2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը հարձակվեց 9 ամիս շրջափակման մեջ գտնվող Արցախի վրա։ Ըստ ՀՀ Քննչական կոմիտեի տվյալների՝ մեկօրյա պատերազմի ընթացքում անհետ կորել է 15 մարդ։ Նրանցից 10-ը զինվորական է, 5-ը՝ քաղաքացիական։ «Հետքին» հաջողվել է նույնականացնել 14-ին։

Լուսինեն և ամուսինը՝ Ալբերտը, ապրում էին Ասկերանի շրջանի Կարմիր գյուղում: Լուսինեն աշխատում էր դպրոցում, տարրական դասարանների դասվար էր, Ալբերտը աշխարհազորային էր: Ադրբեջանական հարձակման ժամին դպրոցում դասեր էին, իսկ Ալբերտը Սզնեք գյուղի մոտակա 308-րդ դիրքում էր, Լուսինեի եղբոր՝ Մարատի հետ: Ալբերտ Ավետիսյանը և Մարատ Խաչատրյանը մինչ օրս համարվում են անհետ կորած:

Ասկերանի շրջանում՝ Շոշ գյուղից մինչև Կարմիր շուկա ընկած հատվածում՝ 301-318 դիրքերում մարտական հերթապահություն էր իրականացնում աշխարհազորային գումարտակը։ Այստեղ էին հերթապահում Սզնեք, Կարմիր գյուղ, Խաչմաչ, Քռասնի, Հարավ գյուղի աշխարհազորայինները։ 

Մարտերը Ներքին Սզնեքի մոտակայքում սկսվեցին ժամը 13-ին։ Ադրբեջանական զինված ուժերը փորձում էին գրավել Կարմիր շուկա-Ստեփանակերտ ճանապարհը։

Սզնեքի աշխարհազորայիններից Աշոտ Պետրոսյանի խոսքով, ինտենսիվ է եղել հարձակումը հատկապես 308 դիրքի ուղղությամբ, որը հրամանատարական դիտակետն էր։ 

«Առաջին հարձակումը հենց 308 դիրքի՝ ՀԴԿ-ի վրա ա եղել։ Գրավելով այն՝ ադրբեջանցիները կարող էին վերցնել Կարմիր շուկա-Ստեփանակերտ տանող ճանապարհը»,- ասում է Աշոտը։

Մի քանի ժամ դիմադրելուց հետո Ալբերտ Ավետիսյանը հասկացել է, որ ուժերն անհավասար են, և դիրքը երկար պահել չեն կարողանա։ Նա դիրքում գտնվողներին հրահանգել է երկու հոգանոց խմբերով նահանջել։ Երբ Ալբերտը դուրս է եկել գետնատնակից, արկը հարվածել է դիրքին։ Դիրքապահները, բացի Ալբերտից և Մարատից, մնացել են հողի տակ։

Դիրքապահները պատմում են, որ լսել են դիրք ներխուժած ադրբեջանցիների ոտնաձայները և խոսակցությունները։ Դիրքում գտնված զինվորներից մեկը Ալբերտի կնոջը՝ Լուսինե Խաչատրյանին պատմել է, որ ադրբեջանցիները ռուսերենով հրահանգել են հանձնվել։ Այդ պահին գետնատնակից դուրս եղել են միայն Ալբերտն ու Մարատը։ 

Հրետանային հարվածից հետո հողի տակ մնացած զինվորները կարողացել են դուրս գալ միայն երեկոյան։ Նրանք գնացել են Կարմիր գյուղ, ապա՝ Ստեփանակերտ։ Դրանից հետո Ալբերտին և Մարատին ոչ ոք չի տեսել։

«Էդ տարածքում ով եղել ա, բոլորից հարցրել ենք։ Ոչ մեկը չգիտի, թե ինչ ա կատարվել Ալբերտի ու Մարատի հետ։ Եթե իրենց դիրքի տղաները չգիտեն, թե ինչ ա եղել, մնացածը դժվար իմանային»,- ասում է Լուսինեն։  

Մեկօրյա մարտերից հետո այդ դիրքում որոնողական աշխատանքներն արդյունք չեն տվել: 

Լուսինեն պատմում է, որ մինչ հարձակումը Ալբերտը հաճախ էր խոսում հնարավոր պատերազմի մասին, հրահանգում էր՝ ինչ անել պատերազմ սկսվելու դեպքում: Ցույց է տվել գյուղից դուրս գալու անտառային ճանապարհները, որ անհարաժեշտության դեպքում ընտանիքը կարողանա արագ դուրս գալ գյուղից։

Հայաստանում հաստատված Լուսինեն իրեն զբաղեցում է նորածին դստեր խնամքով:  

Ալբերտն ու Լուսինեն երկար տարիներ չէին կարողանում երեխա ունենալ։ 2021թ.-ին որոշում են դիմել արտամարմնային բեղմնավորման։ Հաջորդ տարի, երբ պետք է Երևանում բժշկական հերթական այցին գնային, սկսվեց ադրբեջանական շրջափակումը:  2025 թ.-ին՝ արցախցիների տեղահանությունից երկու տարի անց, արտամարմնային բեղմնավորման ճանապարհով ծնվեց նրանց աղջիկը՝ Ալբերտինան։

«Որոշել էի, որ եթե տղա ունենամ, անունը Ալբերտ պիտի լինի։ Որ աղջիկ ծնվեց, որոշեցի Ալբերտինա դնել անունը։ Մի տեսակ համոզված եմ, որ Ալբերտը ողջ է, զգում եմ, որ ողջ է, մտածում եմ, որ մի մեծ մի հրաշք լինի, ինքը հայտնվի ողջ, առողջ, հասնի մեզ, երևի կհարցնի պատճառը` անունը Ալբերտինա դնելու։ Երևի կմտածի, որ հույս չունեի, որ ինքը կգա, դրա համար էլ Ալբերտինա եմ դրել։ Բայց չէ, հույս ունեմ ու հավատում եմ, որ հնարավոր է, հրաշքներ լինում են։ Հրաշք էր, որ Ալբերտինան ծնվեց, ես չէի հավատում, որ ինքը կծնվի մինչև իրա ծնվելու պահը։ Նույնիսկ հիմա նայում եմ իրան ու չեմ հավատում, որ ծնվել է»,- ասում է Լուսինեն։

Ալբերտից և Մարատից բացի, այդ հատվածում անհետ կորել են Ներքին Սզնեքի երկու տարեց բնակիչներ՝ Ռոբերտ Մուսայելյանը և Շուրա Մանասյանը։ 

2023 թ.-ի սեպտեմբերի 19-ին ադրբեջանական հարձակման հետևանքով Արցախից անհետ կորած, «Հետքի» նույնականացրած 14 անձինք են՝ Հայկ Հովսեփյան, Մարատ Խաչատրյան, Ալբերտ Ավետիսյան, Կառլեն Հակոբյան, Սասուն  Առաքելյան, Արշակ  Միրզաբեկյան, Աբել  Միրզոյան, Ներսես  Աբաղյան, Շուրա  Մանասյան, Ռոբերտ  Մուսայելյան, Վաչիկ Առուշանյան, Վիլեն  Ազիրյան, Անդրանիկ Բաբայան, Գավրուշ Էմիրյան։