Վերջին հրաժարականների մասին ասում է «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ Աշոտ Մանուչարյանը

Ի՞նչ է կատարվում իշխանական համակարգում: Ինչո՞ւ են բարձրաստիճան պաշտոնյաները մեկը մյուսի հետևից հրաժարական տալիս:

Այս հարցը երկու հարթություն ունի: Մի հարթությունն ապարատայինն է, ինտրիգայինը` ում մազերը ում դուրը չեն եկել, ով ինչ ինտրիգի հետևանքով ում քաշքշեց և այլն: Բայց սա բացարձակ երկրորդական է: Բոլորիս պետք է հետաքրքրի միայն մեկ բան` կա՞ն արդյոք այս ամենի մեջ հանգամանքներ, որոնք կբերեն կյանքի խորքային փոփոխության կամ մեր երկրի հանդեպ խորքային փոփոխությունների արտաքին աշխարհում: Այս տեսակետից այն, ինչ կատարվում է, ունի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին դրդապատճառներ: Ներքինի վերաբերյալ կասեմ հետևյալը` մոտ մեկ տարի առաջ սկսեցին խոսակցություններ այն մասին, որ Հայաստանում ընթանում է թափ հավաքող տրանսֆորմացիոն գործընթաց: Այսինքն` արտաքին ուժերը, առաջին հերթին նշվում էին ԱՄՆ-ը և Մեծ Բրիտանիան, ձգտում են իրականացնել փոփոխություններ, որոնց դեպքում Հայաստանը հարմար կդառնա իրենց կառավարման համար: Դա կատարվում էր հիմնականում իշխանական համակարգի միջոցով, բայց նաև փորձ էր արվում օգտագործել ամբողջ քաղաքական դաշտը: Մի կողմից սա բացասական է այն իմաստով, որ դրսից է կատարվում, մյուս կողմից դրականն այն է, որ հիմա մեզ սարսափելի անհրաժեշտ է դինամիկա: Այսօր այն, ինչ կատարվում է իշխանական համակարգում, անկախ դրդապատճառներից անկասկած դրական է դինամիկ պահը կյանք մտցնելու տեսակետից:

Իսկ դինամիկան չի՞ կարող հակառակ էֆեկտ ունենալ` դեպի ավելի վատը տանել կամ ոչինչ էլ չփոխվի:

Անկասկած, այդ վտանգները գոյություն ունեն: Բայց մեծագույն վտանգը լճացումն է: Եթե անգամ վատթարացում է տեղի ունենում, բայց վիճակը դինամիկ է, էլի մեծ հավանականություն կա, որ դուրս կգաք դրանից:

Արդեն հրաժարական տվածները և նրանք, ում անունները շրջանառվում են, ինչ-որ չափով համարվում են երկրորդ նախագահի մարդիկ: Տեղի է ունենում իշխանական կառույցի զտո՞ւմ:

Ինչ վերաբերում է զուտ ապարատային մասին, որ նրանք երկրորդ նախագահի մարդիկ են և այլն, ես մի երկրորդ բաժանում էլ կանցկացնեի. այս մարդիկ` որպես ընդհանուր համակարգ, առավել կապված էին Ռուսաստանի հետ: Ես այս մարդկանց շրջանակը կանվանեի այսպես` պետական ապարատի կրիմինալի` Ռուսաստանի ազդեցության տակ գտնվող հատվածը: Կա մի հատված էլ, որը գտնվում է Արևմուտքի ազդեցության տակ: Եթե սկսվի փոխադարձ դեմոնտաժ, ապա Հայաստանը կունենա առաջխաղացում:

Այսինքն` արևմտյան հատվածի դեմոնտաժ էլ է լինելու:

Կարծում եմ:

Ռուսական կողմից հակազդեցություն կլինի:

Գործընթացների տրամաբանությունը հուշում է, որ պարտադիր պետք է լինի: Եվ պատասխանը երկար սպասեցնել չի տա:

Խոսեցիք դեմոնտաժի մասին, բայց այն մարդիկ, ովքեր հեռացվեցին պաշտոններից, նրանց առաջարկվեց այլ աշխատանք: Այսինքն` ըստ էության նրանք համակարգը չեն լքում:

