HY RU EN

Ալավերդիում պետբյուջեից հատկացված բնապահպանական սուբվենցիաներն անարդյունավետ են ծախսվում

Ալավերդու կանաչապատման համար 185 մլն դրամ բնապահպանական սուբվենցիայից համայնքապետ Սասուն Խեչումյանը այս տարի  հատկացրել է սկզբում 6, ապա՝  5 մլն դրամ:

Համայնքապետարանի կայքի տեղեկացմամբ, 5 մլն դրամից  3 մլն 330 հազար դրամով  ձեռք է բերվել ծաղիկների 5000 սածիլներ, 5 հատ դեկորատիվ ծաղկամաններ է տեղադրվել քաղաքի տարբեր թաղամասերում, «թույա»  տեսակի  50 ծառեր է տնկել Ալավերդու Ս./Սարահարթ թաղամասի Գայի փողոցի մայթերի վրա:  5 մլն դրամից 1 մլն 167 հազար դրամ խնայողություն է կատարվել: Սասուն Խեչումյանի ասելով` խնայված գումարն արդեն այլ նպատակով է ծախսվել: Համայնքի ղեկավարը հրաժարվեց մեզ հայտնել, թե այս տարի կանաչապատման համար ծաղիկների սածիլների ինչ տեսականի  է տնկվել և ինչ արժեքով են ձեռք բերվել դրանք: Քանի որ դեկորատիվ շատ ծաղկամաններում և պուրակներում ծաղիկների փոխարեն մոլախոտ էր մնացել, մեզ չհաջողվեց պարզել տնկված սածիլների ողջ տեսականին: 

Կենտրոնական փողոցներում  տեղադրված  դեկորատիվ ծաղկամանների և պուրակների ծաղիկների անխնամ վիճակը դեռ հոկտեմբերի սկզբից է գրավել ալավերդցիների ուշադրությունը:  

Ծաղկամանների սածիլների մեծ մասը այդպես էլ չեն ծաղկել: Չորացած մոլախոտի խուրձ է մնացել շատ ծաղկամաններում, որոնք ամռան տապից չորացած այսօր էլ կախված են ծաղկամանների եզրերից: Ջրի կարոտից ծաղկամանների և պուրակների հողը ճաքել է: Մինչև խոր աշուն ծաղկող ծխածաղիկի (պետունյա) մանուշակագույն, կարմիր և սպիտակ տեսակի  և թավշածաղկի (տագետես) ծաղկամաններում և պուրակներում մի քանի  դեղին և նարնջագույն թփեր են պահպանվել, որոնք  կորած են  փարթամ մոլախոտերի մեջ:

Ծխածաղիկն ընդգրկում է 15-40 տեսակ,  ծաղկում է մայիսից մինչև ուշ աշուն: Թավշածաղիկը ծաղկում է  հուլիս և  սեպտեմբեր ամիսներից մինչև խոր աշուն:

«Ծաղիկը չեն տնկում ու մոռանում: Բերեցին սածիլները դրեցին ու մի 4-5 օր չջրեցին: Մի քանի օր հետո սածիլները շարքից դուրս եկան: Հետո բերեցին  մի երկու անգամ ջրեցին, բայց արդեն ուշ էր, ծաղիկները սկսեցին չորանալ»,- պատմեց «Հայպետշին» թաղամասում աշխատող կոշկակար, վարպետ Մանվելը։ Նրա արհեստանոցը գտնվում է ծաղիկներից 20-30 մետրի վրա:

Դեկորատիվ ծաղկամանների և պուրակների չորացող ծաղիկների մասին օգոստոսի 3-ին ահազանգել է նաև «Անկյուն+3»  հեռուստաընկերությունը։

Սասուն Խեչումյանը մեզ փորձում էր համոզել, թե ծաղիկները 15 օր առաջ են չորացել: Սեպտեմբերի 18-ին Ս. Խեչումյանից փորձեցինք ճշտել  ծաղիկների տեսականին և գները:  Ս. Խեչումյանն ասաց՝ չի հիշում տնկած ծաղիկների անունները և գները: Դրա փոխարեն հայտնեց, որ տնկված սածիլներն իր սպասածից երկար են մնացել:

«Այդ ծաղիկների սածիլները մեկ անգամ ցանում ես, նրա գոյության տևողությունը մաքսիմում մի 2-3 ամիս է, բայց դե մենք 3,3 մլն դրամով  միայն ծաղիկներ չենք գնել, գնել ենք նաև դեկորատիվ թիթեռներ և ծաղկամաններ»,- բացատրեց նա:

Ս. Խեչումյանը պատմեց, որ կանաչապատման աշխատանքերն իրականացվել է մրցութային կարգով: Սակայն չհիշեց հաղթած ընկերության  ու նրա տնօրենի անունը:

«Էն ո՞վ էր, է, ոնց չեմ հիշում: Հաղթողն է գնացել սածիլները բերել: Հիշում չեմ, կարող եք քաղաքաշինության բաժնում հարցնել, էնտեղ կասեն, պայմանագրերի տակ գրած կլինեն:  Ինքը բերում է, ինքը ցանում է: Մենք պայման ունենք, թույան, օրինակ պետք է լինի առնվազն մեկ մետր բարձրությամբ: Ես չեմ հիշում` տնօրենի իսկական անունն ինչ է»,- ասաց Ս. Խեչումյանը, ով  իմ համառելուց հետո զանգահարեց քաղաքաշինության բաժին, որտեղից էլ հայտնեցին, որ կանաչապատման աշխատանքերը կատարելու մրցույթում հաղթել է «Մարլիվա» ՍՊԸ-ն, որի տնօրենը ալավերդցի Վալերիկ Մարգարյանն է:

Հեռախոսով խոսելու ժամանակ նկատեցի, որ կանաչապատման պայմանագրի մեկ օրինակը Ս. Խեչումյանի ձեռքի տակ է: Ս. Խեչումյանը նաև ասաց՝ տեղյակ չէ, թե որտեղից են բերել սածիլները: Հիշեցնենք, որ  «Մարլիվա» ՍՊԸ-ն և նրա տնօրեն Վալերիկ Մարգարյանը հայտնի են դեռ 2015թ.-ին Ալավերդու Էնգելս թաղամասի բնապահպանական 67 մլն դրամ սուբվենցիաներով վերակառուցված զբոսայգու կանաչապատման աշխատանքների ձախողմամբ:

«Զբոսայգում մենք տնկել ենք կիպարիս, հացենի, սզնի տեսակի ծառեր, ծաղկող ծաղիկների և վարդի թփեր»,- 2015թ.-ի հուլիսի 11 «Հետք»-ին հայտնել է Վալերիկ Մարգարյանը: Վերջինս այն ժամանակ էլ իրեն պատասխանատու չէր համարում 1,5 մլն դրամ նախահաշվային արժեքով  ծաղիկների և վարդի թփերի չորանալու համար։  

Վալերիկ Մարգարյանի ասելով՝  ծաղիկների սածիլներն այս տարի տնկել են հունիս ամսին: «Սածիլները տնկելուց հետո ես 3 անգամ  ջրել ու հանձնել եմ համայնքապետարանին: Ես էլ գործ չունեմ էդ ծաղիկների հետ»,- ասաց նա:

Վ. Մարգարյանը նույնպես հրաժարվեց մեզ հայտնել իր բերած ծաղիկների  տեսականին և գները: «Ծաղիկների անուններն առանձին-առանձին չեմ կարող ասել, պետունյա-մետունյա ենք բերել»,- ասաց նա:

Վ. Մարգարյանին խնդրեցի լրջորեն վերաբերել հարցին և հայտնել բոլոր սածիլների տեսականին. «Ձեր ինչին են հարկավոր սածիլների տեսականին ու գները, դրանք ես Էջմիածին քաղաքից եմ գնել, Մեխակ անունով մի մարդուց»,- պատասխանեց նա: 

Թե ով է Մեխակը և  ինչ կազմակերպություն է ներկայացնում, Վալերիկ Մարգարյանը հրաժարվեց բացատրել:

Նրան չկարողացանք բացատրել, որ  3,3 մլն դրամը, որով  իր կողմից  իրականացվել է Ալավերդի քաղաքի կանաչապատման աշխատանքերը, պետբյուջեից նպատակային ծախսերի համար  հատկացված գումարներ են, և ինչպես ինքը, այնպես էլ Ալավերդու համայնքապետարանը  պարտավոր են ապահովել այդ գումարով կատարված  ծախսերի թափանցիկությունն ու արդյունավետությունը.

