Փիթեր Ջեմը  (Peter Jam) լիբանանահայ երաժիշտ է, ով իր կիթառով շրջում է աշխարհի  տարբեր երկրներով՝ տարածելով ոչ միայն իր ստեղծած երգերն ու երաժշտությունը, այլև դրանց զուգակցելով նաև խաղաղության կոչերը: Փիթերը նաև ՄԱԿ-ի խաղաղության դեսպան է: Մեր զրույցը նրա հետ սկսեցինք  նրա երգի ուղերձից՝ «Եթե դու ուզում ես, ապա կստանաս» (“If you want, you will get”):

-Քո երգում նշում ես, որ եթե դու ցանկանում ես, ապա կստանաս: Սա ի՞նչ ուղերձ է: Այդքան դյուրի՞ն է ստանալ այն, ինչ մարդ ցանկանում է:

-Դյուրին կգա, դյուրին կգնա: Եթե մտածես, որ դժվար կգա, ուրեմն դժվար էլ ձեռք կբերես: Իհարկե, կարող ես արյուն, արցունք թափել, դժվարությամբ ձեռք բերել ինչ-որ բան, որը կարող է դժվարությամբ էլ չգնալ: Բայց նաև պետք է լինի հավատքը: Մարդ օդում կարող է ասել՝ օքեյ, ես հավատք ունեմ այսինչ կամ այնինչ բանի հանդեպ, բայց մնա նույն տեղում: Հավատքը պետք է պրակտիկ դարձնել: Ես ավելացնում եմ՝ պահպանիր հավատքդ և գործունյա կամքով եղիր: Խոսքը լավ է, երբ գործ կա, իսկ երբ խոսքը կա, բայց գործը չկա՝ սուտ է լինում: Եթե կամք ունենաս, ճանապարհ կարող ես գտնել նպատակիդ հասնելու համար:

Նյութապաշտության աշխարհում ժողովուրդն ամեն ինչ հիմնում է նյութի վրա, դրա համար սա գուցե մի քիչ դժվար հասկացվի կամ, թերևս, չեն հասկանա այն, ինչ պետք է ասեմ: Հիմա պետք է ասես, թե պարապ տեղն եմ անում դա, բայց ոչ. ժողովրդին պետք է շիտակ, պրակտիկ  ձևով խորհուրդ տամ:

2011 թ. գնացել էի  17 երկիր, որպեսզի այս երգի ուղերձը տարածեմ: Գիտեք՝ երբ ինչ-որ մեկը նայի իմ վիդեոները, գուցե մտածի, թե  «սրիկան» դրամի կարիք ունի (ծիծաղում է- Մ.Մ.), բայց ինձ մոտ միայն գաղափարն է: Ես Բուրջհամուտից եմ՝ հայկական գաղութի միջից,  և հարուստ ընտանիքից չեմ: Գուցե ոմանք մտածեն, թե ինձ դրամ են տվել  կամ ՄԱԿ-ից գումար եմ ստացել, բայց նման բան չկա, ամեն ինչի հնարավոր է հասնել, երբ գաղափար ունես:

-Այսօր մարդը, կարծես, միայնակ է զգում իրեն աշխարհում: Ինչո՞ւ են մարդիկ իրենց միայնակ զգում: Նույնիսկ վիրտուալ հաղորդակցության ժամանակ մարդ իրեն միայնակ զգում:

-Հարցին այսպես պատասխանեմ. «If you want love, you will get love»: Ժողովրդի մեծ մասն ուզում է սիրվել, ուզում է համակրանք ստանալ: Մենք մոռանում ենք, որ այդ ամենը գալիս է մեր միջից: Եթե ուզում ես, որ ինչ-որ մեկը համակրանք ունենա քո հանդեպ, դու պետք է սկսես: Դա սկսում է քեզնից, բայց այսօրվա աշխարհում ժողովուրդն ավելի եսասեր է: Պետք է լինի թենիսի պես՝ եթե  գնդակը չնետես, այն չի վերադառնա քեզ մոտ:

-Փիթեր, մարդիկ երբեմն դժգոհում են ժամանակի արագ անցնելուց, ավելին՝ նույնիսկ գիտականորեն փորձում ապացուցել, որ ժամանակն իրականում ավելի  շարագ է անցնում, քան նախկինում: Արդյո՞ք այսօրվա մարդու ողբերգությունը պայմանավորված է ժամանակով:

-Ես այդպիսի տողեր ունեմ իմ երգերից մեկում, որտեղ գրել եմ, որ ժամանակը կա՛մ   գործածում ենք, կա՛մ վատնում ենք, կա՛մ չենք գործածում: Ամուսնական զույգեր կան, որ չեն օգտագործում ժամանակն իրար ճանաչելու համար: Այդ դեպքում կարող են առաջանալ խնդիրներ: Սիրո աշխարհից բացի գոյություն ունի վախի աշխարհ: Մարդիկ ավելի ռեակցիաներով են պատասխանում, քան գործողություններով, այսինքն՝ դու ինչպես վարվեցիր իմ նկատմամբ, նույն պատասխանն էլ կլինի իմ կողմից: Բայց, կարծում եմ, մարդ պետք է ավելի շատ գործողություն անի, այլ ոչ թե մտածի ռեակցիաներով պատասխանելու մասին: Իմ նոր ալբոմի երգերից մեկում՝ «Նայիր ինքդ քեզ» (“Looking youself”), շատ եմ խոսում վախի մասին: Վախի ուժը մարդուն դարձնում է բոլորովին այլ մարդ, նա այլևս չի մնում այն մարդը, ում ճանաչում ես: Հոգեբանական շատ հիվանդություններ կան, որոնց պատճառը վախն է:

-Իսկ գուցե մարդիկ վախենո՞ւմ են իրենք իրենց ճանաչելուց կամ խուսափո՞ւմ են դրանից:

-Կարող է լինել: Եթե դու քեզ չես ճանաչում, դու չես ճանաչի նաև մյուսներին: Այդ դեպքում մարդիկ ինչպե՞ս կարող են քեզ ճանաչել: Նրանք կռահելով պետք է քեզ ճանաչեն, և հնարավոր է՝ սխալ ձևով ճանաչեն քեզ:  Մենք պետք է վստահ լինենք ինքներս մեզ վրա, որպեսզի դիմացիններն էլ սխալ գաղափար չկազմեն մեր մասին: Մենք պետք է աշխատենք մեր մեջ, թե ով ենք մենք, կերտենք մեր անձնավորությունը:

-Իսկ ի՞նչ է կյանքը քեզ համար:

-Ետ դառնամ իմ երգերից մեկի տողերին. կյանքի նպատակը ուրախ լինելն է, ուրախ լինելը երջանկություն է դառնում, եթե այն կիսում ենք ուրիշների հետ, իսկ կիսելը հոգատարությունն է, հոգատարությունն էլ բերում է իսկական սեր, որն ամենամաքուրն է: Քո երջանկությունը պետք է կախյալ չլինի ուրիշներից, դու երջանիկ պետք է լինես քո մեջ, ուրիշ բառով ասած՝ պետք է գոհ լինես ինքդ քեզնից: Իսկ երբ քո երջանկությունն սկսում ես կիսել ուրիշների հետ, դա ավելի մեծ երջանկություն է տալիս քեզ: Դա կարող է դրսևորվել բոլոր ոլորտներում՝ անձնական կյանքում, երաժշտության մեջ: Տարիներով մտածել եմ այս նյութի մասին, թե ինչ է կյանքի նպատակը, հետո սկսեցի մտնել մեծ փիլիսոփայությունների մեջ, և այդ ժամանակ հասկացա, որ ամեն ինչ ավելի պարզ է՝ կյանքի մեջ  պետք է ուրախ լինես, որ կյանքը շարունակվի, եթե տխուր լինես, կհիվանդանաս ու կմեռնես: Շատ-շատ պարզ է: Բեյրութում ավտո ունեմ, որն էժանանոց է, դեղին գույնի, և բոլորը գիտեն այդ ավտոն: Մի օր սկսեցի սրտեր գծել ավտոյի վրա, գրեցի՝ սեր և խաղաղություն, ու երբ Բեյրութում քշում եմ ավտոս, բոլորը նայում են ու նույնիսկ ամենադժվար երթևեկության  ժամանակ նայում և ժպտում են, հատկապես երբ  շներիցս մեկը նստած է լինում կողքիս: Հիմա կարող է խոսեմ բժշական տեսակետից, չնայած բժիշկ չեմ: Ժպտալը, ուրախ լինելն իմունային համակարգը լավացնում են, և մարդ հիվանդ չի լինում: Եսասիրությամբ պետք է չմոտենաս քեզ, ասես, որ եթե այս տունը կամ ավտոն ունենամ, ուրախ կլինեմ: Դրանք մատերիալիստական բաներ են, որոնք կրկին գալիս են մարդու «ես»-ից:

