Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Աններդաշնակ իրավական ակտերը ծնում են անհավանական որոշումներ
«Բժշկասոցիալական փորձագետների հայկական կենտրոն» ՀԿ նախագահ, փորձագետ, Բ.Գ. Թ. Լերմենտ Ենգիբարյան
Ինչպես հայտնի է, ՀՀ ԲՍՓ գործակալությունը և իր տարածքային մարմինները փորձաքննում և վերափորձաքննում են ՀՀ-ում հաշվառված բոլոր քաղաքացիներին և ոչ միայն` անկախ նրանց աշխատանքի բնույթից և մասնագիտությունից: ՀՀ-ում մի քանի գերատեսչությունների աշխատակիցներ առողջության խաթարման պատճառով ազատվում են աշխատանքից` ներգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովների որոշմամբ` «պիտանի չէ զինվորական ծառայության՝ հիվանդությունը, խեղումը, վնասվածքը ստացել է /ձեռք է բերել/ զինվորական ծառայության ժամանակ կամ զինվորական պարտականությունները կատարելիս» հիմնավորմամբ:
Այդ գերատեսչությունների անունները չնշելով` ասեմ, որ խոսքը չի վերաբերվում պարտադիր զինվորական ծառայություն անցածներին, այլ աշխատակիցներին, որոնց համար զինվորական ծառայությունը մասնագիտական աշխատանք է համարվում: Այդ գերատեսչություններում գործող բժշկական հանձնաժողովների կանոնակարգերը և չափորոշիչները, այդ թվում` ՀՀ ԲՍՓ գործակալության տարածքային մարմինների (ԲՍՓՀ-ների), հաստատվում են ՀՀ կառավարության կողմից:
Ինչպես է լինում, որ տարբեր գերատեսչական բժշկական հանձնաժողովների որոշմամբ՝ անձի աշխատանքային գործունեության հետագա շարունակելու անհնարինության հիմքով` ազատում են ծառայությունից՝ աշխատանքից, սակայն ԲՍՓՀ-ները, արդեն նախկին ծառայողների մի մասին հաշմանդամություն չեն սահմանում, թեկուզ մեկ կամ երկու տարով, մինչև նոր մասնագիտություն ձեռք բերելը կամ վերամասնագիտանալը, աշխատանքային կենսագործունեության սահմանափակման բացակայության հիմքով:
Աշխատանքային գործունեությամբ զբաղվելու կարողության 1-ին աստիճանի սահմանափակման ձևակերպումը, ըստ ՀՀ կառավարության 13.06.2003 թվականի N-780-Ն որոշման 5-րդ գլխի 11.կետի, «սովորական աշխատանքային պայմաններում որակավորման իջեցման կամ արտադրական գործունեության ծավալի նվազեցմամբ աշխատանքային գործունեությամբ զբաղվելու կարողություն, սեփական մասնագիտությամբ աշխատանք կատարելու անհնարինություն», որի առկայության դեպքում, ըստ նույն որոշման 28 կետի, սահմանվում է հաշմանդամության 3-րդ խումբ:
Ստացվում է,որ նույն կառավարության տարբեր գերատեսչություններ նույն առարկայի վերաբերյալ որդեգրել են տարբեր մոտեցումներ` չնայած մեծ իմաստով կատարում են նույն աշխատանքը՝ տարբեր օղակներում իրենց լիազորությունների սահմաններում: Կարծում եմ պատճառները բազմաբնույթ են: Փորձենք քննարկել բոլոր հնարավոր տարբերակները.
-
ՀՀ կառավարությունը, տարբեր ժամանակահատվածներում, հաստատելով գերատեսչություններին առընթեր բժշկական հանձնաժողովների գործունեության կանոնակարգերը և չափորոշիչները, հետագա համալրումներ շտկումներ և լրացումներ կատարելով, փորձ չի արվում սկզբունքային նույն հարթություն բերել, դարձնել համաժամանակյա, որի հետևանքով առաջանում է խզում, նույնիսկ հակասություն նույն առարկային վերաբերվող տարբեր որոշումներում ՀՀ կառավարության համապատասխան օղակի հայեցողական կեցվացքի պատճառով: Որի հետևանքով՝
-
Տարբեր գերատեսչական բժշկական հանձնաժողովներ գործում են մասամբ իքնավար, տարբեր ելակետերից ելնելով` ցուցում, գերատեսչական կամ պետական շահ անվան տակ: Կարծում եմ՝ տարբեր գերատեսչությունների համաժամանակյա և օրինական դաշտում աշխատելը, ինչպես օրգանիզմում տարբեր օրգանների աշխատանքը, մեկ նպատակի է ուղղված, կարող է պաշտպանել թե պետական շահը և թե քաղաքացու իրավունքները:
-
Նման աններդաշնակ գործունեության պատճառով առաջանում է մի իրավիճակ, երբ հիվանդության և վնասվածքի պատճառով զորացրված նախկին զինծառայողների թվաքանակը զգալի ավելին է, քան հաշմանդամ ճանաչվածներինը, որը հնարավորություն է տալիս բժշկա - սոցիալական փորձաքննական հանձնաժողովներին «ընտրություն» կատարելու հաշմանդամություն սահմանելիս:
Հավաքական իմաստով, ծնվում են անհավանական որոշումներ, որոնց «մեղավորները» վերը նշված բոլոր օղակներն են, որից վարպետորեն օգտվում են բժշկասոցիալական փորձաքննական հանձնաժողովները:
Մեկնաբանել