«Ես պատասխանատու եմ իմ կատարած ծախսերի համար: Ծաղիկները հիվանդանոցի կողքի օղակաձև հրապարակում պահպանված են, գնացեք, տեսեք ինչ ծաղիկներ են»,- պատասխանեց Վ. Մարգարյանը:

Ալավերդու հիվանդանոցի կողքի օղակաձև հրապարակում պահպանված էին ծխածաղկի մանուշակագույն, կարմիր, սպիտակ  և թավշածաղկի  դեղին  և նարնջագույն տեսակների մի քանի թփեր: Ծաղիկների շատ թփեր արևից խանձված էին: Պուրակների և ծաղկամանների ծաղիկները չորացած էին Նաև  Ս/Սարահարթ, Էնգելս, Հայպետշին թաղամասի Սայաթ-Նովա հրապարակներում:

Սասուն Խեչումյանին խնդրեցինք բացատրել դրանց պատճառները. «Մենք մի քանի անգամ քաղհանի պրոցես կազմակերպեցինք, մեզ ասին, որ դուք քաղհան եք անում, սածիլի արմատները վնասում եք: Դրա համար ծաղիկները մոլախոտից չենք մաքրել»,- բացատրեց նա: 

Մասնագիտությամբ գյուղատնտես Եզեկ Աղվանյանը էլ բացատրեց, որ միամյա ծաղիկների սածիլները տնկելուց հետո պետք է ամեն օր քաղհանել:

«Ընդհանրապես բոլոր տեսակի ծաղիկներն անհրաժեշտ է մոլախոտից մաքրել»,- խորհուրդ տվեց ագրոնոմը:

«Ես Ձեզ միաժամանակ վստահեցնում եմ, ոնց ասեմ Ձեզ, ամենադաժան օրերը հունիս, հուլիսին են եղել, նույնիսկ ամեն երեկոյան ջրվել են: Ուղղակի ծաղիկն իր ժամկետի խնդիրն ունի»,- ասում էր  Ս. Խեչումյանը, ով  տեղյակ չէր, որ  այսօր էլ չջրվող ծխածաղիկն ու թավշածաղիկը նորմալ խնամքի դեպքում կարող էին ծաղկել մինչև խոր աշուն:  

Ասացինք, որ այդ նույն ծաղիկները մինչև խոր աշուն պահպանվում են մայրաքաղաքում. «Երևանում թարմացնում են այդ ծաղիկները»,- բացատրեց Սասուն Խեչումյանը:

Վերջինիս հիշեցրեցի, որ կանաչապատման համար հատկացված  5 մլն դրամի 1,6 մլն դրամով  կարող էին ծաղկամանների ծաղիկները  թարմացվել նաև Ալավերդիում: «Թարմացնելը լրացուցիչ ծախսեր է: 1,6 մլն դրամն ուրիշ տեղ է ծախսված»,- պատասխանեց նա:   

Վտանգված էր նաև Ս. / Սարահարթ թաղամասի Գայի փողոցի թույա տեսակի եղևնիների ճակատագիրը: Դրանց կեսից ավելին արդեն չորացել են, չէր պահպանված համայնքի ղեկավարի ասած շատ թույաների 1մ հասակը:  Անխնամ էր եղևնիների տակը:

«էդտեղ էլ խնդիր ունենք, հիմա չեմ կարա ասել պատճառն ինչն է, տեղի խնդիր է: Սարահարթցիները ինձ ապացուցում են, որ մայթերի այդ հատվածը շինանյութի լիցք է, ծառերի տնկման առումով  տարածքը որոշ դեպքերում պիտանի չէ, դրա համար ենք խնդիր ունենում: Բայց ամեն դեպքում 50 հատ թույա ծառատեսակ է եղել»,- ասաց  Ս. Խեչումյանը:  

Վերջինս հրաժեշտից առաջ մեզ հավաստիացնում էր, թե մյուս տարի  Ալավերդու կանաչապատման համար բազմամյա ծաղիկներ են ընդգրկելու: