որ իշխանությունն առաջնորդվելու է էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացման տրամաբանությամբ: ՀՀԿ-ն, խորհդրակցության րավիրելով ՀԷՑ-ի գլխավոր տնօրենին, պարզապես հուսահատորեն փորձում էր մի վերջին անգամ համոզվել՝ ռուսական կողմը թողնո ՞ւմ է դրանից խուսափելու գոնե չնչին, տեսական հնարավորություն, թե ՞ ոչ: Եվ ռուսական կողմը նրան հասկացրեց, որ այդ հնարավորությունը չկա և որ ինչպես միշտ, ողջ պետական համակարգը, պետք է պարի իրենց միացրած երաժշտության տակ: Ռուսական կողմին նույնիսկ չի էլ հետաքրքրում, որ դրանով հարվածի տակ է դնում իշխանությանը, որը ստիպված է ոչ միայն իր, այլ նաև ՀԷՑ-ի փոխարեն բացատրություններ տալ պայթելու պատրաստ հասարակությանը:
Հիմա խնդիրն արդեն շատ պարզ է. թույլ տալո ՞ւ է իշխանությունը հասարակությանը՝ ՀԷՑ-ին պարտադրել իր կարծիքը, դրանով պաշտպանել առաջին հերթին Հայաստանի ինքնիշխանությունն ու արժանապատվությունը, թե ոչ: Ակնհայտ է, որ ինչպես միշտ, իշխանությունը կամ չի ցանկանում կամ չի կարողանում դիմադրել ռուսական էքսպանսիային: Նման իրավիճակում խորամանկ իշխանությունը գոնե փորձում է դիմադրել հասարակության միջոցով՝ բացահայտ կամ թաքուն խրախուսելով հանրային բողոքի ակցիաները, իր համախոհությունը ներքին կարգով նրան հայտնելով: Այսինքն թեկուզ արհեստականորեն, իշխանությունը հասարակությանը դարձնում է քաղաքական գործոն և դնում նման էքսպանսիային դիմակայելու առաջին գծում: Բայց նման համոզմունք ունենալու որևէ հիմք չկա: Եվ սա ունի իր նախադեպը: 2013-ի դեկտեմբերին, երբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, Սերժ Սարգսյանի կողմից ԵՏՄ-ին միանալու հայտարարությունը կորզելուց հետո հաղթական այցն էր կատարում Գյումրի (ոչ թե Հայաստան՝ ի դեմս ՀՀ-ի մայրաքաղաք Երևանի, այլ հենց իր ռազմական հենակետը, ֆորպոստը հանդիսացող Գյումրի), ՀՀ ոստիկանները աճապարանքով ցրում էին այն մի քանի քաղաքացիներին, ովքեր, ի նշան Հայաստանի՝ ԵՏՄ մտնելու ռուսական պարտադրանքի դեմ բողոքի, Երևանում փողոց էին դուրս եկել:
Այնպես որ ամեն ինչ թվում է չափից ավելի կանխատեսելի՝ նաև այս հարցում: Անկանխատեսելին դրան հասարակության հարմարվել-չհարմարվելու հարցն է...
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանություններ (3)
Մեկնաբանել