HY RU EN
Asset 3

Բեռնվում է ...

Էջի վերջ Այլ էջեր չկան բեռնելու համար

Որոնման արդյունքում ոչինչ չի գտնվել

«Յուկոս»-ի հայաստանյան դուստր ընկերության քրեական գործը կարճվել է. առնչվող անձինք պաշտոններ են ստանում

Ռուսաստանյան հայտնի գործարար Միխայիլ Խոդորկովսկու նավթային «Յուկոս Օյլ» ընկերության հայաստանյան դստեր՝ «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ի նախկին տնօրենի նկատմամբ հարուցված քրեական գործը Հայաստանում կարճվել է: 

Հիշեցնենք, որ ռուսական «Յուկոս»-ն իր դուստր ընկերությունների միջոցով միլիարդավոր դոլարներ էր դուրս բերել ՌԴ-ից, որի վերաբերյալ քրեական և դատական գործեր էին ընթանում աշխարհի տարբեր երկրներում և միջազգային ատյաններում: Այդ դատական գործերի մի մասն էլ ընթացել է Հայաստանում: Որոշ գործեր դեռ շարունակվում են միջազգային դատարաններում:

Սակայն Հայաստանյան դստեր՝ «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ի վերաբերյալ կողմերը հաշտություն կնքեցին, և «Ռոսնեֆտ»-ը համաձայնեց հրաժարվել «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ի ակտիվներից: Իսկ այդ ակտիվները տարբեր երկրներում էին՝ Նիդերլանդներում, Բրիտանական Վիրջինյան Կղզիներում և ԱՄՆ-ում, որոնց արժեքը, տարբեր գնահատականներով, հասնում էր 4 մլրդ դոլարի, հայաստանյան քրեական գործում նշվում է 8 մլն և 11,5 մլն դոլարի մասին:

Ինչպես Հայաստանում կարճվեց քրեական գործը

«Յուկոսի» ռուսաստանյան մայր ընկերությանը ակտիվները սնանկության վարույթով անցել էր «Ռոսնեֆտին»: Վերջինս փորձում էր վերահսկողություն սահմանել նաև «Յուկոսի» դուստր ընկերությունների վրա: Ընկերություններից մեկը  2002թ. Հայաստանում գրանցված «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸն է:

2009թ. մարտի 20-ին քրեական գործ էր հարուցվել առևտրային կազմակերպթյան ծառայողի՝ «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Արմեն Միքայելյանի կողմից իր կարգադրիչ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելու դեպքի առթիվ:

Տեղացի տնօրեն Արմեն Միքայելյանը հրաժարվել էր հանձնել նրանց հայաստանյան ընկերության փաստաթղթերը (ատական գործեր էին սկսվել, որոնց անդրադարձել ենք առանձին): «Ռոսնեֆտ»-ի ղեկավարները հաղորդում են տվել ՀՀ իրավապահներին, որ Արմեն Միքայելյանը մերժել է իրենց, որպես նոր սեփականատերերի, հանձնել ընկերության կնիքն ու հաշվապահական փաստաթղթերը, այնուհետև մեկնել է ԱՄՆ:

Հայաստանյան «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ն որևէ գործունեություն չի իրականացրել: Սակայն քննություն իրականացնող մարմինը կարողացել է ծանոթանալ ընկերության գաղտնիք համարվող տեղեկություններին, այդ թվում՝ բանկային փոխանցումներին և փորձել է ստուգել դրանց օրինականությունը: 1 մլն դոլար կանոնադրական կապիտալը մինչ «Ռոսնեֆտ»-ի տնօրինությանն անցնելն արդեն զրոյացվել էր: Այդտեղից փոխանցումներ են եղել «Գրանդ Թորնթոն Ամիօ» ընկերությանը, «Ամերիա» ՓԲԸ-ին, «Էներգացանցշին» ՓԲԸ-ին (Արմեն Միքայելյանի հոր ընկերությունն է), ինչպես նաև 250.000 դոլար փոխանցվել է Սան Ֆրանցիսկո` Merelsky Global Law Group PC կազմակերպությանն ու 14.000 ԱՄՆ դոլար՝ Նյու Յորքի` Bexter LTD ընկերությանը: «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ում հարկային ստուգումներ են իրականացվել, սակայն խախտումներ չեն հայտնաբերվել:

Արմեն Միքայլեյանի նկատմամբ հետախուզում էր հայտարարվել, 2009թ.-ից ընթացող քրեական գործը մի քանի անգամ կասեցվել և վերսկսվել է: 2012-ից քրեական գործը կասեցված էր մինչև 2016թ.: Ի վերջո, «Ռոսնեֆտ»-ի և «Յուկոս»-ի հաշտությունից հետո Արմեն Միքայելյանի պաշտպանը դիմել է քննչական մարմնին՝ վաղեմության և հաշտություն կնքելու հիմքերով քրեական գործը կարճելու միջնորդությամբ: Սակայն այդ ժամանակ վաղեմության ժամկետը դեռ չէր լրացել, և այդ հիմքով գործը կարճել քննիչը մերժել է:

2018թ. հոկտեմբերին Արմեն Միքայելյանի պաշտպանը նորից է դիմել է նույն հիմքով գործը կարճելու միջնորդությամբ: Այս անգամ այն բավարարվել է, քննիչն արձանագրել է, որ «անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե հանցագործությունը կատարելու ժամանակից անցել է 10 տարի և վաղեմությունն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործության կատարմամբ, վերջինիս կողմից վերը նշված հանցավոր արարքի կատարման օրից անցել է ավելի քան 11 տարի, իսկ մեղադրյալ Արմեն Միքաելյանը չի առարկել, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով», և 2018թ. նոյեմբերի 27-ին հատկապես կարևոր գործերով ավագ քննիչ Կ. Ներսիսյանը որոշել է կարճել քերական գործը և վերացնել նաև Արմեն Միքայելյանի նկատմամբ հայտարարված հետախուզումը: Արմեն Միքայելյանը մինչ այդ չէր կարողանում Հայաստան գալ: Նա այս տարի ամռանը ժամանել է Հայաստան:

Ո՞ւմ անուններն են շոշափվել հոլանդական դատարաններում, և ովքեր են ներգործել դատական ակտերի վրա

«Յուկոս»-ի և «Ռոսնեֆտ»-ի հաշտությունը պատահական չէր. հոլանդական դատարանում նրանք միմյանց դեմ տարբեր փաստարկներ և փաստաթղթեր են ներկայացրել: Երկու կողմն էլ «կոմպրոմատ»-ներ է ունեցել մյուս կողմի նկատմամբ, և այս պարագայում, ըստ ամենայնի, հաշտությունը լավագույն լուծումն է եղել, հատկապես «Ռոսնեֆտ»-ի համար:

«Յուկոս»-ի ներկայացուցիչների ձեռքի տակ հայտնվել են «Ռոսնեֆտ»-ի ներկայացուցիչների և հայ պաշտոնյաների նամակագրությունները, որոնցից մեկում նույնիսկ Հայաստանում «Յուկոս»-ի գործով Վճռաբեկ բողոքի վերադարձման մասին որոշման տարբերակն է եղել, իհարկե, դա հօգուտ «Ռոսնեֆտ»-ի էր, ինչը «Յուկոս»-ի պաշտպաններն օգտագործել են որպես ռուսական կողմից հայաստանյան դատական համակարգի վրա ուղղակի ներգործելու դրսևորման փաստարկ: 

Մասնավորապես, արտահոսել է «Յուկոս ՍՆԳ ինվեստմենթ» ՍՊԸ-ի՝ Արմեն Միքայելյանին հաջորդող տնօրեն Նիկիտա Տոլստիկովի էլեկտրոնային նամակագրությունը, «Ռոսնեֆտ»-ի միջազգային և իրավական թիմի անձնակազմի անդամների նամակները: 

Նամակագրությունում երևում է, որ «Ռոսնեֆտ»-ի հայաստանյան ներկայացուցիչներն այս գործով հանդիպել են Գևորգ Կոստանյանին, ով 2008-2011թթ.՝ Հայաստանի նախագահի օգնականն էր, իսկ դրան զուգահեռ՝ 2004թ-ից Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում ՀՀ կառավարության լիազոր ներկայացուցիչը:  

Հատուկ գաղտնի նամակում շեշտադրվել է նաև Հայաստանի գլխավոր դատախազության այն ժամանակվա պետական շահերի պաշտպանության վարչության պետ, այժմ ավագ դատախազ Արմեն Նիկողոսյանի անունը: Նամակագրական այս կապը պահել է Վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի նախկին նախագահ Էդուարդ Մուրադյանի միջոցով, որն այդ ժամանակ արդեն պաշտոնաթող էր և ղեկավարում էր իր հիմնադրած «Պրուդենս» իրավաբանական ընկերությունը: Նամակագրությունից պարզ է դարձել, որ Էդուարդ Մուրադյանը ցուցումներ է տվել դատախազ Նիկողոսյանին: Իսկ դրա վերաբերյալ իր գործընկերոջն ուղարկած նամակները հրահանգել է կարդալուց հետո անմիջապես ջնջել: 

Բացի դրանից, sedalgo@mail.ru էլեկտրոնային հասեցին Նիկողոսյանը հրահանգներ է ստացել Մոսկվայից: Գաղտնի նամակագրության մեջ Նիկողոսյանը մանրամասնում է, թե ինչն է «Ռոսնեֆտ»-ի շահերին դեմ, ինչը՝ ի շահ ընկերությանը, և ինչպես է պահանջների պետք է համապատասխանի դատարանի որոշումը: 

Բացի դրանից, «Յուկոս»-ի փաստաբանները դատարանում ներկայացրել են այնպիսի նամակներ, որտեղից ակնհայտ է դարձել, որ «Ռոսնեֆտ»-ը ՌԴ պետական համակարգի և ռուս պաշտոնյաների միջամտությամբ է փորձել ազդել գործի վրա: Այսինքն՝ ռուս-հայկական պետական մակարդակի պաշտոնյաների հանդիպումներին քննարկվել է «Յուկոս»-«Ռոսնեֆտ» «հակամարտությունը», և պետական մակարդակով փորձել են դրական ելք ապահովել «Ռոսնեֆտ»-ի օգտին:  

Դատարանում ուշադրության է արժանացել նաև այդ գործով դատավոր Սուրիկ Խաչատրյանի վկայությունները, որը մանրամասն նկարագրել է, թե Վճռաբեկի նախագահ Արման Մկրտումյանը, Արաբկիրի դատարանի արդեն նախկին նախագահ Մհեր Խաչատրյանի միջոցով, ինչպես է իր վրա ճնշումներ գործադրել: Արաբկիրի դատարանի նախագահն, ի դեպ, ՀՔԾ ներկայիս պետ Սասուն Խաչատրյանի հայրն է:

Իր ներգործությունն է ունեցել նաև դատավոր Մամիկոն Դրմեյանը, որն այդ ժամանակ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի դատավորն էր, իսկ ՀՀ դատավորների ընդհանուր ժողովի որոշմամբ 2015 թվականից ընտրվել էր ՀՀ դատավորների ընդհանուր ժողովի դատավորների գնահատման հանձնաժողովի նախագահ:

 

Որքան էլ, որ Սուրիկ Խաչատրյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ են գնահատվել «Ռոսնեֆտ»-ի ներկայացուցիչների կողմից, արտահոսած նամակագրությունը հակառակն է վկայել և հաստատվել է, որ այս գործով պաշտոնաթող դատավորը, որն այժմ ԱՄՆ-ում ապաստան է ստացել, խիստ ճնշումների ներքո է «Յուկոս»-ի դեմ վճիռներ կայացրել: 

Նամակագրության համախումբը «Յուկոս»-ի պաշտպանական թիմին օգնել է, որպեսզի դատարանում ցույց տա, որ Հայաստանում դատարանները վճիռներ են կայացրել արտաքին ազդեցությամբ, հետևաբար, այդ ակտը չէր կարող օբյեկտիվ լինել: Իսկ դատական ակտի սուբյեկտիվությունն ապացուցելու պարագայում «Յուկոս»-ը մեխանիկորեն կստանար հայկական դստեր և դրան փոխկապակցված ընկերությունների ակտիվների նկատմամբ վերահսկողությունը, որոնք, դատարանի գնահատմամբ, 847 մլն դոլարի սահմաններում էր: 

Տարօրինակ զուգադիպությամբ «Յուկոս»-ի գործի հետ առնչություն ունեցող անձինք նոր պաշտոններ են ստանում: ԲԴԽ անդամ նշանակվեց «Յուկոս»-ի շահերը Հայաստանում պաշտպանող փաստաբան Գրիգոր Բեքմեզյանը: ԲԴԽ նախագահ ընտրվեց Ռուբեն Վարդազարյանը, որը «Յուկոս»-ի գործով մյուս փաստաբան՝ Կարեն Պետրոսյանի էլեկտրոնային նամակագրությունն այդ գործով գաղտնազերծելու որոշում էր կայացրել, ինչը փաստաբանների պալատի կողմից խիստ քննադատության արժանացավ: 

Մեկնաբանություններ (1)

Արսեն Հայրապետյան
Հոդվածում, ի թիվ այլոց, թույլ է տրված հետևյալ տարածված սխալը. «Յուկոսի» ռուսաստանյան մայր ընկերությանը ակտիվները սնանկության վարույթով անցել էր «Ռոսնեֆտին»: Այս նախադասության մեջ ենթակայի թիվը (ակտիվները, հոգնակի) չի համապատասխանում ստորոգյալի թվին (անցել էր, եզակի)։ Պետք է լիներ 《անցել էին》։ Եթե թերթն ունի սրբագրիչ, ապա լավ կլիներ, եթե նա հոդվածները կարդար հրապարակելուց առաջ, առնվազն նման տարրական սխալներից հնարավոր կլիներ խուսափել։

Մեկնաբանել

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։