Կարևոր է, որ մարդ սիրի ինքն իրեն: Եսասիրությունն ու ինքդ քեզ սիրելը շատ տարբեր բաներ են: Եթե եսասեր ես, մատերիալիստական ձևով ես մտածում, ասում ես՝ ամեն ինչ պետք է լինի ինձ համար: Դա վատ է, բայց երբ դու գոհ լինես քո անձով, քո արածներով և քո մեջ սեր լցնես, կարող ես կիսվել ուրիշների հետ: Ես կիթառ եմ նվագում ու դրանից ուրախ եմ: Բուրջհամուտում ապրել եմ պատերազմի մեջ, հիվանդացել էի, բայց ուրախ եմ, որ հիվանդություն ունեցա, որովհետև հակառակ դեպքում այս անձը չէի լինի: Ինչ փորձառությունների միջով էլ անցնում եմ, ինքս ինձ հարց եմ տալիս, թե ինչ պետք է սովորեմ դրանից:

-Փիթեր, դու ՄԱԿ-ի խաղաղության դեսպան ես: Ի՞նչ է խաղաղությունը քեզ համար: Ո՞րն է խաղաղության ընկալումը քեզ համար:

-Եթե պետք է խոսենք խաղաղության մասին, ապա պետք է սկսենք մարդու ներսի խաղաղությունից: Նույն նյութն է: Խաղաղություն չի կարող լինել առանց սիրո և հույսի: Սրանք երեքը մեկ են, և կարող եմ բացատրել, թե ինչու: Մարդկային խաղաղությունը պետք է բերենք մեր մեջ, որպեսզի դիմացիններին տանք: Եթե խոսենք խաղաղությունը մարդու անձից դուրս, մարդկային փոխհարաբերությունների մեջ լինելու մասին, ապա պետք է ասեմ, որ խաղաղություն չկա առանց արդարության, արդարություն չկա առանց իրավունքների:  Երկու տեսակի խաղաղություն կա: Խաղաղություն կա, որ կեղծ է, երբ մեկը գալիս է և մյուսին պարտադրում իր խաղաղությունը: Դա նորից վախ է, և այդ կեղծ խաղաղությունը արագ կարող է քանդվել: Իսկ մյուս խաղաղությունը կայուն խաղաղությունն է:

Առաջին երգը, որ գրեցի պատերազմի դեմ, Իրաքի պատերազմն էր: Այդտեղից սկսեցի ավելի շատ սերտել այս նյութերի մասին: Միայն գրքով, դպրոցով կամ համալսարանով չես սովորի: Մենք սովորում ենք մեր փորձառություններով, մեր շրջապատի մարդկանց փորձառություններով, համաշխարհային մարդկանց փորձառություններով և պատմություններով: Նպատակ պետք է դնել, որ կյանքի մեջ պետք է սովորենք, որպեսզի ավելի լավ տեղ հասցնենք մեր հասարակությանը: Միշտ կարևոր է, թե մեր կյանքի նպատակը որտեղ ենք դնում: 

Լուս.՝ Փ. Ջեմի ֆեյսբուքյան էջից