HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

Կեանքը պիտի ըլլայ մեծ, դժուար, հիանալի ամբողջութիւն մը

Սեդա Գպրանեան-Մելքոնեան

Յաճախ կը մտորեմ թէ արդեօք Մոնթէ Մելքոնեանը ի՞նչ պիտի մտածէր ի տես այս օրերուն մեր մոլորակին վրայ տեղի ունեցող բնապահպանական  եւ քաղաքական հսկայական փոփոխութիւններուն: Ամէն մէկ մայրցամաք լեցուն է աղէտներով ու քաղակաքան ապստամբութիւններով:

Երբ պատերազմի դաշտին վրայ չէր, Մոնթէն ամէն օր կ'ունկնդրէր լուրերը: Սովորաբար ինձմէ կանուխ կ'արթննար: Աչքերս կը բանայի իր խանդավառ «բարի լոյս»-ով: Կիսապառկած, ձեռքը կ'երկնցնէր կողապահարանին ու կը հենուէր բարձին: Պզտիկ, սեւ Սոնի մակնիշի ձայնասփիւռը կ'օրօրուէր ձեռքերուն մէջ ու ան դուրս կը քաշէր ալեհաւաքը ու կամաց կը դարձնէր կայաններուն կոճակը Պի Պի Սի միջազգային կայանը փնտռելու կարճ ալիքի վրայ: Ուիիիի՜ուաաա՜ուուու՜ եւ բառերու մասնիկներ կը տեղային երկինքէն թափուող կտորտանքներու պէս, բարկացնելով մեզ: Վերջապէս գերիշխող աղմուկին ետին կը լսուէր հաղորդավարին ձայնը:  Մոնթէն կեդրոնացած մտիկ կ'ընէր կարծես ամէն մէկ բառ ամէնակարեւոր տեղեկութիւնը կը բովանդակէր: Այդ պզտիկ ձայնասփիւռը Մոնթէին հետ ամէն տեղ կ'երթար, ներառեալ պատերազմի գօտի: Հիմա այդ կը հանգչի իմ արխիւի տուփիս մէջ բժշկական ժապաւէնով միացած կտրուած ալեհաւաքը՝ զինուորի վէրքի նման: Տարօրինակ է յիշել, թէ Մոնթէն ապրեցաւ ժամանակաշրջան մը՝ առանց համակարգիչի, առանց զգացական անդրադարձերու տարափի: Սակայն իր կեցուածքը շատ յստակ էր այդ հարցին շուրջ:

19 նոյեմբեր 1988-ին ան բանտէն կը գրէր. «Ուրիշ հարց մը միտքս ինկաւ՝ զգացականութեան եւ լուրջ աշխատանքի խնդիրը: Գիտես, ես իրօք լի եմ զգացումներով. սէր քեզի հանդէպ, մեր ժողովրդին, մեր հայրենիքին, մեր ընտանիքին, ամբողջ մարդկութեան, բնութեան ու գիտելիքի հանդէպ իսկ ատելութիւն կը զգամ վերը նշուածներուն բոլոր թշնամիներուն հանդէպ: Հաւատա՛, իմ զգացումներս շատ բուռն են: Բայց միեւնոյն ժամանակ ես կը գիտակցիմ, որ որեւէ կառուցողական եւ լաւ բան ընելու համար պէտք է զսպեմ իմ զգացումներս: Ատիկա բնաւ դիւրին չէ, եւ միշտ չէ որ կը յաջողիմ ... Սակայն, որքան որ կարելի է, ես կը փորձեմ վերահսկել բաները, քանի որ գիտեմ այդ իսկապէս անհրաժեշտ է որեւէ լուրջ գործի մէջ: Երբեմն չարչարանքի պէս է, բայց մենք պէտք է այդպես ընենք ամէն պարագայի: Ես տեսած եմ հայեր (եւ ոչ հայեր) կուրցած իրենց զգացականութեամբ, որ զիրենք առաջնորդած է շատ անտրամաբանական գործողութիւններու: Մենք պէտք է սորվինք խելացի, մտածող, տրամաբանական մարդ արարածներ ըլլալ: Մենք պէտք է սովինք վերահսկել մեր զգացումները եւ երբ կարելի է ձեւը գտնենք, որ այդ զգացումները մեզ ապակողմնորոշելու կամ շփոթելու փոխարէն, գործածենք մեր աշխատանքը զօրացնելու համար: Մենք պէտք է ասիկա ընենք քանի որ մենք պէտք է մենք մեզի լուրջի առնենք: Սեդա, դուն եւ ես շատ բան ունինք իրարու տալու: Մենք նաեւ շատ բան ունինք մեր ժողովուրդին տալու (թերեւս նոյնիսկ այլ ժողովուրդներու) .... Մեր կեանքը պիտի ըլլայ մեծ, դժուար, հիանալի ամբողջութիւն մը: Մենք պետք է ստեղծենք»:

Հայաստանը զերծ չէ նոր մարտահրաւէրներէ ու շփոթէ: Ան իր դռները ամբողջութեամբ բացաւ արտաքին աշխարհին, բայց դեռ շատեր իրենց հաշուին եկածը կ'ընտրեն միջազգային զարգացումներէն: Աւելին, միտում կը նկատուի վերադառնալու նախասովետական կամ նոյնիսկ հին ժամանակներու, երբ ազգայնամոլութիւն եւ անհանդուրժողութիւն քարոզելը ընդունուած բաներ էին: 18 նոյեմբեր1988-ին Մոնթէն կը գրէր ինծի, «... Ահռելի մեծ թիւով մարդիկ շատ գէշ բաներ կ'ընեն (բաներ, որոնք դէմ են մեր ժողովուրդի իսկական շահերուն) առանց իսկ գիտնալու: Անոնցմէ շատեր նոյնիսկ համոզուած են, որ լաւ եւ անհրաժեշտ բան է ըրածնին: ... Առանց քաղաքական յստակ մտածողութեան, բարի մտադրութեամբ մարդիկ կրնան մեծ վնասներ պատճառել»:

Հաւասար իրաւունքներն ու զիրար յարգելը շատ կարեւոր բաներ էին Մոնթէին համար բոլոր իրավիճակներու մէջ, սկսած իր իսկ ընտանիքէն: 24 նոյեմբեր 1988-ին ան կը գրէր ինծի, «Բոլորը մեզ հաւասար պէտք է նկատեն: Դուն ինծի հաւասար ես, դուն զգօն չափահաս մըն ես, ով ունակ է հասկնալու իրավիճակները եւ լուծելու զանոնք: Երբեմն այնպիսի տպաւորութիւն ունիմ, որ որոշ մարդիկ կը կարծեն, թէ բոլոր խնդիրները պէտք է ինծի ուղղեն: Ես միշտ պատրաստ եմ եւ յօժարակամ միջամտելու քեզի վերաբերող իւրաքանչիւր պզտիկ (կամ մեծ) խնդրի: Իսկապէս, որպէս քու ամուսինդ, ես պէտք է օգնեմ որքան կարելի է: Բայց, մարդիկ պէտք է ճանչնան նաեւ քու կարողութիւններդ. անոնք պէտք է գնահատեն քեզի որպէս այն խելացի, հասուն անձնաւորութիւնը որ դո՛ւն ես: Թերեւս անոնք արդեն իսկ այդպէս կ'ընեն, եւ ես պարզապէս սխալ տպաւորութիւն ստացած եմ տեղեկութեան պակասի պատճառով եւ իմ զգայունութեան՝ այն ամէնուն հանդէպ ինչ քեզի կը վերաբերի»:

Մոնթէն հաւատարիմ մնաց իր սկզբունքներուն, որոնք կիրառեց իր ամէնօրեայ կեանքին մէջ: Ան հպարտ պիտի զգար մաս կազմելով ազգի մը, ուր բոլոր էակները, մարդիկ, կենդանական աշխարհը թէ բնութիւնը, յարգուած ըլլան եւ ունենան հաւասար իրաւունքներ՝ բնականոն կեանք վարելու: Ան պիտի ուզէր երկիր մը, ուր երիտասարդութիւնը չէ՛ր շահագործուեր մաս կազմելով շարժումներու, որոնք մեր գեղեցիկ երկիրը առաջ տանելու փոխարէն քանի մը քայլ ետ կ'առաջնորդեն: Ան պիտի ուզէր երկիր մը, ուր մարդկային արժանապատուութիւնը չի զոհաբերուիր դրամական եւ քաղաքական շահերու համար:

Մեկնաբանություններ (1)

HAGOP
BEAUTIFUL ARTICLE! MONTE WAS AND WILL ALWAYS BE A HERO!!! WE CAN ONLY WISH ARMENIAN LEADERS HAD HALF HIS INTELLIGENCE, PASSION, HUMILITY AND STRENGTH!!!!!

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։
Եթե գտել եք վրիպակ, ապա այն կարող եք ուղարկել մեզ՝ ընտրելով վրիպակը և սեղմելով CTRL+Enter