Այսօր աշխարհում ամեն ինչ փորձում են անել փափուկ ձեռնոցներով: Սա ժամանակակից աշխարհի մշակույթի բաղկացուցիչ մասն է: Կարևոր մեկ բան էլ կա` մեր պատմության մեջ եղել են ողբերգական էջեր: Վերջինը մարտի 1-ն էր, երբ ուժային ձևով փորձվեց լուծել իշխանության հարցը: Նախորդ անգամ իշխանության հարց լուծվել էր հոկտեմբերի 27-ին: Տրամաբանությունը, որի շրջանակներում կատարվում են այդ գործընթացները, գոնե հիմնական խաղացողներին հայտնի են: Հիմա, երբ մարդիկ գործում են, այդ տրամաբանությունն էլ նկատի ունեն` ինչ անեն, որ բացառեն նման զարգացումները:

Պատահակա՞ն էր արդյոք, որ այս հրաժարականների շքերթն սկսվեց Սերժ Սարգսյանի Մոսկվա կատարած այցից հետո:

Կարծում եմ` շատ էական գործընթացներ սկսվել էին մինչև Ս. Սարգսյանի այնտեղ մեկնելը: Բայց, իհարկե, այցը կարևոր էր:

Կոնկրետացնեմ հարցս: Երկու տեսակետ էր հնչում` Ս.Սարգսյանի` Պուտինի հետ հանդիպումը պետք է լուծեր մեկ հարց` նա, կոպիտ ասած, «դաբրո» ստանում է, թե ոչ: Այս փոփոխությունները վկայում են, որ ստացե՞լ է, թե՞ որ չի ստացել ու հիմա ի հեճուկս ամեն ինչի ազատվում է ոչ ցանկալի մարդկանցից:

 Սա գործընթացի ապարատային, ինտրիգային մասն է: Այսօրվա աշխարհում ընդհանրապես անիմաստ է նման խոսակցությունը: Եթե նույնիսկ երկու մարդ նստում են, մեկը մյուսին «դաբրո» է տալիս, շատ դժվար է ասել, թե իրականում ինչ եղավ և ինչ են անելու: Այս ամենը էական է մի տեսակետից` մենք շուտով կտեսնենք Ռուսաստանի արձագանքն այս ամենին, կտեսնենք` Արևմուտքն ինչ քայլեր է անելու, և կտեսնենք, թե մեզանում ինչ է լինելու: Սրանից կարող եք ստանալ ձեր հարցի պատասխանը, ինչն ամենևին էլ էական չէ: Էականն այն է` ի վերջո աշխարհի տարբեր կողմերը գիտակցված, թե չգիտակցված ձևով որքանո՞վ կնպաստեն մեզ մոտ դրական տենդենցներին:

ՀԱԿ-ի շատ կողմնակիցներ պնդում են, որ այս հրաժարականներով Ս.Սարգսյանը կատարում է ՀԱԿ-ի պահանջը. վերջինս ներկայացրել էր այն անձանց ցուցակը, ովքեր պետք է հեռացվեին համակարգից:

Այդ տեսակետն իրավիճակի հետ կապ ունի էսթետիկական առումով: Գեղեցիկ ձևակերպում է: Վերջիվերջո կարևոր է ոչ թե այն, թե ով ում և ինչ ասաց, այլ այն, որ երկիրը եկել է դինամիկ վիճակի, և ՀԱԿ-ի համար էլ դա շատ կարևոր ահազանգ է:

Քաղաքական պրոցեսների առումով այս զարգացումները ո՞ւր կարող են տանել:

Դրանք կբերեն փոփոխությունների: Իսկ թե վերջինները կլինեն զուտ արտաքին, թե կլինեն խորքային` կախված է խորքային պահերը գիտակցող հատվածի գործողություններից: Իսկ այդ հատվածի տեսակարար կշիռը այսօր մեծ չէ: Ընդհանրապես այսօր վիճակը շատ խաղային է: Ոչ մեկը հուսալի կետ իր ձեռքում չունի: Եթե զուտ ապարատային իմաստով նայենք, ապա փորձ է արվում այդ հուսալիությունը ստեղծել, ավելի ուժեղ հենարան ունենալ: Բայց ամբողջն այնքան հեղհեղուկ է, որ ստեղծված որևէ հենարան իրականում հենարան չէ: Ցանկացած կառույց, որ ստեղծված է Հայաստանում, ստեղծված է այնպես, որ եթե մեկ կետի հարված ես հասցնում, փլուզվում է: Ահա թե որքան հեղհեղուկ է ամեն ինչ: