HY RU EN

Գագիկ Աղբալյան

Մինչեւ տարեվերջ ավելի քան 100 միկրոավտոբուս դուրս կբերվի շահագործումից

Թե՛ նախորդ, թե՛ այս տարվա Երեւանի ավագանու ընտրություններին քաղաքական ուժերի ուշադրության կենտրոնում է եղել տրանսպորտի խնդիրը։ Մինչ այս կամ այն ուժը լուծման որեւ տարբերակ կառաջարկի, խոստումներ կհնչեցնի, ոլորտի մասնագետներն ահազանգում են տեղում դոփելու մասին։

Ինչպես հայտնի է, Երեւանի քաղաքապետարանի գլխավորությամբ ստեղծվել է հանձնաժողով, որն արդեն 2,5 տարի զբաղվում է նոր երթուղային ցանցի ստեղծմամբ։ Նոր ցանցում պետք է աշխատեն միայն մեծ եւ միջին տեղատարությամբ ավտոբուսներ, իսկ միկրոավտուբուսները կանցեն պատմության գիրկը։

Փոխադրողների միության նախագահ Հրանտ Եղիազարյանն ասում է, որ եկել են նոր մարդիկ, «արհեստավարժ սրիկաներին վռնդել ենք», ունենք գերազանց կրթությամբ անտեղյակ մարդիկ եւ տեղից չենք շարժվում։

«Բոլոր կուսակցությունների նախընտրական ծրագրերում կարմիր թելով անցնում է տրանսպորտի խնդիրը։ Մենք այնքան վատ ենք աշխատել, որ ամեն մեկն իր նախընտրական ծրագրում գտնում է, որ այդ հարցը պետք է առաջին հերթին լուծի։ Քաղաքային տրանսպորտի սխալ համակարգի արդյունքում՝ 17 ավտոբուսային եւ 10 միկրոավտոբուսային երթուղիներ դադարել են գործել։ 50-100 հազար համաքաղաքացիներ վճարում են 200 դրամ, որովհետեւ ուղիղ չվերթ չունեն»,-ասում է Եղիազարյանը։

Փոխադրողների միության ունեցած տվյալներով, մինչեւ տարեվերջ իրենց սպասարկման տարիքը կավարտեն 113 միկրոավտուբուսներ եւ դուրս կբերվեն շահագործումից։ Միջին հաշավարկներով, մեկ միկրոավտոբուսն օրական տեղափոխում է 100-150 ուղեւոր։ Ստացվում է, որ 10 հազարից ավելի մարդ պետք է մտածի, թե ինչպես երթեւեկի։ Ըստ Հրանտ Եղիազարյանի՝ այսօր շահագործվող ավտոբուսներն ու միկրոավտոբուսներն աշխատում են մի կերպ, գծատերերի միջոցները չեն բավականացնում, նույնիսկ չեն հասցնում ավտոմեքենաները վերանորոգել։

Հրանտ Եղիզարյանը Երեւանի ավագանու արտահերթ ընտրություններից դրական ակնկալիք չունի։

Հունիս ամսին Հրանտ Եղիազարյանը երկու նամակ է գրել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին, առաջարկելով հանդիպել եւ խնդիրները ներկայացնել։ Բանն այն է, որ Փոխադրողների միությունն անվճար երթեւեկելու իրավունք ունեցող քաղաքացիներրն անվճար է տեղափոխում, որի համար պետական մարմինները պետք է փոխհատուցում կամ լրավճար հատկացնեն։ 

2014թ․ Հայաստան էին եկել իսպանացի անկախ փորձագետներ, հաշվարկել, որ միկրոավտուբուսների համար ուղեվարձը պետք է լինի 157 դրամ,  գազով աշխատող ավտոբուսների համար՝ 202, իսկ դիզվառելիքով աշխատող ավտոբուսների համար՝ 257 դրամ։ Մինչդեռ երբ առաջարկ եղավ ուղեվարձը դարձնել 150 դրամ, ուղեւորափոխադրողների առաջ պայման էր դրվել 6 ամսվա ընթացքում միկրոավտուբուսային երթուղիները փակել եւ շահագործել միայն ավտոբուսներ։ «Վառելիքը տվեք զեղչ գներով, հարկային պարտավորություններից ազատեք։ Հինգ միկրոավտոբուս անսարքության պատճառով չի աշխատում։ Այդ չաշխատող, եկամուտ չբերող ավտոբուսի համար հարկ ենք վճարում։ Այս ամենն ուղարկվել է կառավարության աշխատակազմի ղեկավար Էդուարդ Աղաջանյանին։ Մինչ օրս պատասխան չկա։ Տարին կավարտվի, կմնանք ոտքով»,-ասում է Հրանտ Եղիազարյանը։  

«Վարորդի ընկեր» հասարակական կազմակերպության նախագահ Տիգրան Քեյանը նշում է, որ մայրաքաղաքում գոյություն չունեն չվացուցակներ։ Որոշ համարներ երթեւեկում են այն ժամերին, երբ մարդկանց մեծ հոսք կա՝ առավոտյան եւ երեկոյան ժամերին։ Քեյանի կարծիքով, միկրոավտուբուսներից հրաժարվելու անցումը պետք է լինի աստիճանաբար։ Միկրոավոտբուսների մի մասը պետք է ուղղել միջքաղաքային տրանսպորտի կազմակերպմանը, հաշվի առնելով, որ գյուղերում տրասնպորտային միջոցների պակաս կա։

«Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ նախագահ  Կարեն Չիլինգարյանի կարծիքով, մեզ մոտ տրանսպորտի հարցի լուծումը սխալ ուղիով տարան, երբ ստեղծվեցին գծեր ու գծատերեր, որոնք կամ թաղային հեղինակություններ էին կամ պատգամավորներ, կամ իշխանական թեւի հարազատներ։  Ամեն ինչի պատասխանը վարորդն էր կրում, իսկ գծատերը միայն գումար էր հավաքում։ Երբ գծատերերը բավական գումար հավաքեցին, սկսեցին ներկրել «Գազել» մակնիշի մեքենաները, որոնք նախատեսված չեն ուղեւորափոխադրման համար։ Չիլինգարյանը Վրաստանի օրինակն է բերում, որտեղ 3-4 տարի առաջ ընդհանուր երթուղի մտցրեցին մեկ օպերատորով։ Այդ մեկ օպերատորի միջոցով կազմվեց ընդհանուր երթուղի եւ գրաֆիկներ։

«Մեզ մոտ կան նաեւ իրար կրկնող գծեր։ Եթե նոր հաշվարկներով կիրառվեն համակցված 120-150 տեղանոց ավտոբուսներ, կարելի է 1-2 երթուղի օգտագործել»,- ասում է Կարեն Չիլինգարյանը։

Տիգրան Քեյանի կարծիքով, մայրաքաղաքի տրանսպորտային ցանցում պետք է լինի առնվազն երկու օպերատոր։ Այլապես կհայտնվենք այնպիսի իրավիճակում, ինչպիսին աղբահանության ոլորտում է։ Գործում է մեկ օպերատոր՝ «Սանիթեքը», որն ըստ էության տապալել է աղբահանության կազմակերպումը։