ՈՒրբաթ, 21 սեպտեմբերի

Տրիկոտաժե հագուստ արտադրող հալեպահայ ընտանիքի երկրորդ սերունդը. «Մոսինի»


Երևանի Հանրապետության փողոցում գտնվող խանութներից մեկը կանաչ մուտք ունի: Բայց այստեղ վաճառվում է ոչ թե էկոսնունդ, այլ սպորտային և առօրյա հագուստ: «Մոսինի» խանութն է, որը ներկայացնում է հայկական արտադրանք:

Արտադրության հիմնադիրները հայր և որդի Հալաջյաններն են: 1980-ականներին Հալեպում Մովսեսի հայրը հիմնել է տրիկոտաժի արտադրություն: Երիտասարդ գործարարն ասում է, որ այնտեղ տեքստիլի և տրիկոտաժի արտադրությունը հայտնի էր, ու առհասարակ թեթև արդյունաբերությունը զարգացած էր: Բացի իրենցից՝ տրիկոտաժե հագուստ արտադրող շատ գործարարներ կային: «Մոսինին» ճանաչելի էր ոչ միայն հայերի, այլև արաբների շրջանում: Արտադրանքն արտահանում էին Լիբանան, Իրաք, Պարսից ծոցի երկրներ: Արտադրամասը մեծ էր, մոտ 400 աշխատող ունեին: «Մոսինի» ապրանքնանիշը Մովսեսի և նրա պապի անունով է:  

2012-ին Սիրիայում սկսված պատերազմի պատճառով ընտանիքով եկել են Հայաստան: Մովսեսի ասելով՝ Հալեպում այլևս հնարավոր չէր մնալ: Հարցնում եմ՝ հիմա եթե խաղաղություն լինի, կվերադառնա՞, ժպտում է, ասում է՝ հետագան ցույց կտա: Ավելացնում է, որ եթե մի տեղ պատերազմ է լինում, մի օր նաև խաղաղություն կլինի, ու Սիրիան էլ բացառություն չէ՝ խաղաղություն կլինի, բայց ոչ ոք չգիտի, թե երբ:

Երևան գալուց հետո Հալաջյանները որոշել են շարունակել ընտանեկան գործը: Միջավայրը, մշակութային տարբերությունները շատ են եղել, բայց հաղթահարելի: Պատմում է, որ մտածում էին, թե արդյոք բռնած գործն արդարացնելու է իրենց սպասելիքները: 2016-ից սկսել են հագուստի արտադրությունը մայրաքաղաքում, հիմա խանութներ ունեն  Հանրապետության փողոցում ու Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկում:

Մասնագիտությամբ տնտեսագետ Մովսեսն ասում է, որ Սիրիայում մեծ շուկա կար, իսկ Հայաստանում գործարարների դժվարություններից մեկը փոքր շուկան է, ինչը Երևանում բիզնես հիմնելուց առաջ նաև իրենց մտահոգություններից մեկն էր:

Մովսեսի պատմելով՝ Սիրիայում հումքը ձեռք էին բերում տեղում. բամբակի ցանքատարածություններ կային, տեղում թելը մշակվում էր, կտորեղեն էր արտադրվում, և տրիկոտաժի կամ տեքստիլի արտադրությամբ զբաղվողը որևէ խնդիր չուներ: Հայաստանում հումք չկա, այն բերում են դրսից՝ հիմնականում Չինաստանից կամ Սիրիայից: Ներկրված հումքն ավելի թանկ է, քան կարելի է գնել Սիրիայի ներսում:

Սակայն դժվարություններին զուգահեռ, ըստ Մովսեսի, Հայաստանում նաև առավելություններ կան: Դրանցից մեկը համարում է ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից ստացած հնարավորությունը՝ անմաքս առևտուրը Ռուսաստանի հետ: «Մոսինի» արտադրանքն առայժմ միայն Ռուսաստան է արտահանվում: Հարևան Իրան արտահանելու տարբերակի մասին մտածել են, բայց Իրանում մաքսատուրքերը շատ բարձր են: Վրաստանի տարբերակը դեռ չեն դիտարկել նաև այն պատճառով, որ այդտեղից դեռևս առաջարկ կամ պատվեր չեն ստացել:

Հայաստանում արտադրության աճը, Մովսեսի փոխանցմամբ, նկատելի է, բայց ի տարբերություն Սիրիայի, այն այստեղ դանդաղ տեմպերով է ընթանում, ինչը ևս փոքր շուկայով է պայմանավորված:

Հայկական շուկայում արտադրանքի ճանաչելի դառնալուն դեռ ժամանակ է պետք, չնայած մեկ տարում որոշակի առաջընթաց հասցրել են գրանցել. «Մոսինիի» մասին գնորդները քիչ թե շատ գիտեն:

Մովսես Հալաջյանն իրենց այցեքարտը համարում է լավ որակն ու դրա համեմատ ցածր գինը, նաև ժամանակակից ոճայնությունը: Արտադրամասում հիմա 22 աշխատակից ունեն, հիմնականում տեղացիներ են, բայց կան նաև սիրիահայեր: Հարցնում եմ, որ եթե որակին հետևում են, իսկ գինն էլ ցածր է, դրանից արդյոք չեն տուժում: Ասում է՝ իհարկե, այնպես չենք անում, որ տուժենք, բայց ամենակարևորը՝ որակ ապահովելով՝ նորմալ շահույթով վաճառում ենք:

Հալեպահայ գործարարի կարծիքով՝ Սիրիայի հետ պայմանների համեմատությունը ճիշտ չէ: Նշում է, որ այստեղ էլ արտադրանքի ծավալն ընդլայնելու հույս ունեն: Բայց նորից շեշտում է, որ ամենակարևորը որակն է:

Հայաստանում, Մովսեսի ասելով, գնորդներ կան, որ նախընտրում են հայտնի ապրանքանիշերի թեկուզ կեղծված տարբերակները՝ թուրքական կամ չինական, բայց տեղական ապրանքանիշին դժվար են ուշադրություն դարձնում: Դա ևս, ըստ գործարարի, ժամանակի հարց է, մի օր այստեղ էլ տեղական արտադրությունն իր գնահատականը կունենա: 

Լուսանկարները՝ Վահե Սարուխանյանի


Գլխավոր էջ

Տպել    |  In English

Այս թեմայով

  • «Հայկական չրեր №1». Եղեգնաձորի նոր այցեքարտը
    Սիլվա Եղոյանն ասում է, որ չիրը պատրաստման փուլեր ունի, պետք է իմանաս, թե ինչքան պիտի մնա արևի տակ, ու երբ պիտի տեղափոխես հով տեղ: Եթե ամբողջապես մնա արևի տակ, և՛ որակն է փոխվելու, և՛ գույնը: Փաթեթավորումից առաջ չիրը պարտադիր լվանում են, տիկին Սիլվան խորհուրդ է տալիս՝ եթե չեք հոգնում, գնելուց հետո մի անգամ էլ դուք լվացեք:
  • «Զաբել». դիվանագետի ասելիքը՝ գինու տեսքով
    «Հիշեք, դիվանագիտությունը պրոտոկոլի ու ալկոհոլի արանքում է» (Remember that diplomacy happens between protocol and alcohol). այս խորհուրդը դիվանագետ Իրինա Ղափլանյանը լսել է Լոնդոնում սովորելու տարիներին իր դասախոսներից մեկից:
  • «Պիաֆչիկ». ասեղնագործություն մետաղի վրա
    Լինայի փոխանցմամբ՝ զարդը մանրանկարչական աշխատանք է պահանջում: Արույրի (լատուն) ու պղնձի վրա ասեղով նուրբ աշխատանք է անում:
  • Վանի արևը՝ Սասունիկում. գինեգործությունը Հայաստանում մեծ ներուժ ունի
    «Գինին վերևից ներքև են գնահատում՝ աչք, քիթ, բերան: Սկզբից գույնն ենք գնահատում, հետո՝ հոտը, ապա՝ համը: Ամեն մարդ կարող է համն ու հոտը յուրովի զգա, ուղղակի խաղողի տեսակներին հատուկ համեր կան, որոնք չես կարող շփոթել: Սա, օրինակ, արենի է (մեզ գինի է հյուրասիրում անմիջապես ռեզերվ տակառներից- հեղ.), մեզ մոտ աճող արենի է: Այն թյուր կարծիքը, թե արենին միայն Վայոց ձորում է աճում, ճիշտ չէ, Աշտարակում էլ է աճում, որով մենք ոսկե մեդալներ ենք շահում»,- նշում է Վ. Մուրադյանը:
  • «Բրդյա պատմություններ»՝ պատրաստված Հայաստանում
    Վարդ Գրիգորյանը սեղանին է դնում նուրբ բրդի երկար «վարսերը»: Դրանք, կարծես, ձիու երկար բաշեր լինեն: Առաջին անգամ է իր համար գլխարկ պատրաստելու:
... կարդացեք ավելին «Made in Armenia» թեմայով
Մեկնաբանություններ (2)
1. Arka Gatian 20:01 - 26 հուլիսի, 2017
Very encouraging to hear such success stories. Mosini was able to create 22 jobs & if each job holder's family consist of 4 individuals, this business is having a positive impact on 88 person's lives by lifting their family income. Diaspora Minister should make a video about Movses and other individuals having such success stories and go on a tour in Russian Federation, Europe, Middle East and USA Diasporas and make a presentation about possibilities of doing business in Armenia. This might be a start to counter the negative image of Armenia as having a rampant corrupt system.
2. Hagop00:46 - 27 հուլիսի, 2017
This is a great to hear, and I wish the family lots of success in the future. I hope such businesses and more importantly, the mindset of these owners becomes an example for others to follow in Armenia, both the locals and diaspora newcomers. One thought about the passage in this article: "the penchant to purchase brand-name rip-offs, or clothes imported from Turkey and China, rather than locally produced items". This is in fact very disappointing, because it shows several issues with consumers in Armenia, and to an extent also the government. First, Armenians need to get educated in this subject, because it seems 'careless ignorance' is widespread. (I understand this is an economic class issue, but regardless). There needs to be a nation-wide movement to bring awareness to Armenians aiding and abetting the genocidal policies of a nation which wants to wipe out Armenia. Turkish products in Armenia is a total shame and disgusting, and firstly the people need to be the ones to reject all such products. Armenians who are buying Turkish products when they have other choices are nothing more than a bunch of bottom-feeding simpletons in my view. This brings us to "what about when there is no choice"? In this case the government comes in, and the diaspora leaders and business people. That is when a plan can be set in motion so that there actually becomes a choice. That is why I also blame the government partly. Regarding Turkish products in Armenia just recently an amateur in the government claimed "this is a choice of the people". What a fool. Are you a "government official" or not? It's good he's out now, but still, this mentality is probably still there.
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։