2020թ. հոկտեմբերի սկզբին Արցախի հարավում իրավիճակը ծանր էր. ադրբեջանական բանակն իր ուժերը կենտրոնացրել էր այդ ուղղությամբ։ 

Հոկտեմբերի 7-ին Արցախի պաշտպանության բանակը սկսել էր Ջրականի (Ջաբրայիլ) գործողությունը: Կենտրոնական դիրք զբաղեցնող Արցախի 3-րդ պաշտպանական շրջանի (Մարտունի) 3-րդ գումարտակի հրամանատարը հոկտեմբերի 7-ին հրաման է ստանում հարձակման իմիտիացիա ստեղծել, որ թշնամին իր զորքը հետ քաշի հարավից՝ Ջրականի հատվածից դեպի կենտրոն։

Հոկտեմբերի 8-ի վաղ առավոտյան, գործողության արդյունքում հայկական կողմը ոչ միայն կարողացավ վերցնել հակառակորդի դիրքը, այլև իր վերահսկողության տակ վերցրեց 1 կմ ճակատային հատված։ Սակայն հայկական կողմին հրաման տրվեց հետ քաշվել գրաված դիրքից։

Գործողության ժամանակ զոհվեց կրտսեր սերժանտ Նաիրի Աբրահամյանը։

Պատերազմի ընթացքում Մարտունի 3-րդ ՊՇ-ի ոչ մի մարտական դիրք հակառակորդը չի կարողացել գրավել, նոյեմբերի 9-ի զինադադարից հետո այն պայմանագրով անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։

2020թ. հոկտեմբերի 8 առավատյան` ժամը 04-ին, Արցախի 3-րդ պաշտպանական շրջանի Մարտունու 3-րդ գումարտակը հրաման է ստացել գրավել հակառակորդի դիրքը: 

Արթուր Առաքելյան (գումարտակի 8-րդ վաշտի` կրակով աջակցող դասակի հրամանատար, ավագ-լեյտենանտ). «Հարձակման իմիտացիա պետք է ստեղծեինք, հակառակորդը մտածեր, որ կենտրոնով ուզում ենք ճեղքել, որ Ջրական տարած իրենց զորքը նորից բերեին մեր դեմ: Ուզում էինք ծանրությունը մեր վրա քաշել, թեթևացնել հարավային թևի վիճակը: Ոգեւորվել էինք, որ կարող ենք մերոնց օգնել»։

Գործողությանը կամավորության սկզբունքով մասնակցել է 8-րդ վաշտից և ՄՈԲ-ից կազմված 25 հոգանոց խումբը: 

Արթուր Առաքելյանի մոտ կա այդ գործողության ժամանակ դիրքի տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունը, կոնկրետ՝ հարձակման պահը:

Տեսագրությունն ու մանրամասները՝ տեսանյութում

Գործողությունը սկսվել է վաղ առավոտյան՝ 05-ի կողմերը։ Արթուրը պատմում է, որ վատ կանխազգացում է ունեցել կամավորագրված Նաիրի Աբրահամյանի հետ կապված, կանչել է նրան և ասել, որ չգնա, քանի որ լավ ականանետորդ էր, առաջարկել է իրեն փոխարինել, սակայն նա չի համաձայնել, շղթան տվել է հրամանատարին և խնդրել փոխանցել տնեցիներին, եթե իրեն ինչ-որ բան պատահի։

Նաիրի Աբրահամյան

Գործողությունը, Արթուր Առաքելյանի գնահատմամբ, փայլուն էր ստացվել, բայց Նաիրին ծանր վիրավորվել էր: Գրաված դիրքից հանելիս Նաիրին մահացել է: 

«Նաիրիկը միշտ սիրում էր առաջինը լինել, էս դեպքն էլ բացառություն չեղավ։ Ինքն առաջինը գնաց, մտավ թշնամու կացարանը»,-պատմում է Արթուր Առաքելյանը։

Գործողության ժամանակ հայկական կողմը վերցրել էր ոչ միայն 137 դիրքի դիմացի՝ թշնամու դիրքը, այլև 1կմ ճակատային հատված։ Ժամը 08:00-ին գնդի հրամանատարը զորքը հետ քաշելու հրաման է տվել, ինչը զորքի մի մասի շրջանում դժգոհության պատճառ է դարձել։

«Տղաներն ուզում էին գրաված դիրքը պահեին։ Հետո ասեցին, որ մերն էդ խնդիրը չէր, մեր խնդիրը հարձակման իմիտացիա ստեղծելն էր, որ հակառակորդը Ջրականի կողմից զորք բերի մեր կողմ, էնտեղ վիճակը թեթևանա»,-պատմում է Ա. Առաքելյանը։ Իրենք հետ են քաշվել, ամրացրել են իրենց դիրքը, քանի որ գիտեին, որ իրենց դիրքի ուղղությամբ կարող էին պատասխան գործողություններ լինել։

Արթուր Առաքելյանն իր դասակի հետ 137 մարտական դիրքում, լուսանկարում՝ ձախից Արայիկ Դավթյան, Հովհաննես Բասմախչյան, Մարտուն Կարապետյան, Արթուր Առաքելյան, Արտյոմ Կարապետյան

«Մարտունու պաշտպանության խնդիր կար։ Մարտունի 2-րդ-ի թևն արդեն գրավել էին, Վարանդան՝ գրավված, Մարտունի 2-րդը՝ գրավված, գալիս էին Մարտունի քաղաքի վրա։ Մեր զորքը կիսվեց. կեսը գնաց արդեն Մարտունու պաշտպանությանը մասնակցելու։ Հետո եղավ էն, ինչ բոլորս գիտենք. պայմանագրից հետո մնացած դիրքերն էլ տվեցին..»,- պատմում է Արթուրը:

Արթուր Առաքելյանն ասում է, որ իրենց դիրքը շատ լավ կահավորված էր, և թշնամին այն չէր կարողանա գրավել, եթե պայմանագրով չհանձնեին. «Մարտունի 3-ի դիրքերը էնքան լավ է եղել կահավորված՝ ինժեներական առումով, նույնիսկ եթե իրենք (հակառակորդը) իրենց բանակի ամբողջ ներուժը դնեին էդտեղով ճեղքելու, չէին կարա, անհնար է։ Մարտունի 3-ը կռվի ժամանակ բացի առաջ գնալուց՝ ոչ մի դիրք, ոչ մի մետր, ոչ մի միլիմետր չի հեռացել, երբեք»։

Պատերազմի ընթացքում Արթուր Առաքելյանի դասակից զոհվել է 5 զինծառայող՝ Նաիրի Աբրահամյանը, Արայիկ Դավթյանը, Հովհաննես Բաքոյանը, Կոլյա Խաչատրյանը, Սուրեն Դեմիրճյանը:

2020թ. հոկտեմբերի 7-ի գործողության ժամանակ զոհված Նաիրի Աբրահամյանը Մարտունու շրջանի Բերդաշեն գյուղից էր։ Նա հետմահու արժանացել է «Մարտական Խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի։

Պարտադիր զինվորական ծառայությունը 2018թ․ ավարտելուց հետո Նաիրին պայմանագրային զինվորական ծառայության է անցել 3-րդ պաշտպանական շրջանի 3-րդ գումարտակի 8-րդ վաշտի կրակային աջակցման դասակում որպես ականանետորդ` կրտսեր սերժանտի կոչումով:

Գլխավոր լուսանկարը՝ Տաթև Խաչատրյանի, լուսանկարում՝ Նաիրի Աբրահամյանը