Գայանե Սարգսյան

2016թ. երրորդ եռամսյակում Լոռու մարզպետարանի կողմից վարչական հսկողության են ենթարկվել մարզի մի քանի համայնքներ, որի արդյունքում արձանագրվել են ինչպես համայնքի ղեկավարի, այնպես էլ ավագանու լիազորությունների խախտման դեպքեր:

Քարկոփում համայնքի ղեկավարը խախտել է «Տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքի 54-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջը, համաձայն որի` համայնքի ղեկավարը մինչև համայնքի զարգացման քառամյա ծրագրի և տարեկան բյուջեի նախագծերը համայնքի ավագանու հաստատմանը ներկայացնելը պարտավոր է կազմակերպել և անցկացնել հանրային բաց լսումներ և քննարկումներ «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 27.1-ին հոդվածով սահմանված ժամկետում:

Քարկոփում սահմանված ժամկետներում համայնքի զարգացման քառամյա ծրագրի և տարեկան բյուջեի նախագծերի հանրային բաց լսումներ և քննարկումներ չեն իրականացվել:

Բացթողումներ են հայնաբերվել համայնքի ղեկավարի կողմից տրամադրվող ֆինանսական փաստաթղթերում: Մասնավորապես, գործուղման տրամադրման իրավական ակտերում նշված չեն եղել գործուղման նպատակը և ժամկետները, որոշ դեպքերում թերի է պահպանվել ՀՀ կառավարության թիվ 2335-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 3-րդ կետի պահանջը, ըստ որի` աշխատողները ծառայողական գործուղման մեկնում են գործատուի անհատական իրավական ակտի համաձայն, որում նշվում են գործուղման վայրը, կազմակերպության անվանումը, նպատակը և ժամկետները: Առանձին դեպքերում էլչի պահպանվել վերը նշված որոշմամբ հաստատված կարգի 9-րդ կետի պահանջը, համաձայն որի` գործուղվող աշխատողին գործուղման ծախսերի հատուցումը տրվում է գործուղում մեկնելուց առնվազն մեկ օր առաջ:

Համայնքի ղեկավարը թերացել է նաև կայանալիք ավագանու նիստերի մասին բնակիչներին պատշաճ կարգով իրազեկելու, ինչպես նաև համայնքի ղեկավարի անհատական ակտերի ընդունումից հետո օրենքով սահմանված երկօրյա ժամկետում դրանք ավագանու անդամներին ուղարկելու, համայնքի ավագանու նստավայրում և բոլորի համար տեսանելի վայրում դրանք փակցնելու հարցում:

Համայնքում չի պահպանվել «Տեղական ինքնակառավարման մասին»  ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը: Այն է՝  «համայնքի ավագանին ընդունում է կանոնակարգ, որը կարգավորում է ավագանու գործունեությունը, նիստերի նախապատրաստումը և անցկացումը: Ավագանու նիստերն անցկացվում են ոչ պակաս, քան երկու ամիսը մեկ անգամ»:

Հանձնաժողովը համայնքի ղեկավարին առաջարկել է ավագանու նիստերը հրավիրել և գումարել օրենքով սահմանված ժամկետում:

Լոռու մարզի Պաղաղբյուր համայնքում  ևս չի պահպանվել օրենքով սահմանված կարգով՝ համայնքի զարգացման քառամյա ծրագրի և  տարեկան բյուջեի նախագծերի վերաբերյալ հանրային բաց լսումների ու  քննարկումների կազմակերպման և անցկացման կարգը:

Այստեղ թերություններ են հայտնաբերվել նաև ապրանքանյութական արժեքների ծախսերը հիմնավորող փաստաթղթերում:

Պաղաղբյուրում վերահսկողություն իրականացնող հանձնաժողովը արձանագրել է, որ համայնքի ավագանու անդամները ոչ միշտ են մասնակցել համայնքի ավագանու նիստերին: Ավագանու անդամ Գևորգ Սիմոնյանն, օրինակ,  2013թ. չի մասնակցել ավագանու անցկացրած 13 նիստերից 11-ին, 2015թ.- ին՝ 12 նիստերից 10-ին, սակայն ավագանին չի քննարկել նրա լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու հարցը:

Նշվածը հաշվի առնելով՝ հանձնաժողովը եզրահանգել է. «Վաղաժամկետ պետք է դադարեցնել ավագանու անդամ Գ. Սիմոնյանի լիազորությունները:Ավագանու նիստերին ավագանու անդամների մասնակցության վերաբերյալ աշխատակազմում պետք է վարել հաշվառում:Եռամսյակը մեկ անգամ ավագանու անդամներին անհրաժեշտ է տեղեկանք տրամադրել նախորդ նիստերից կամ քվեարկություններից իրենց բացակայության մասին: Ավագանու նիստերի արձանագրություններում համապատասխան նշումներ կատարել նիստից ավագանու անդամի բացակայության պատճառի մասին (հարգելի, անհարգել)»:

Պաղաղբյուրի ավագանին չի պահպանել  «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 20-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի պահանջը, ըստ որի ավագանու անդամն իրավունք չունի մասնակցել այն որոշման քվեարկությանը, որն առնչվում է իր, իր ընտանիքի անդամների եւ մերձավոր բարեկամների (ծնող, քույր, եղբայր, երեխա) շահերին:

Օրենքի այս դրույթը Պաղաղբյուրի ավագանու անդամ Լևոն Շահնազարյանը խախտել է նախ 2015թ.-ի օգոստոսի 20-ին՝ կողմ քվեարկելով համայնքի սոցիալապես անապահով բնակիչներին ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու մասին հարցին և ստորագրել իր անունը ներառող ցուցակի տակ, այդպիսով տալով իր համաձայնությունը իրեն 20.000 դրամի չափով ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու հարցին:

Նույնը կրկնվել է 4 ամիս անց. դեկտեմբերի 1-ին կայացած ավագանու նիստի ընթացքում Լ. Շահնազարյանը կրկին կողմ է քվեարկել որպես անապահով բնակիչ իրեն 20.000 դրամով աջակցելու հարցին:

 Պաղաղբյուրում համայնքի ղեկավարը թերի է կատարել իր պարտավորությունը մատչելի տեղերում հայտարարություն փակցնելու միջոցով ավագանու հերթական նիստից առնվազն յոթ օր առաջ  ավագանու նիստի ժամանակի, վայրի և օրակարգի վերաբերյալ  տեղեկատվություն հրապարակելու հարցում: Ի դեպ, այս բացթողումը գրանցվել է նաև  Կաթնաղբյուրում:

Կաթնաղբյուր համայնքում թերություններ են հայտաբերվել ֆինանսական փաստաթղթերում:   

Արձակուրդային գումարների հաշվարկման համար միջին ամսական աշխատավարձի հաշվարկի ժամանակ որոշ դեպքերում չի պահպանվել ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի կետ 2-ի առաջին պարբերության պահանջը, ըստ որի «աշխատողի միջին ամսական աշխատավարձի չափը որոշվում է այդպիսի պահանջ առաջանալու ամսվան նախորդող վերջին տասներկու ամիսների ընթացքում տվյալ գործատուի կողմից աշխատողի համար հաշվարկված աշխատանքի վարձատրության բոլոր տեսակների ընդհանուր գումարը տասներկուսի բաժանելու միջոցով»:

Արձակուրդային գումարների հաշվարկման համար միջին օրական աշխատավարձի հաշվարկի ժամանակ էլ որոշ դեպքերում չի պահպանվել ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի կետ 3-ի պահանջը, համաձայն որի «հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում միջին օրական աշխատավարձի չափը որոշվում է` միջին ամսական աշխատավարձը բաժանելով 21-ի…»:

Կաթնաղբյուրում չի պահպանվել «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի   12-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը, համաձայն որի համայնքի ավագանու նիստերի օրակարգի նախագիծը ձևավորում են համայնքի ղեկավարը և ավագանու անդամները`  աշխատակազմի քարտուղարին նիստից առնվազն տասը օր առաջ ներկայացրած գրավոր հարցերից:

Հանձնաժողովը Պաղաղբյուրում ու Կաթնաղբյուրում հարկեր չվճարողների հետ տարվող բացատրական աշխատանքները ոչ բոլոր դեպքերում է համարել արդյունավետ: Ըստ հանձնաժողովի՝ թերի է պահպանվել «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 34-րդ հոդվածի 2.2 կետի պահանջը, համաձայն որի համայնքի ղեկավարը պետք է տեղական հարկերը, տուրքերը և վճարները չվճարող անձանց նկատմամբ oրենքով սահմանված կարգով կիրառի համապատասխան միջոցներ:

Նշված երեք համայնքներում էլ չի պահպանվել «Գնումների գործընթացի կազմակերպման մասին«  ՀՀ կառավարության  թիվ 168-Ն որոշման 21-րդ կետի պահանջը, ըստ որի մինչև յուրաքանչյուր տարվա փետրվարի 1-ը համայնքի ղեկավարը հաստատում է գնումների պլանը և յոթ աշխատանքային օրվա ընթացքում սահմանված կարգով հրապարակում  www.gnumner.am ինտերնետային կայքում: