Մհեր Ենոքյան«Հետքի» թղթակիցը «Նուբարաշեն» բանտից

Ապրիլի 2-ին` ընտրությունների օրը, խցերի ստուգումը սկսվեց սովորականից ավելի ուշ: Մեծ մուրճը ձեռքին ներս մտավ բարձրահասակ, հաղթանդամ հսկիչը: Մի փոքր տխուր, հոգնած դեմքով բարևեց մեզ: Իր ձեռքի մուրճով, ինչպես սովորաբար արվում է, խփեց ճաղերին ու պատերին` ամրությունը ստուգելու համար:

-Ո՞նց եք,- հարցրեց:

-Ինչքանով բանտում կարելի ա լավ լինել, էդքանով` լավ,- պատասխանեցի ես:

-Եթե գաղտնիք չի, կասե՞ս` ում ես ընտրելու, - հարցրեց խցակիցս:

Մի պահ լռելուց հետո, հսկիչը վստահ ձայնով ասաց.

-Ես իմ ընտրությունը 19 տարի առաջ եմ արել ու մնում եմ հավատարիմ…

Խցակցիս հետ մտքերի մեջ ընկանք և սկսեցինք գուշակել:

-Քոչարյանի՞ն ես ընտրել, - մոտավոր հաշվարկ անելով`գրեթե միաձայն հարցրեցինք:

Քոչարյան ազգանունը լսելով` բազմիմաստ ձեռքի մուրճը շարժելով և արդեն խցից դուրս գալով` հսկիչն ասաց.

-19 տարի առաջ կնոջս ընտրեցի ու մինչև հիմա հավատարիմ եմ մնում:

Ծիծաղեցինք...

Ինձ աշխատասենյակ ուղեկցող մի ուրիշ հսկիչի հետ եմ խոսում նույն թեմայով.

-Մենք ուրիշ ընտրության հնարավորություն չունենք (ձեռքով ցույց է տալիս ուսադիրը), գործ ենք գտել` էրկու կոպեկ բան ենք աշխատում, դրանի՞ց էլ զրկվենք…

Կանխորոշված ներկայացումն՝ «Ընտրություններ» անվամբ, ավարտված է: Հիմա գրում եմ այս նամակ-հոդվածս ու հիշում մի քանի ամիս առաջվա պատմություն:

Ամանորից առաջ, երբ ինձ դատական նիստերի էին տանում, հենց դատարանում հանդիպեցի ու ծանոթացա մի կալանավորի հետ: Ահագին զրուցեցինք: Հետաքրքիր անձնավորություն էր` իր յուրովի մոտեցումներով ու աշխարհայացքով: Երբ մնում էինք առանձին (այլ կալանավորներ ու դատապարտյալներ չէին լինում), ավելի բաց տեքստով էինք խոսում:

Իմացա, որ նրան մի շարք հոդվածներով ծանր մեղադրանքներ են առաջադրված և նույնիսկ լավագույն տարբերակով նվազագույնը մոտ 12 տարի ազատազրկում էր սպառնում:

-Իրավաբանականում ես սովորում, ես էլ քեզ ասեցի, թե ինչ ապացույցներ ա հավաքել քննիչը, այ ո՞նց ես կարծում`ձև կա՞, որ ինձ բաց թողեն:

Մի պահ ուզում էի խորանալ օրենքների, իրավաբանության մեջ, բայց հետո հիշեցի, որ նա բազմաթիվ անգամներ հայտնվել է բանտում, երևի ինձինց լավ գիտի ամեն բան:

-Ամեն ինչ էլ հնարավոր ա, - ասացի ես:

-Ճիշտ ես, հեսա ընտրություններ են լինելու, ու ես իրանց դուրսն եմ պետք, էս էրկու ամիսը կպահեն ու բաց կթողեն:

-Բայց ի՞նչ հիմքով,-զարմացա:

-Լավ էլի, Մհե՛ր, դու էն միամիտ, դեղնակտուց կալանավորներից չես…, լավ էլ ջոկում ես կյանքը…Էդ արդեն իրանց գործն ա`ձևը կգտնեն:

Այդպես էլ եղավ: Վերջերս իմացա, որ նա վաղուց ազատության մեջ է...