Արփինե Մինասյան

Սեմյոնովկայի թաղիքե կտուրներով փայտյա տներն այժմ քիչ բան են հիշեցնում նախկինում այստեղ ապրած մաքրակենցաղ մոլոկանների մասին: Գյուղի բնակիչներից Խաժակ Քոչարյանի պապն առաջին հայերից է եղել, որ մոլոկանների ժամանակ ոտք է դրել Սեմյոնովկա: Նա աշխատել է Սեմյոնովկայի հացի փռում, որը 55-ամյա Խաժակի պատմելով հաց է մատկարարել նույնիսկ հարեւան Ծովագյուղին ու Սեւանին: 80-ամյա Սերյոժա Ավետիսյանը ասում է, որ 1920-ական թթ.-ին Հայաստանում կաթի մշակման 3 գործարան է եղել, որոնցից մեկն էլ Սեմյոնովկայում: Սերյոժա պապը ցավով նշում է, որ եթե սովխոզն ու կոլխոզը չքանդվեին, ոչ ոք գյուղից չէր հեռանա:

Ժամանակի ընթացքում փակվեցին կաթի մթերման գործարանը, հացի փուռը, գյուղն ամայացավ: Սեմյոնովկան այսօր մեկ փողոց է` 300 բնակչով ու տարատեսակ խնդիրներով: Գյուղը գազիֆիկացված չէ, բնակիչներն իրենց տները փայտով ու աթարով են ջեռուցում: 35 աշակերտ ունեցող Սեմյոնովկայի 9-ամյա դպրոցն էլ դիզվառելիքով է ջեռուցվում: Գյուղի կլիման ձմռանը խստաշունչ է ու բքառատ:

Քոչարյանների 9 հոգանոց բազմանդամ ընտանիքը ձմեռվա պաշարի համար 20 խմ փայտ է պահեստավորում: Խաժակ Քոչարյանի խոսքերով` տունը ջեռուցում են սեպտեմբերի վերջից մինչեւ մայիսի կեսեր, բայց բավարար չափով չի տաքանում:  Փայտի 1 խմ-ը գյուղում վաճառել են 15.000 դրամով: Սեմյոնովկա համայնքի ղեկավար Դավիթ Մնացականյանը նշում է, որ գյուղը 1990-ականներին գազիֆիկացված է եղել: Ժամանակի ընթացքում խողովակները մաշվել են, դարձել անօգտագործելի:

«4 տարի զբաղվում ենք էս խնդրով: 2012թ.-ին պետբյուջից հատկացված 19 մլն 100 դրամով գազի խողովակներ անցկացվեցին: Ծովագյուղից Սեմյոնովկա գազատարի երկարությունը 4300 մետր է, համայնքի ներսում`2760»,- տեղեկացրեց Մնացականյանը: Վերջինիս խոսքով` 2013թ.-ի համար նախատեսված 30 մլն դրամի շրջանակներում նոյեմբեր ամսից սկսվել են գազատարի կառուցման աշխատանքները, ողջ գյուղը գազիֆիկացվելու է: Գազիֆիկացվելու դեպքում անգամ բնակիչների մեծ մասը գազն օգտագործելու է խոհանոցում: Սեմյոնովկայում ասում են` դրանով տուն չի տաքանա, բացի այդ, թանկ է:

Համայնքի գազիֆիկացումն ու ջրամատակարարումը Սեմյոնովկա համայնքի սոցիալ-տնտեսական զարգացման 2013-16թթ. քառամյա ծրագրի առաջնահերթություններից են: Սեմյոնովկան գտնվում է Արեգունի եւ Գեղամա լեռների արանքում` լճի մակարդակից 2114 մ բարձրության վրա: Չնայած նրան, որ գյուղում սառնորակ աղբյուրներ կան, այնուամենայնիվ, համայնքի ընդամենը 30-40%-ն է ապահովված խմելու ջրով: 1970-ականների սկզբին կառուցված ջրամատակարարման համակարգն անմխիթար վիճակում է, խողովակները մաշված են, փտած: «Շատ դժվար է, ջուր ենք կրում մեր կենցաղում օգտագործելու համար: Ձմռանը օրեր են լինում, որ աղբյուրը սառում է: Ճանապարհի վերեւի տներում, որոնք բարձր են, ջրի ճնշումը չի հերքում, ջուրը չի բարձրանում»,- նշում են բնակիչները:

«Հայջրմուղկոյուղու» տնօրեն Պատրիկ Լորենին մի քանի անգամ հրավիրել եմ գյուղ, եկել վիճակը տեսել է, բանավոր խոստացել է 2014թ.-ին լուծել գյուղի ջրամատակարարման խնդիրը»,- ասաց Սեմյոնովկայի ղեկավարը: 2013թ.-ի նոյեմբերին Սեւանի քաղաքապետարանում անցկացված հանրային քննարկման ընթացքում «Ջինջ» ՍՊԸ-ի ինժեներա-խորհրդատվական կազմակերպության պատասխանատուները ներկայացրին Սեւանի ջրամատակարարման որակի բարելավման վերաբերյալ ծրագիր, որը նախատեսում է Սեւան-Դիլիջան թունելից 5 կմ վերեւ` Ձկնգետին զուգահեռ կառուցել 1,7 կմ երկարությամբ ջրատար: Քննարկմանը ներկա Սեմյոնովկա համայնքի ղեկավար Դավիթ Մնացականյանն ընդիմացավ:

«Թույլ չենք տա մեր համայնքի սեփականություն հանդիսացող հողերում ջրատար կառուցել, քանի դեռ լուծված չէ Սեմյոնովկայի ջրամատակարարման խնդիրը»,-Սեւանի փոխքաղաքապետի, «Ջինջ»-ի պատասխանատուների, հ/կ-ների եւ ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների ներկայությամբ հայտարարեց Դավիթ Մնացականյանը: ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի 2012-15թթ. սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրի մարզային ու համայնքային ենթակառուցվածքներ բաժնում նշված է, որ ջրամատակարարումն ու ջրահեռացումը մարզում իրականացվում է «Հայջրմուկոյուղի» ընկերության եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից: Ջրամատակարարման եւ ջրահեռացման ոլորտի առաջնահերթություններից են 5 քաղաքային եւ 17 գյուղական համայնքներում ջրամատակարարման եւ ջրահեռացման համակարգերի տեղադրումը, խմելու ջրի եւ ջրահեռացման համակարգերի, մաքրման կայանների հիմնումը եւ այլն:

Ջրամատակարարման եւ գազամատակարարման խնդիրներից բացի Սեմյոնովկա համայնքի քառամյա զարգացման ծրագրի առաջնահերթություններից են նաեւ Սեւան-Դիլիջան թունելի մուտքին հասնող 1 կմ երկարությամբ ճանապարհի վերանորոգումը, մշակույթի տան հիմնանորոգումը, համայնքի ներհամայնքային ճանապարհի բարեկարգումն ու լուսավորությունը, գյուղատնտեսության ու անասնապահության զարգացումը եւ այլն:

Գյուղում այժմ գարու, ցորենի արտադրությամբ չեն զբաղվում, եղանակային պայմանները նպաստավոր չեն: Եկամտի աղբյուրը հիմնականում անասնապահությունն է եւ արտագնա աշխատանքը: Բնակիչները կաթի 1 լիտրը տեղում հանձնում են 130 դրամով: «Ցածր գին է, բայց ի՞նչ արած, եթե տանենք Սեւանում վաճառենք, ճանապարհածախսն էլ հաշված չարչարանքն է մնում»:

Համայնքում քիչ թվով երեխաներ են ծնվում: Սեմյոնովկայի ԲՄԿ-ի բուժքրոջ տրամադրած տվյալներով պատկերը հետեւյալն է:

2009թ. ծնվել է 4 երեխա (3-ը տեղափոխվել է)

2010թ.-ին` 5 երեխա (տեղափոխվել է 2-ը)

2011թ.-ին` 1 երեխա, տեղափովել է

2012թ.-ին` 3 երեխա

2013թ.-ին` 3 երեխա:

Սեմյոնովկայի համայնքապետարանի աշխատակազմի քարտուղար Կարինե Պետրոսյանն ասում է, որ գյուղում աշխատատեղ չկա, Սեւան-Դիլիջան թունելի բացումը գյուղում շատ բան փոխեց: Շատ ընտանիքներ հեռացան գյուղից, գյուղի աճի տեմպը նվազեց: «2013թ. գյուղում 2 տղա է ամուսնացել, 2 մահ է գրանցվել: Աղջիկներն էլ ամուսանում, գյուղից գնում են»,- ասում է Կարինե Պետրոսյանը:

Սակավաթիվ բնակչություն ունեցող համայնքում ձմռանը ճանապարհը հաճախ է փակվում: Ճանապարհը փակվելու հետեւանքով ոչ ուսուցիչներն են Սեմյոնովկայի դպրոց հասնում, ոչ էլ գյուղի ուսանողները` Սեւան կամ Ծովագյուղ: